Begrippenlijst
Hindoeïsme (1000 v. Chr)
Indusbeschaving Gesitueerd in huidige Pakistan en India. Voornamelijk gebaseerd
op landbouw en handel. Er werd een moedergodin aanbeden,
vruchtbaarheidssymbool.
Veda's De belangrijkste teksten in het hindoeïsme
Ariërs Een nomadenbevolkingsgroep uit Zuid-Rusland/ Centraal-Azië. De
Ariërs aanbaden vooral natuurfenomenen.
Patriarchale De mannen hadden het voor het zeggen.
samenleving
Kastenstelsel De samenleving is in groepen verdeeld. Iedere groep heeft eigen
regels, op sociaal en religieus gebied.
Dharma Religieuze plichten die zijn verbonden aan je kaste.
Brahmanen (kaste 1) Geestelijken en priesters.
Kshatriya’s (kaste 2) De strijders/ de wereldlijke macht.
Vaishya's (kaste 3) Handelaren, handwerkers en boeren.
Shudra's (kaste 4) De dienaren/ onderdanen.
Chandala's Onaanraakbaren, behoren niet tot het kastenstelsel.
(kasteloos)
Polytheïstische Men gelooft dat er meerdere goden zijn (past niet helemaal bij
godsdienst Hindoeïsme).
Brahman Uit Brahman is alles ontstaan, het is een scheppende kracht. Ook
mensen zijn uit Brahman ontstaan.
Atman Het stukje oerkracht in de mens.
Reïncarnatie Na de dood komt de mens weer terug, afhankelijk van het
geleefde leven, in welke vorm.
Karma Karma is het geheel van iemands daden; de goede en slechte.
Iemands karma bepaalt hoe hij in een volgend leven terugkomt.
Moksha De verlossing van de samsara. Het is het moment waarop het
Atman weer met het Brahman wordt verenigd.
Samsara De kringloop van het leven en de wedergeboorten.
Brahma De schepper-god. Brahma is een sterfelijke god.
Vishnu De godheid die de wereld in standhoudt. Vishnu komt in de vorm
van een avatar. Er zijn tien avatars bekend.
Avatar Een verschijningsvorm van een godheid
Shiva Shiva is de vernietiger van de aarde. Hij is herkenbaar aan zijn
derde oog, een stip op zijn voorhoofd.
Ganesha Een god met een olifantenhoofd en vier armen. Hij is een
(geestelijke) zoon van Shiva.
De Brahmana’s Teksten uit de priesterkasten.
De Aranyaka’s Teksten geschreven door priesters en asceten.
Asceten Monniken
Guru’s Rondreizende asceten die nadachten over allerlei filosofische en
religieuze problemen en die deze aan de mensen probeerden uit
te leggen.
Mahabharata Een gedicht van bijna 200.000 regels over de strijd tussen twee
families die willen heersen over een gebied in Noord-India.
, Bhagavat Gita Een van de belangrijkste geschriften voor hindoes. Hierin staat de
uiteenzetting beschreven die Krishna geeft aan de wagenmenner
Arunja voor een grote veldslag.
Ramayana Hierin wordt het verhaal van Rama en zijn vrouw Sita vertelt
ondanks tegenspoed en ongeluk hun dharma blijven volgen.
Puja Een dagelijks ritueel dat bestaat uit het aanbidden van goden.
Initiatie Een ritueel wanneer een jongen wordt opgenomen in de
geloofsgemeenschap.
Dvija Tweemaal geboren. Zo wordt een jongen genoemd wanneer hij
een drievoudig koord omgehangen krijgt.
Sati Een weduwe werpt zich levend op de brandstapel waarop haar
man gecremeerd wordt zodat zij samen met haar man de dood in
gaat.
Holi Een lentefeest. Er wordt gevierd dat de lente de winter overwint.
Dit staat gelijk aan dat het goede het kwade overwint.
Divali Het feest van het licht. Het feest vindt plaats in de herfst en is het
nieuwjaarsfeest voor hindoes.
Yogi Beoefenaar van yoga in het hindoeïsme.
Mandirs Hindoeïstische tempels in Nederland
Pujari Een priester die in de mandir rituelen uitvoert
Pandit Priester die families ondersteunt bij religieuze kwesties
Boeddhisme (500 v. Chr)
Siddharta Een prins die na zijn huwelijk op zoek ging naar de verlossing van
het lijden. Na 49 dagen mediteren werd Siddharta een boeddha.
Yashodhara Vrouw van Siddharta
Rahula Zoon van Siddharta
Boeddha Een verlicht persoon. Letterlijk betekent het ‘de verlichte’ of ‘de
ontwaakte’.
De vier edele Geven een samenvatting van de boeddhistische levensvisie.
waarheden
Onthechting Je bent niet meer gehecht aan het leven en bezittingen, je bent in
staat om alles los te laten.
Meditatie Tijdens het mediteren kan je oefenen in onthechting door
gedachten en beelden los te laten. Meditatie is een belangrijk
onderdeel van het boeddhisme.
Nirwana De hemel
Sangha Kloostergemeenschap/ monnikengemeenschap
Stoepa Herinneringsmonumenten op de overblijfselen van de Boeddha.
Het zijn in de boeddhistische wereld belangrijke kunstobjecten.
Bodhisattva Goddelijke wezens die ervan afzien om tot verlichting te komen
om zo mensen te kunnen helpen met het bereiken van hun eigen
verlichting.
Tripitaka Belangrijk geschrift binnen alle stromingen in het boeddhisme. Het
bestaat uit 3 geschriften: Soetra-pitaka, Vinaya-Pitaka en
Abhidarma-pitaka.
Soetra-pitaka Bestaat uit de toespraken die de Boeddha heeft gegeven over zijn
leer.
Hindoeïsme (1000 v. Chr)
Indusbeschaving Gesitueerd in huidige Pakistan en India. Voornamelijk gebaseerd
op landbouw en handel. Er werd een moedergodin aanbeden,
vruchtbaarheidssymbool.
Veda's De belangrijkste teksten in het hindoeïsme
Ariërs Een nomadenbevolkingsgroep uit Zuid-Rusland/ Centraal-Azië. De
Ariërs aanbaden vooral natuurfenomenen.
Patriarchale De mannen hadden het voor het zeggen.
samenleving
Kastenstelsel De samenleving is in groepen verdeeld. Iedere groep heeft eigen
regels, op sociaal en religieus gebied.
Dharma Religieuze plichten die zijn verbonden aan je kaste.
Brahmanen (kaste 1) Geestelijken en priesters.
Kshatriya’s (kaste 2) De strijders/ de wereldlijke macht.
Vaishya's (kaste 3) Handelaren, handwerkers en boeren.
Shudra's (kaste 4) De dienaren/ onderdanen.
Chandala's Onaanraakbaren, behoren niet tot het kastenstelsel.
(kasteloos)
Polytheïstische Men gelooft dat er meerdere goden zijn (past niet helemaal bij
godsdienst Hindoeïsme).
Brahman Uit Brahman is alles ontstaan, het is een scheppende kracht. Ook
mensen zijn uit Brahman ontstaan.
Atman Het stukje oerkracht in de mens.
Reïncarnatie Na de dood komt de mens weer terug, afhankelijk van het
geleefde leven, in welke vorm.
Karma Karma is het geheel van iemands daden; de goede en slechte.
Iemands karma bepaalt hoe hij in een volgend leven terugkomt.
Moksha De verlossing van de samsara. Het is het moment waarop het
Atman weer met het Brahman wordt verenigd.
Samsara De kringloop van het leven en de wedergeboorten.
Brahma De schepper-god. Brahma is een sterfelijke god.
Vishnu De godheid die de wereld in standhoudt. Vishnu komt in de vorm
van een avatar. Er zijn tien avatars bekend.
Avatar Een verschijningsvorm van een godheid
Shiva Shiva is de vernietiger van de aarde. Hij is herkenbaar aan zijn
derde oog, een stip op zijn voorhoofd.
Ganesha Een god met een olifantenhoofd en vier armen. Hij is een
(geestelijke) zoon van Shiva.
De Brahmana’s Teksten uit de priesterkasten.
De Aranyaka’s Teksten geschreven door priesters en asceten.
Asceten Monniken
Guru’s Rondreizende asceten die nadachten over allerlei filosofische en
religieuze problemen en die deze aan de mensen probeerden uit
te leggen.
Mahabharata Een gedicht van bijna 200.000 regels over de strijd tussen twee
families die willen heersen over een gebied in Noord-India.
, Bhagavat Gita Een van de belangrijkste geschriften voor hindoes. Hierin staat de
uiteenzetting beschreven die Krishna geeft aan de wagenmenner
Arunja voor een grote veldslag.
Ramayana Hierin wordt het verhaal van Rama en zijn vrouw Sita vertelt
ondanks tegenspoed en ongeluk hun dharma blijven volgen.
Puja Een dagelijks ritueel dat bestaat uit het aanbidden van goden.
Initiatie Een ritueel wanneer een jongen wordt opgenomen in de
geloofsgemeenschap.
Dvija Tweemaal geboren. Zo wordt een jongen genoemd wanneer hij
een drievoudig koord omgehangen krijgt.
Sati Een weduwe werpt zich levend op de brandstapel waarop haar
man gecremeerd wordt zodat zij samen met haar man de dood in
gaat.
Holi Een lentefeest. Er wordt gevierd dat de lente de winter overwint.
Dit staat gelijk aan dat het goede het kwade overwint.
Divali Het feest van het licht. Het feest vindt plaats in de herfst en is het
nieuwjaarsfeest voor hindoes.
Yogi Beoefenaar van yoga in het hindoeïsme.
Mandirs Hindoeïstische tempels in Nederland
Pujari Een priester die in de mandir rituelen uitvoert
Pandit Priester die families ondersteunt bij religieuze kwesties
Boeddhisme (500 v. Chr)
Siddharta Een prins die na zijn huwelijk op zoek ging naar de verlossing van
het lijden. Na 49 dagen mediteren werd Siddharta een boeddha.
Yashodhara Vrouw van Siddharta
Rahula Zoon van Siddharta
Boeddha Een verlicht persoon. Letterlijk betekent het ‘de verlichte’ of ‘de
ontwaakte’.
De vier edele Geven een samenvatting van de boeddhistische levensvisie.
waarheden
Onthechting Je bent niet meer gehecht aan het leven en bezittingen, je bent in
staat om alles los te laten.
Meditatie Tijdens het mediteren kan je oefenen in onthechting door
gedachten en beelden los te laten. Meditatie is een belangrijk
onderdeel van het boeddhisme.
Nirwana De hemel
Sangha Kloostergemeenschap/ monnikengemeenschap
Stoepa Herinneringsmonumenten op de overblijfselen van de Boeddha.
Het zijn in de boeddhistische wereld belangrijke kunstobjecten.
Bodhisattva Goddelijke wezens die ervan afzien om tot verlichting te komen
om zo mensen te kunnen helpen met het bereiken van hun eigen
verlichting.
Tripitaka Belangrijk geschrift binnen alle stromingen in het boeddhisme. Het
bestaat uit 3 geschriften: Soetra-pitaka, Vinaya-Pitaka en
Abhidarma-pitaka.
Soetra-pitaka Bestaat uit de toespraken die de Boeddha heeft gegeven over zijn
leer.
