Wat vertellen de onderwijservaringen van jonge volwassenen ons over processen
voor vroegtijdig schoolverlaten?
Kennis is het meest belangrijk. Bv bij leerplichtige leeftijd. 15 jr heeft nadelen/voordelen en 18 jr ook.
Voortijdig schoolverlaten is meer dan alleen statistische indicator: het is politiek concept gevormd
door verschillende drijfveren/beweegredenen die afhangen van politieke/sociale context. Flexibiliteit
en autonomie voor scholen bij leerplaninhoud, organisatie, lesroosters, pedagogische praktijken en
bevordering nationale strategieën burgerschap en inclusief onderwijs horen bij beleid voor tegengaan
vroegtijdig schoolverlaten.
Vechten of vluchten? Kritische beschrijvingen van processen voor vroegtijdig schoolverlaten
Voortijdig schoolverlatengeleidelijk proces. Dus onderwijstrajecten en wisselwerking individuele,
institutionele en systematische factoren begrijpen. Institutionele omstandigheden en processen
relevant.
Kritische beschrijvingen: beschrijvingen van specifieke, onvoorspelbare en kritieke momenten
(ongeplande/onverwachte/ongecontroleerde gebeurtenissen met bijzondere betekenis, kunnen
routines en veiligheid individuen verstoren) op verschillende momenten in onderwijstraject.
Uitgangspunten voor begrijpen van ervaringen en te gebruiken voor suggesties veranderingen op
school. Door impact op levens te bestuderenafvragen wat er zou zijn gebeurd als moment/manier
waarop school reageerde anders was geweest. Keuze tussen ‘vecht’- (bv op school blijven) of
‘vlucht’-reacties (bv schoolverlaten). Schoolgerichte maatregelen die rekening houden met kritische
beschrijvingen maken verschil tussen ‘vechten’/ ‘vluchten’, door geschiktere manieren te bieden om
educatieve, sociale of persoonlijke uitdagingen te overwinnen/doorgaan in onderwijs.
Methodologische aanpak en de context van het onderzoek
Zij die reguliere middelbaar onderwijs volgen, maar risico lopen vroegtijdig schoolverlaten bepaald
met indicatoren: schoolbetrokkenheid, schoolondersteuning en SES. Dezelfde soort beperkingen en
kansen kunnen op verschillende manieren geïnterpreteerd en ervaren worden.
Kritieke momenten identificeren (dmv ‘holistische vorm gebaseerde analysemethode’) die zorgen
voor complexiteit kenmerkend voor processen voortijdig schoolverlaten. Plummer (2001)
hoofddoel is verschaffen van inzichten. Individuele verhalen horen en begrijpen wat deze onthullen
over bredere populaties. Gegevensanalyse resulteerde in identificatie twee hoofdcategorieën:
uitdagingen en motivaties om onderwijs te blijven volgen.
Onderwijstrajecten: uitdagingen en motivaties om op school te blijven
Identificeren van behoeften/onderwijstrajecten leerlingen. Kritieke momenten verzameld op
verschillende niveaus: omstandigheden/middelen die school kan bieden, pedagogische processen en
ontwikkeling van relaties.
Tegenslag van schooltransities
Overgangen tussen scholen en cycli vaak moeilijk ervaren en kunnen negatief effect hebben op
welzijn leerlingen en schoolresultaten. ‘Stille’ problemen die leerlingen krijgen (bv andere school,
nieuw gebouw, andere organisatie/curricula, nieuwe collega’s en omgaan met andere leraren).
Brengt veel uitdagingen, onzekerheden en verwachtingen mee. Vooral bij overgang
basisschoolmiddelbare school. Vaker problemen zoals spijbelen en falen op school. Mogelijke
strategie voor verbetering is diversificatie van onderwijs- en leermethodenaanpassen aan
behoeften/specifieke kenmerken student. Gericht op vergroten van flexibiliteit en
doorlaatbaarheid onderwijstrajectensoepele overgang tussen onderwijsniveaus. Werkend
leren en duale leertrajecten (deeltijds onderwijs en deeltijds leren op werkplek, leerling plaatsen,
etc) belangrijke manieren om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Divers onderwijsaanbod
en betere beroepskeuzevoorlichting nodig.
1
voor vroegtijdig schoolverlaten?
Kennis is het meest belangrijk. Bv bij leerplichtige leeftijd. 15 jr heeft nadelen/voordelen en 18 jr ook.
Voortijdig schoolverlaten is meer dan alleen statistische indicator: het is politiek concept gevormd
door verschillende drijfveren/beweegredenen die afhangen van politieke/sociale context. Flexibiliteit
en autonomie voor scholen bij leerplaninhoud, organisatie, lesroosters, pedagogische praktijken en
bevordering nationale strategieën burgerschap en inclusief onderwijs horen bij beleid voor tegengaan
vroegtijdig schoolverlaten.
Vechten of vluchten? Kritische beschrijvingen van processen voor vroegtijdig schoolverlaten
Voortijdig schoolverlatengeleidelijk proces. Dus onderwijstrajecten en wisselwerking individuele,
institutionele en systematische factoren begrijpen. Institutionele omstandigheden en processen
relevant.
Kritische beschrijvingen: beschrijvingen van specifieke, onvoorspelbare en kritieke momenten
(ongeplande/onverwachte/ongecontroleerde gebeurtenissen met bijzondere betekenis, kunnen
routines en veiligheid individuen verstoren) op verschillende momenten in onderwijstraject.
Uitgangspunten voor begrijpen van ervaringen en te gebruiken voor suggesties veranderingen op
school. Door impact op levens te bestuderenafvragen wat er zou zijn gebeurd als moment/manier
waarop school reageerde anders was geweest. Keuze tussen ‘vecht’- (bv op school blijven) of
‘vlucht’-reacties (bv schoolverlaten). Schoolgerichte maatregelen die rekening houden met kritische
beschrijvingen maken verschil tussen ‘vechten’/ ‘vluchten’, door geschiktere manieren te bieden om
educatieve, sociale of persoonlijke uitdagingen te overwinnen/doorgaan in onderwijs.
Methodologische aanpak en de context van het onderzoek
Zij die reguliere middelbaar onderwijs volgen, maar risico lopen vroegtijdig schoolverlaten bepaald
met indicatoren: schoolbetrokkenheid, schoolondersteuning en SES. Dezelfde soort beperkingen en
kansen kunnen op verschillende manieren geïnterpreteerd en ervaren worden.
Kritieke momenten identificeren (dmv ‘holistische vorm gebaseerde analysemethode’) die zorgen
voor complexiteit kenmerkend voor processen voortijdig schoolverlaten. Plummer (2001)
hoofddoel is verschaffen van inzichten. Individuele verhalen horen en begrijpen wat deze onthullen
over bredere populaties. Gegevensanalyse resulteerde in identificatie twee hoofdcategorieën:
uitdagingen en motivaties om onderwijs te blijven volgen.
Onderwijstrajecten: uitdagingen en motivaties om op school te blijven
Identificeren van behoeften/onderwijstrajecten leerlingen. Kritieke momenten verzameld op
verschillende niveaus: omstandigheden/middelen die school kan bieden, pedagogische processen en
ontwikkeling van relaties.
Tegenslag van schooltransities
Overgangen tussen scholen en cycli vaak moeilijk ervaren en kunnen negatief effect hebben op
welzijn leerlingen en schoolresultaten. ‘Stille’ problemen die leerlingen krijgen (bv andere school,
nieuw gebouw, andere organisatie/curricula, nieuwe collega’s en omgaan met andere leraren).
Brengt veel uitdagingen, onzekerheden en verwachtingen mee. Vooral bij overgang
basisschoolmiddelbare school. Vaker problemen zoals spijbelen en falen op school. Mogelijke
strategie voor verbetering is diversificatie van onderwijs- en leermethodenaanpassen aan
behoeften/specifieke kenmerken student. Gericht op vergroten van flexibiliteit en
doorlaatbaarheid onderwijstrajectensoepele overgang tussen onderwijsniveaus. Werkend
leren en duale leertrajecten (deeltijds onderwijs en deeltijds leren op werkplek, leerling plaatsen,
etc) belangrijke manieren om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Divers onderwijsaanbod
en betere beroepskeuzevoorlichting nodig.
1
