Samenvatting H3 de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten - Geschiedenis memo 3B havo/vwo - paragraaf 2.1 t/m 2.4 en 2.8

‭De‬‭Sovjet-Unie‬‭en‬‭de‬‭Verenigde‬‭Staten‬
‭1900-1940‬


‭1.‬ ‭Het‬‭communisme‬
‭ e‬‭ideeën‬‭van‬‭Karl‬‭Marx‬
D
‭Industrialisatie‬‭→‬‭klassenmaatschappij‬‭(ondernemers‬‭rijk,‬‭arbeiders‬‭arm)‬
‭→‬‭1850:‬‭socialisme‬‭met‬‭Karl‬‭Marx‬‭als‬‭belangrijkste‬‭grondlegger.‬
‭Zijn‬‭ideeën‬‭waren‬‭als‬‭volgt:‬
‭●‬ ‭De‬‭ongelijkheid‬‭tussen‬‭ondernemers‬‭en‬‭arbeiders‬‭zou‬‭nog‬‭toenemen.‬
‭→‬‭De‬‭arbeiders‬‭zouden‬‭massaal‬‭in‬‭opstand‬‭komen‬‭en‬‭deze‬‭klassenstrijd‬‭winnen.‬
‭●‬ ‭De‬‭arbeiders‬‭zouden‬‭dan‬‭het‬‭privébezit‬‭afschaffen‬‭.‬
‭→‬‭Het‬‭kapitaal‬‭is‬‭dan‬‭van‬‭iedereen,‬‭dus‬‭zou‬‭er‬‭geen‬‭klassenmaatschappij‬‭meer‬‭zijn.‬
‭Binnen‬‭het‬‭socialisme‬‭ontstonden‬‭verschillende‬‭stromingen:‬
‭●‬ ‭De‬‭radicale‬‭stroming‬‭van‬‭Karl‬‭Marx:‬‭de‬‭communisten‬‭.‬
‭●‬ ‭Een‬‭gematigde‬‭stroming:‬‭de‬‭sociaaldemocraten‬‭.‬
‭-‬‭Wilden‬‭een‬‭vreedzame‬‭oplossing‬‭van‬‭de‬‭ongelijkheid‬‭door‬‭invoering‬‭van‬‭sociale‬‭wetten.‬

‭Rusland‬‭vóór‬‭1917‬‭(voor‬‭de‬‭Russische‬‭revolutie)‬
‭●‬ ‭Landbouwgrond‬‭in‬‭bezit‬‭van‬‭kleine‬‭groep‬‭adellijke‬‭grootgrondbezitters‬‭met‬‭veel‬‭macht.‬
‭●‬ ‭Veel‬‭armoede,‬‭grote‬‭ongelijkheid.‬
‭●‬ ‭Bestuurd‬‭door‬‭tsaren‬‭uit‬‭de‬‭familie‬‭Romanov‬
‭-‬ ‭Regeerden‬‭met‬‭steun‬‭van‬‭de‬‭adel‬‭en‬‭de‬‭kerk.‬
‭-‬ ‭De‬‭geheime‬‭politie‬‭hield‬‭tegenstanders‬‭van‬‭de‬‭tsaar‬‭scherp‬‭in‬‭de‬‭gaten.‬
‭●‬ ‭Verlies‬‭oorlog‬‭tegen‬‭Japan‬‭door‬‭Nicolaas‬‭II‬‭in‬‭1905‬
‭↳‬‭Opstand‬‭tegen‬‭de‬‭tsaar.‬
‭→‬‭Tsaar‬‭voerde‬‭enkele‬‭hervormingen‬‭in,‬‭zoals‬‭een‬‭parlement.‬‭Zelf‬‭hield‬‭hij‬‭de‬‭meeste‬‭macht.‬

‭De‬‭Russische‬‭Revolutie:‬‭1917‬
‭●‬ ‭Februarirevolutie:‬‭Soldaten‬‭en‬‭het‬‭parlement‬‭kozen‬‭de‬‭kant‬‭van‬‭de‬‭demonstranten.‬
‭-‬ ‭Tsaar‬‭Nicolaas‬‭II‬‭trad‬‭af‬‭en‬‭er‬‭kwam‬‭een‬‭voorlopige‬‭regering‬‭met‬‭deze‬‭doelen:‬
‭-‬ ‭Verkiezingen‬
‭-‬ ‭Grondwet‬
‭-‬ ‭Stoppen‬‭met‬‭WO1,‬‭werd‬‭tegengehouden‬‭door‬‭de‬‭geallieerden‬
‭●‬ ‭Oktoberrevolutie:‬‭De‬‭bolsjewieken‬‭zetten‬‭de‬‭regering‬‭af.‬
‭Nieuwe‬‭regering‬‭geleid‬‭door‬‭Lenin‬
‭-‬ ‭Alle‬‭grond‬‭aan‬‭de‬‭boeren,‬‭alle‬‭fabrieken‬‭aan‬‭de‬‭arbeiders‬
‭-‬ ‭vrede‬‭met‬‭Duitsland‬
‭-‬ ‭Afschaffing‬‭parlementaire‬‭democratie:‬‭invoering‬‭arbeidsraden‬‭(‬‭sovjets‬‭).‬
‭●‬ ‭Burgeroorlog‬‭:‬‭De‬‭Roden‬‭(Bolsjewieken)‬‭tegen‬‭de‬‭Witten‬‭(hun‬‭tegenstanders).‬
‭-‬ ‭De‬‭Witten‬‭wilden‬‭absoluut‬‭geen‬‭communistisch‬‭land.‬
‭-‬ ‭Ze‬‭werden‬‭in‬‭1922‬‭definitief‬‭verslagen.‬
‭→‬‭Sovjet‬‭Unie‬‭uitgeroepen‬‭(1922)‬
‭-‬ ‭Eenpartijstaat‬

, ‭2.‬ ‭De‬‭Sovjet-Unie‬
‭ conomie‬‭en‬‭samenleving‬
E
‭Sovjet-Unie‬‭onder‬‭Lenin‬
‭●‬ ‭Nationalisatie‬‭van‬‭banken,‬‭fabrieken‬‭en‬‭landbouw‬
‭●‬ ‭Boeren‬‭moesten‬‭een‬‭groot‬‭deel‬‭van‬‭hun‬‭opbrengsten‬‭afstaan;‬
‭→‬‭Winsten‬‭vielen‬‭tegen‬‭en‬‭boeren‬‭werkten‬‭niet‬‭mee‬‭→‬‭hongersnood.‬‭→Lenin‬‭draaide‬
‭maatregelen‬‭gedeeltelijk‬‭terug.‬‭→‬‭opbrengsten‬‭stijgen‬‭weer.‬

‭-‬ ‭1924‬‭:‬‭Lenin‬‭overleed,‬‭Stalin‬‭gaat‬‭de‬‭Sovjet-Unie‬‭leiden.‬

‭ ovjet-Unie‬‭onder‬‭Stalin‬
S
‭Stalin‬‭wilde‬‭meer‬‭economische‬‭groei.‬
‭-‬ ‭1928‬‭:‬‭Stalin‬‭voert‬‭planeconomie‬‭en‬‭vijfjarenplan‬‭in.‬
‭Stalin‬‭wilde‬‭de‬‭landbouwopbrengsten‬‭verbeteren.‬
‭-‬ ‭collectiviseren‬‭van‬‭boerderijen:‬‭kolchozen‬‭.‬
‭verwachting:‬‭kolchozen‬‭konden‬‭met‬‭moderne‬‭middelen‬‭efficiënter‬‭werken.‬
‭realiteit:‬‭veel‬‭zelfstandige‬‭boeren‬‭wilden‬‭hun‬‭oogst‬‭niet‬‭aan‬‭een‬‭kolchoz‬‭afstaan.‬
‭Stalin‬‭was‬‭woedend.‬‭→‬‭Liet‬‭deze‬‭boeren‬‭opsluiten‬‭of‬‭vermoorden‬‭en‬‭nam‬‭de‬‭oogst‬‭in‬‭beslag.‬
‭-‬ ‭1929‬‭-‬‭1933‬‭:‬‭miljoenen‬‭mensen‬‭sterven‬‭van‬‭honger.‬

‭Nieuwe‬‭elite:‬‭Bestuurders‬‭en‬‭ambtenaren‬‭die‬‭lid‬‭waren‬‭van‬‭de‬‭Communistische‬‭Partij.‬

‭ oor‬‭de‬‭communistische‬‭ideeën‬‭kregen‬‭vrouwen‬‭een‬‭opleiding‬‭en‬‭gingen‬‭werken,‬‭maar‬‭het‬
D
‭huishouden‬‭en‬‭opvoeden‬‭bleven‬‭vrouwentaken.‬

‭ e‬‭Grote‬‭Terreur‬
D
‭De‬‭Sovjet-Unie‬‭veranderde‬‭zich‬‭tot‬‭een‬‭totalitaire‬‭staat‬‭.‬‭Mensen‬‭met‬‭afwijkende‬‭ideeën‬‭werden‬
‭gearresteerd‬‭en‬‭naar‬‭een‬‭strafkamp‬‭gestuurd.‬‭Tegenstanders‬‭en‬‭onschuldige‬‭mensen‬‭werden‬
‭beschuldigd‬‭van‬‭het‬‭tegenwerken‬‭van‬‭Stalin's‬‭revolutie.‬‭Sommigen‬‭kregen‬‭een‬‭schijnproces‬‭,‬‭maar‬
‭de‬‭meesten‬‭werden‬‭zonder‬‭proces‬‭doodgeschoten‬‭of‬‭verbannen‬‭naar‬‭een‬‭strafkamp.‬‭Dit‬‭bereikte‬
‭zijn‬‭hoogtepunt‬‭in‬‭de‬‭Grote‬‭Terreur‬‭(1936-1938).‬

‭ ulturele‬‭experimenten‬
C
‭vóór‬‭revolutie:‬‭experimenterende‬‭kunstenaars‬‭hebben‬‭niet‬‭zo‬‭veel‬‭invloed‬
‭na‬‭revolutie:‬‭communisten‬‭vonden‬‭nieuwe‬‭kunst‬‭voor‬‭nieuwe‬‭samenleving‬‭een‬‭interessant‬‭idee‬
‭→‬‭huren‬‭vooruitstrevende‬‭kunstenaars‬‭in‬‭om‬‭vorm‬‭te‬‭geven‬‭aan‬‭het‬‭nieuwe‬‭Rusland‬
‭●‬ ‭kunstenaars‬‭eigenwijs‬‭en‬‭niet‬‭geïnteresseerd‬‭in‬‭partijpolitiek‬
‭●‬ ‭moderne‬‭kunst‬‭sprak‬‭boeren‬‭en‬‭arbeider‬‭niet‬‭aan‬
‭→‬‭lastig‬‭voor‬‭communistische‬‭leiders‬‭om‬‭steun‬‭te‬‭krijgen‬‭voor‬‭de‬‭harde‬‭maatregelen.‬
‭1934‬‭:‬‭Stalin‬‭begint‬‭een‬‭aanval‬‭op‬‭vooruitstrevende‬‭kunstenaars‬
‭●‬ ‭Moderne‬‭kunst‬‭werd‬‭bestempeld‬‭als‬‭iets‬‭voor‬‭de‬‭elite,‬‭echte‬‭kunst‬‭moest‬‭begrijpelijk‬‭zijn‬
‭voor‬‭iedereen:‬‭alledaagse‬‭situaties‬‭en‬‭verheerlijking‬‭van‬‭de‬‭communistische‬‭partij.‬
‭→‬‭socialistisch‬‭realisme‬

‭ ommunisme‬‭elders‬‭in‬‭de‬‭wereld‬
C
‭Russische‬‭Revolutie‬‭→‬‭hoop‬‭voor‬‭de‬‭communisten.‬
‭●‬ ‭revoluties‬‭in‬‭Duitsland‬‭(maar‬‭onderdrukt)‬
‭●‬ ‭overal‬‭communistische‬‭partijen‬‭actief:‬‭hielden‬‭zich‬‭aan‬‭de‬‭richtlijnen‬‭vanuit‬‭Moskou‬
‭Toch‬‭bleef‬‭de‬‭Sovjet-Unie‬‭tot‬‭1940‬‭het‬‭enige‬‭communistische‬‭land‬‭in‬‭de‬‭wereld.‬