Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Hoorcollege 1
Een organisatie is een verzameling van mensen die nauwer samenwerken en hun
acties coördineren om een grote verscheidenheid aan doelen of gewenste
toekomstige resultaten te bereiken.
Organizational performance is de prestaties van de organisatie de gemeten
efficiëntie en effectiviteit die managers gebruiken om het doel te bereiken.
Aanvankelijk had de eigenaar / ondernemer de leiding in handen van een
organisatie, maar organisaties nemen toe in omvang en complexiteit. Daarnaast
wordt het eigendom versnipperd door publieke aandelen (public shares) en zijn
specialistische vaardigheden vereist. Nu zijn er professionele managers die leiding
hebben.
Wat is management?
● Een rol/ serie activiteiten → Mintzberg
Mintzberg’s studie van wat manager eigenlijk doen en de rollen die zij hebben:
- Interpersonal: rollen die managers op zich nemen om leiding en toezicht te
geven aan zowel werknemers als de organisatie als geheel.
● Figurehead: symbool staan voor de missie van de organisatie en van
wat zij willen bereiken (ceremoniële en symbolische taken).
● Leader: opleiden, adviseren en begeleiden van hoge prestaties van
werknemers.
● Liaison: het verbinden en coördineren van de activiteiten van mensen
en groepen zowel binnen als buiten de organisatie.
- Informational: rollen gerelateerd aan de taken die nodig zijn om informatie
te verkrijgen en door te geven in het kader van managen van de organisatie.
● Monitor: prestatie-evaluatie; analyse van informatie uit de interne en
externe omgeving.
● Disseminator: informatie overbrengen om de houding en het gedrag
van werknemers te beïnvloeden (intern!).
● Spokesperson: informatie gebruiken om de manier waarop mensen op
de organisatie reageren positief te beïnvloeden (vooral extern!).
- Decisional: rollen gerelateerd aan de methoden die managers gebruiken bij
planning van strategie en het gebruik van middelen (resources).
● Entrepreneur: beslist welke nieuwe projecten of programma’s moeten
worden opgestart geïnvesteerd.
● Disturbance handler: managen van een onverwachte gebeurtenis of
crisis.
● Resource allocator: middelen verdelen tussen functies en divisies, de
budgetten van lagere vaststellen.
● Negotiator: het bereiken van overeenkomsten tussen andere
managers, vakbonden, klanten of aandeelhouders.
● Een set van taken → Fayol
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Henri Fayol ontdekte dat de meeste managers vijf gemeenschappelijke taken
uitvoeren:
1. Plan - bijv. strategisch plan ontwikkelen;
2. Organize - bijv. organisatiestructuur opzetten;
3. Lead - bijv. werknemers motiveren;
4. Coordinate - bijv. informatie delen;
5. Control - bijv. kwaliteit van het geleverd werk waarborgen.
Management is het plannen, organiseren, leiden en controleren van menselijke en
andere middelen om organisatorische doelen efficiënt en effectief te bereiken.
Management als een universele menselijke activiteit doet zich voor wanneer mensen
de verantwoordelijkheid voor een activiteit op zich nemen en bewust trachten de
voortgang en het resultaat ervan vorm te geven. Management is de activiteit om
dingen gedaan te krijgen met behulp van mensen en andere hulpmiddelen
(resources). De manager is iemand die de dingen gedaan krijgt met behulp van
mensen en andere hulpmiddelen (resources).
Planning: de missie, visie en
doelstellingen van de organisatie
bepalen, de strategie formuleren,
scenario’s ontwikkelen, de interne
sterke en zwakke punten + de externe
kansen en bedreigingen identificeren,
enzovoort.
Een planning wordt gebruikt bij het
bepalen van de doelen, de strategie
en het gebruik van de resources.
Het plannen gaat in drie stappen:
1. Mission statement: een brede verklaring van een bedrijfsmodel, waarin de
producten en klanten geïdentificeerd worden. Bovendien onderscheidt het
bedrijf zich hiermee van soortgelijke bedrijven.
2. Formuleren van de strategie;
3. Implementeren van de strategie: er wordt bepaald welke resources gebruikt
worden en wie welke verantwoordelijkheid krijgt.
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Plannen is ongelofelijk belangrijk, omdat
- … het noodzakelijk is om een bedrijf een richting en een doel te geven.
- … het een nuttige manier is om de manager na te laten denken over
beslissingen op het gebied van doelen en strategieën.
- … het hebben van een plan ervoor zorgt dat managers weten dat alle functies
dezelfde richtingen en hetzelfde doel hebben.
- … het hebben van een plan ervoor zorgt dat managers binnen een bedrijf
gecontroleerd kunnen worden.
Daarnaast bestaan er verschillende levels van planning:
● Corporate-level plan (top-management): beslissingen over de
bedrijfsmissie, bedrijfsstrategie en de bedrijfsstructuur.
● Business-level plan (midden-management): beslissingen over de missie, de
strategie en de structuur van de business unit.
● Functional-level plan (midden-management): beslissingen die worden
genomen door de functional managers om de business level doelen te
behalen.
De time horizon is de verwachte duur van een plan:
- Long-term plans: een duur van minimaal vijf jaar.
- Short-term plans: een duur van maximaal één jaar.
Standing plans: situaties waarin geprogrammeerde besluitvorming toepasbaar is.
Single-use plans: situaties waarin niet-geprogrammeerde besluitvorming
toepasbaar is vanwege een ongewone of bijzondere situatie.
Organizing: taken groeperen in functies (job design), bevoegdheden verdelen,
integratiemechanismen inbouwen (coördinatie), enzovoort.
Leading: werknemers motiveren en stimuleren, gebruik maken van macht,
persoonlijkheid, invloed, overtuigingskracht en communicatieve vaardigheden om
mensen en groepen te coördineren.
Controlling: toezicht houden op de prestaties van individuen, afdelingen en de
organisatie als geheel, corrigerende maatregelen nemen.
Efficiëntie is de mate van productiviteit waarmee de middelen ingezet zijn om het
doel te behalen. Effectiviteit is het kiezen van de juiste doelen en de doelen behalen.
Innovatie is het proces van vernieuwen dan wel verbeteren van bestaande
producten en diensten.
Turnaround management is het creëren van een nieuwe visie voor een slecht
lopend bedrijf, waarbij beter gebruik wordt gemaakt van de middelen die het bedrijf
ter beschikking heeft.
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Hoorcollege 2
Evolutie van het managementdenken
Scientific Management Theory - Frederic Winslow Taylor (Verenigde Staten)
Taylor wordt ook wel Father of management genoemd. Taylor bouwde voort op de
ideeën van Adam Smith. Adam Smith zegt dat het belangrijk is om het werk te
verdelen over meerdere personen. Mensen moeten zich specificeren (division of
labour). De scientific management theory is gericht op efficiency en productiviteit.
Taylor was voor het zo veel mogelijk ontwikkelen van routine bij medewerkers. Het
proces moet worden verdeeld in vele kleine stapjes en dit werk werd dan
onderverdeeld onder (laagbegaafde) mensen. Dit werk was niet motiverend, maar
dat was voor Taylor niet belangrijk. Volgens Taylor zouden mensen werken als zij
hiervoor betaald kregen. De uitvoering van het werk en management moeten
gescheiden blijven. Het was gericht op techniek. Hij deed experimenten om te kijken
hoe snel een taak uitgevoerd kon worden. Er was sprake van ontevredenheid bij
werknemers, want zij moesten harder werken en er was sprake van meer
werkloosheid. Volgens Taylor waren mensen geneigd om zo langzaam mogelijk te
werken. De ideeën van Taylor werden door veel organisaties toegepast (Ford). Het
organisatiedenken van Taylor neigde naar een organisatie zonder mensen. Alles
draaide om de organisatie en niks om de mensen.
Taylor keek naar de relatie tussen werknemers en hun taken en het zo efficiënt
mogelijk maken van deze taken. Dit doet hij door middel van:
● Het meten van werk;
● Standaardiseren en simplificeren van het werk;
● Trainen en opleiden van werknemers;
● Bonussen uitkeren als werknemers efficiënter te werk gaan.
The Gillbreths
Vrije Universiteit Amsterdam
Hoorcollege 1
Een organisatie is een verzameling van mensen die nauwer samenwerken en hun
acties coördineren om een grote verscheidenheid aan doelen of gewenste
toekomstige resultaten te bereiken.
Organizational performance is de prestaties van de organisatie de gemeten
efficiëntie en effectiviteit die managers gebruiken om het doel te bereiken.
Aanvankelijk had de eigenaar / ondernemer de leiding in handen van een
organisatie, maar organisaties nemen toe in omvang en complexiteit. Daarnaast
wordt het eigendom versnipperd door publieke aandelen (public shares) en zijn
specialistische vaardigheden vereist. Nu zijn er professionele managers die leiding
hebben.
Wat is management?
● Een rol/ serie activiteiten → Mintzberg
Mintzberg’s studie van wat manager eigenlijk doen en de rollen die zij hebben:
- Interpersonal: rollen die managers op zich nemen om leiding en toezicht te
geven aan zowel werknemers als de organisatie als geheel.
● Figurehead: symbool staan voor de missie van de organisatie en van
wat zij willen bereiken (ceremoniële en symbolische taken).
● Leader: opleiden, adviseren en begeleiden van hoge prestaties van
werknemers.
● Liaison: het verbinden en coördineren van de activiteiten van mensen
en groepen zowel binnen als buiten de organisatie.
- Informational: rollen gerelateerd aan de taken die nodig zijn om informatie
te verkrijgen en door te geven in het kader van managen van de organisatie.
● Monitor: prestatie-evaluatie; analyse van informatie uit de interne en
externe omgeving.
● Disseminator: informatie overbrengen om de houding en het gedrag
van werknemers te beïnvloeden (intern!).
● Spokesperson: informatie gebruiken om de manier waarop mensen op
de organisatie reageren positief te beïnvloeden (vooral extern!).
- Decisional: rollen gerelateerd aan de methoden die managers gebruiken bij
planning van strategie en het gebruik van middelen (resources).
● Entrepreneur: beslist welke nieuwe projecten of programma’s moeten
worden opgestart geïnvesteerd.
● Disturbance handler: managen van een onverwachte gebeurtenis of
crisis.
● Resource allocator: middelen verdelen tussen functies en divisies, de
budgetten van lagere vaststellen.
● Negotiator: het bereiken van overeenkomsten tussen andere
managers, vakbonden, klanten of aandeelhouders.
● Een set van taken → Fayol
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Henri Fayol ontdekte dat de meeste managers vijf gemeenschappelijke taken
uitvoeren:
1. Plan - bijv. strategisch plan ontwikkelen;
2. Organize - bijv. organisatiestructuur opzetten;
3. Lead - bijv. werknemers motiveren;
4. Coordinate - bijv. informatie delen;
5. Control - bijv. kwaliteit van het geleverd werk waarborgen.
Management is het plannen, organiseren, leiden en controleren van menselijke en
andere middelen om organisatorische doelen efficiënt en effectief te bereiken.
Management als een universele menselijke activiteit doet zich voor wanneer mensen
de verantwoordelijkheid voor een activiteit op zich nemen en bewust trachten de
voortgang en het resultaat ervan vorm te geven. Management is de activiteit om
dingen gedaan te krijgen met behulp van mensen en andere hulpmiddelen
(resources). De manager is iemand die de dingen gedaan krijgt met behulp van
mensen en andere hulpmiddelen (resources).
Planning: de missie, visie en
doelstellingen van de organisatie
bepalen, de strategie formuleren,
scenario’s ontwikkelen, de interne
sterke en zwakke punten + de externe
kansen en bedreigingen identificeren,
enzovoort.
Een planning wordt gebruikt bij het
bepalen van de doelen, de strategie
en het gebruik van de resources.
Het plannen gaat in drie stappen:
1. Mission statement: een brede verklaring van een bedrijfsmodel, waarin de
producten en klanten geïdentificeerd worden. Bovendien onderscheidt het
bedrijf zich hiermee van soortgelijke bedrijven.
2. Formuleren van de strategie;
3. Implementeren van de strategie: er wordt bepaald welke resources gebruikt
worden en wie welke verantwoordelijkheid krijgt.
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Plannen is ongelofelijk belangrijk, omdat
- … het noodzakelijk is om een bedrijf een richting en een doel te geven.
- … het een nuttige manier is om de manager na te laten denken over
beslissingen op het gebied van doelen en strategieën.
- … het hebben van een plan ervoor zorgt dat managers weten dat alle functies
dezelfde richtingen en hetzelfde doel hebben.
- … het hebben van een plan ervoor zorgt dat managers binnen een bedrijf
gecontroleerd kunnen worden.
Daarnaast bestaan er verschillende levels van planning:
● Corporate-level plan (top-management): beslissingen over de
bedrijfsmissie, bedrijfsstrategie en de bedrijfsstructuur.
● Business-level plan (midden-management): beslissingen over de missie, de
strategie en de structuur van de business unit.
● Functional-level plan (midden-management): beslissingen die worden
genomen door de functional managers om de business level doelen te
behalen.
De time horizon is de verwachte duur van een plan:
- Long-term plans: een duur van minimaal vijf jaar.
- Short-term plans: een duur van maximaal één jaar.
Standing plans: situaties waarin geprogrammeerde besluitvorming toepasbaar is.
Single-use plans: situaties waarin niet-geprogrammeerde besluitvorming
toepasbaar is vanwege een ongewone of bijzondere situatie.
Organizing: taken groeperen in functies (job design), bevoegdheden verdelen,
integratiemechanismen inbouwen (coördinatie), enzovoort.
Leading: werknemers motiveren en stimuleren, gebruik maken van macht,
persoonlijkheid, invloed, overtuigingskracht en communicatieve vaardigheden om
mensen en groepen te coördineren.
Controlling: toezicht houden op de prestaties van individuen, afdelingen en de
organisatie als geheel, corrigerende maatregelen nemen.
Efficiëntie is de mate van productiviteit waarmee de middelen ingezet zijn om het
doel te behalen. Effectiviteit is het kiezen van de juiste doelen en de doelen behalen.
Innovatie is het proces van vernieuwen dan wel verbeteren van bestaande
producten en diensten.
Turnaround management is het creëren van een nieuwe visie voor een slecht
lopend bedrijf, waarbij beter gebruik wordt gemaakt van de middelen die het bedrijf
ter beschikking heeft.
, Management & organisatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Hoorcollege 2
Evolutie van het managementdenken
Scientific Management Theory - Frederic Winslow Taylor (Verenigde Staten)
Taylor wordt ook wel Father of management genoemd. Taylor bouwde voort op de
ideeën van Adam Smith. Adam Smith zegt dat het belangrijk is om het werk te
verdelen over meerdere personen. Mensen moeten zich specificeren (division of
labour). De scientific management theory is gericht op efficiency en productiviteit.
Taylor was voor het zo veel mogelijk ontwikkelen van routine bij medewerkers. Het
proces moet worden verdeeld in vele kleine stapjes en dit werk werd dan
onderverdeeld onder (laagbegaafde) mensen. Dit werk was niet motiverend, maar
dat was voor Taylor niet belangrijk. Volgens Taylor zouden mensen werken als zij
hiervoor betaald kregen. De uitvoering van het werk en management moeten
gescheiden blijven. Het was gericht op techniek. Hij deed experimenten om te kijken
hoe snel een taak uitgevoerd kon worden. Er was sprake van ontevredenheid bij
werknemers, want zij moesten harder werken en er was sprake van meer
werkloosheid. Volgens Taylor waren mensen geneigd om zo langzaam mogelijk te
werken. De ideeën van Taylor werden door veel organisaties toegepast (Ford). Het
organisatiedenken van Taylor neigde naar een organisatie zonder mensen. Alles
draaide om de organisatie en niks om de mensen.
Taylor keek naar de relatie tussen werknemers en hun taken en het zo efficiënt
mogelijk maken van deze taken. Dit doet hij door middel van:
● Het meten van werk;
● Standaardiseren en simplificeren van het werk;
● Trainen en opleiden van werknemers;
● Bonussen uitkeren als werknemers efficiënter te werk gaan.
The Gillbreths
