Criminologie literatuur en hc
Week 1
HC + Basisboek Criminologie H1
Criminologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van menselijke gedragingen
die door de wetgever strafbaar zijn gesteld. (drugscriminaliteit, moorden etc). Alles wat zich
bezighoudt met menselijk gedrag en hoe mensen hierop kunnen reageren.
Functies criminaliteit:
-Entertainmentfunctie/leedvermaakfunctie: het brengt spanning met zich mee. Films zijn saai als er
geen criminaliteit/geweld in voorkomt.
-Zondebokfunctie. Alle negativeit in de samenleving wordt op een groep mensen geprojecteerd. Een
samenleving kan niet zonder zondebok.
-Underdogfunctie: criminaliteit wakkert belangrijke politieke sociaal maatschappelijke discussie aan
(discriminatie, hoe ver mag agent gaan)
Wat is crimineel gedrag: Is afhankelijk van de context waarin het gedrag plaatsvindt, van de
gevolgen die het gedrag heeft voor de samenleving en de slachtoffers, opvatting machthebbers en
van publieke opinie. Is dus lastig te bepalen. Normaal zijn het gedragingen die strafbaar zijn gesteld.
Een zwerver die een brood steelt is niet strafbaar. Dit komt omdat het te maken heeft met het
overleven en er een eerste levensbehoefte wordt gestolen. Er is dan geen andere mogelijkheid om te
overleven. Meisjes besnijdenis wordt gezien als mishandeling en criminaliteit omdat het seksueel
genot wordt weggehaald. Jongensbesnijdenis wordt niet gezien als criminaliteit.
Waarom is criminaliteit sociaal geconstrueerd: criminaliteit is altijd tijd en plaats gebonden en is
afhankelijk van de definitie die we eraan hangen. (sociale constructie)
Decriminalisering: is bijv. abortus en overspel. Vroeger was het strafbaar en nu niet meer.
Criminalisering: bij. Verkrachting binnen huwelijk en huiselijk geweld. Vroeger was het niet strafbaar
en nu wel.
Er ligt geen scherpe grens tussen crimineel en niet-crimineel gedrag.
Klassieke school: politieke protestbeweging tegen de wantoestanden van het ancien regime in
Frankrijk en de bestaande politieke structuren.
-Montesquieu (1689-1755) de staat moet de vrijheid van zijn onderdanen moet kunnen garanderen
met behulp van heldere wetten die beletten dat te veel macht in handen van één persoon terecht
komt. Trias politica. Straffen dienden in verhouding te staan tot de gepleegde misdrijven.
-Rousseau (1712-1778) leer van sociaal contract. Niemand kan een mens onderwerpen zonder dat
deze daarmee heeft ingestemd.
-Beccaria (1738-1794) belangrijkste persoon. Was tegen marteling en doodstraf, wilde dat wetten
gepubliceerd werden en dat gevangenissen een humaan karakter kregen.
-individu moet zo min mogelijk worden gehinderd door het recht;
- rechten van aangeklaagde moet tijdens proces worden beschermd door de wet;
- ernst van misdrijf wordt bepaald door de schade die een ander is aangedaan;
- wetgever moet misdaden definieren en van tevoren bepalen welke straf op welk misdrijf
wordt gesteld.;
- proportionaliteitsbeginsel
- straffen zijn onrechtvaardig als ze zwaarder zijn dan noodzakelijk om afschrikken te
bewerkstelligen;
- excessieve straffen zijn inefficien;
- straffen moeten snel en voorspelbaar worden uitgevoerd, zodat het verband tussen het
gepleegde feit en de opgelegde straf duidelijk en onontkoombaar is;
- opleggen van straf aan een veroordeelde moet vrij zijn van corruptie en vooroordeel.
-Bentham (1748-1832) streven naar evenredigheid tussen daad en straf, openbaar proces en een
accusatoir karakter, einde willekeur van rechter en beter geregeld bewijsrecht. Het pleasure-pain-
,principer: het idee dat menselijk gedrag in het algemeen wordt gedreven door het behalen van zo veel
mogelijk voordeel en het vermijden van nadeel.
Klassieke school: misdadigers handelen uit rationele motieven. Verband tussen armoede en
criminaliteit.
Positivisme/ italiaanse school/ bio-antropologische wetenschap: criminaliteit is aangeboren.
Elke misdaad is het resultaat van individuele, fysieke en sociale factoren. (Lombroso 1835-1909)
grondlegger criminologische wetenschap.
Eerste criminologische theorieën. Lombroso onderzocht waarom mensen crimineel gedrag
vertoonde. Hij onderzocht ook de kenmerken van criminelen. Hij kwam tot een profiel van de
“criminele man”. Soorten profielen geweld, drugs, zeden, vermogens, levensdelict, moordenaars. Met
huidige ontwikkelingen en strategieën krijg je meer te weten over het brein.
Zijn conclusie: misdadigers vertonen aangeboren afwijkingen. Zoals:
-specifieke schedelvorm
- opvallende grote/kleine oren
- asymetrisch gezicht
- extra vingers of tenen
Mensen met deze kenmerken zouden ook in hun gedrag afwijken.
, Week 2
Basisboek Criminologie H2
Statistieken criminaliteit: kunnen zaken verhelderen, of juist versluieren en zelfs een volstrekt
verkeerde voorstelling van zaken geven.
Funneling process: van de misdrijven die bij de politie bekend zijn wordt maar een klein deel
opgehelderd. En slechts een deel daarvan wordt vervolgd door het OM, waarna de rechter uiteindelijk
maar een fractie van de zaken die bij de politie bekend zijn geworden, ter behandeling krijgt
voorgelegd. Uiteindelijk leidt slechts een deel van de door het OM ter terechtzitting gebrachte zaken
tot een schuldigverklaring door de rechter en het opleggen van sancties.
Het dark number: misdrijven die niet worden opgespoord of waar geen aangifte van wordt gedaan.
Gegevens verzamelen over verborgen criminaliteit (dark number) door:
-Slachtofferenquêtes bevolking en bedrijven (de bevolking en bedrijven ondervragen) info over
omvang delinquenten
-Self report studies (of je zelf wel eens een misdrijf hebt gepleegd) info over de plegers van
misdrijven
-Observatie
Wat zeggen politiecijfers: ze geven inzicht in een klein variabel deel van de werkelijk gepleegde
criminaliteit, met dien verstande dat het deel dat in de politieregistratie terechtkomt bij ernstige delicten
groter is dan bij minder ernstige delicten.
Politie verplicht aangifte op te nemen en daar een PV van op te maken. In de praktijk zie je dat dit
vaak niet wordt gedaan en dat heeft verschillende redenen (bijv. te veel administratief werk).
IVM: Integrale Veiligheidsmonitor (traditionele criminaliteit, cybercrime
HC
Bronnen van misdaadcijfers:
-Haal werk (bijv. politie doet controles)
-Breng werk (aangiftes/melding)
75-80% van de criminaliteit wordt niet geregistreerd. (dark number)
Waarom is geregistreerde criminaliteit per land verschillend?
-Aangiftebereidheid (De cultuur en religie kan daar invloed op hebben
-Focus van politie (bijv. in A’dam gefocust op drugs)
-Registratiewijze (politie weet vaak niet wat voor kwalificatie er aan het delict hangt. Het kan verkeerd
geregistreerd worden)
Wat beïnvloedt de aard en omvang van de geregistreerde misdaadcijfers?
Er is een tegenbeweging gaande. Mensen voelen zich onveiliger terwijl het feitelijk juist veiliger is
geworden. Dit komt doordat we belaagd worden door berichten in de media. De angst dat het ‘kan’
gebeuren dat er een aanslag wordt gepleegd.
Welke soorten selectiviteit is de strafrechtspleging kennen we?
- Vrouwen krijgen voor hetzelfde delict een minder zware straf dan mannen (heeft te maken met
sociaal maatschappelijke rol van vrouwen)
- Je moet geld hebben, dan kom je er beter van af vaak (anders kun je niet eens een advocaat
betalen)
- Jongeren uit laag sociaal milieu worden zwaarder gestraft dan die van een hoog sociaal milieu
Week 1
HC + Basisboek Criminologie H1
Criminologie: is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van menselijke gedragingen
die door de wetgever strafbaar zijn gesteld. (drugscriminaliteit, moorden etc). Alles wat zich
bezighoudt met menselijk gedrag en hoe mensen hierop kunnen reageren.
Functies criminaliteit:
-Entertainmentfunctie/leedvermaakfunctie: het brengt spanning met zich mee. Films zijn saai als er
geen criminaliteit/geweld in voorkomt.
-Zondebokfunctie. Alle negativeit in de samenleving wordt op een groep mensen geprojecteerd. Een
samenleving kan niet zonder zondebok.
-Underdogfunctie: criminaliteit wakkert belangrijke politieke sociaal maatschappelijke discussie aan
(discriminatie, hoe ver mag agent gaan)
Wat is crimineel gedrag: Is afhankelijk van de context waarin het gedrag plaatsvindt, van de
gevolgen die het gedrag heeft voor de samenleving en de slachtoffers, opvatting machthebbers en
van publieke opinie. Is dus lastig te bepalen. Normaal zijn het gedragingen die strafbaar zijn gesteld.
Een zwerver die een brood steelt is niet strafbaar. Dit komt omdat het te maken heeft met het
overleven en er een eerste levensbehoefte wordt gestolen. Er is dan geen andere mogelijkheid om te
overleven. Meisjes besnijdenis wordt gezien als mishandeling en criminaliteit omdat het seksueel
genot wordt weggehaald. Jongensbesnijdenis wordt niet gezien als criminaliteit.
Waarom is criminaliteit sociaal geconstrueerd: criminaliteit is altijd tijd en plaats gebonden en is
afhankelijk van de definitie die we eraan hangen. (sociale constructie)
Decriminalisering: is bijv. abortus en overspel. Vroeger was het strafbaar en nu niet meer.
Criminalisering: bij. Verkrachting binnen huwelijk en huiselijk geweld. Vroeger was het niet strafbaar
en nu wel.
Er ligt geen scherpe grens tussen crimineel en niet-crimineel gedrag.
Klassieke school: politieke protestbeweging tegen de wantoestanden van het ancien regime in
Frankrijk en de bestaande politieke structuren.
-Montesquieu (1689-1755) de staat moet de vrijheid van zijn onderdanen moet kunnen garanderen
met behulp van heldere wetten die beletten dat te veel macht in handen van één persoon terecht
komt. Trias politica. Straffen dienden in verhouding te staan tot de gepleegde misdrijven.
-Rousseau (1712-1778) leer van sociaal contract. Niemand kan een mens onderwerpen zonder dat
deze daarmee heeft ingestemd.
-Beccaria (1738-1794) belangrijkste persoon. Was tegen marteling en doodstraf, wilde dat wetten
gepubliceerd werden en dat gevangenissen een humaan karakter kregen.
-individu moet zo min mogelijk worden gehinderd door het recht;
- rechten van aangeklaagde moet tijdens proces worden beschermd door de wet;
- ernst van misdrijf wordt bepaald door de schade die een ander is aangedaan;
- wetgever moet misdaden definieren en van tevoren bepalen welke straf op welk misdrijf
wordt gesteld.;
- proportionaliteitsbeginsel
- straffen zijn onrechtvaardig als ze zwaarder zijn dan noodzakelijk om afschrikken te
bewerkstelligen;
- excessieve straffen zijn inefficien;
- straffen moeten snel en voorspelbaar worden uitgevoerd, zodat het verband tussen het
gepleegde feit en de opgelegde straf duidelijk en onontkoombaar is;
- opleggen van straf aan een veroordeelde moet vrij zijn van corruptie en vooroordeel.
-Bentham (1748-1832) streven naar evenredigheid tussen daad en straf, openbaar proces en een
accusatoir karakter, einde willekeur van rechter en beter geregeld bewijsrecht. Het pleasure-pain-
,principer: het idee dat menselijk gedrag in het algemeen wordt gedreven door het behalen van zo veel
mogelijk voordeel en het vermijden van nadeel.
Klassieke school: misdadigers handelen uit rationele motieven. Verband tussen armoede en
criminaliteit.
Positivisme/ italiaanse school/ bio-antropologische wetenschap: criminaliteit is aangeboren.
Elke misdaad is het resultaat van individuele, fysieke en sociale factoren. (Lombroso 1835-1909)
grondlegger criminologische wetenschap.
Eerste criminologische theorieën. Lombroso onderzocht waarom mensen crimineel gedrag
vertoonde. Hij onderzocht ook de kenmerken van criminelen. Hij kwam tot een profiel van de
“criminele man”. Soorten profielen geweld, drugs, zeden, vermogens, levensdelict, moordenaars. Met
huidige ontwikkelingen en strategieën krijg je meer te weten over het brein.
Zijn conclusie: misdadigers vertonen aangeboren afwijkingen. Zoals:
-specifieke schedelvorm
- opvallende grote/kleine oren
- asymetrisch gezicht
- extra vingers of tenen
Mensen met deze kenmerken zouden ook in hun gedrag afwijken.
, Week 2
Basisboek Criminologie H2
Statistieken criminaliteit: kunnen zaken verhelderen, of juist versluieren en zelfs een volstrekt
verkeerde voorstelling van zaken geven.
Funneling process: van de misdrijven die bij de politie bekend zijn wordt maar een klein deel
opgehelderd. En slechts een deel daarvan wordt vervolgd door het OM, waarna de rechter uiteindelijk
maar een fractie van de zaken die bij de politie bekend zijn geworden, ter behandeling krijgt
voorgelegd. Uiteindelijk leidt slechts een deel van de door het OM ter terechtzitting gebrachte zaken
tot een schuldigverklaring door de rechter en het opleggen van sancties.
Het dark number: misdrijven die niet worden opgespoord of waar geen aangifte van wordt gedaan.
Gegevens verzamelen over verborgen criminaliteit (dark number) door:
-Slachtofferenquêtes bevolking en bedrijven (de bevolking en bedrijven ondervragen) info over
omvang delinquenten
-Self report studies (of je zelf wel eens een misdrijf hebt gepleegd) info over de plegers van
misdrijven
-Observatie
Wat zeggen politiecijfers: ze geven inzicht in een klein variabel deel van de werkelijk gepleegde
criminaliteit, met dien verstande dat het deel dat in de politieregistratie terechtkomt bij ernstige delicten
groter is dan bij minder ernstige delicten.
Politie verplicht aangifte op te nemen en daar een PV van op te maken. In de praktijk zie je dat dit
vaak niet wordt gedaan en dat heeft verschillende redenen (bijv. te veel administratief werk).
IVM: Integrale Veiligheidsmonitor (traditionele criminaliteit, cybercrime
HC
Bronnen van misdaadcijfers:
-Haal werk (bijv. politie doet controles)
-Breng werk (aangiftes/melding)
75-80% van de criminaliteit wordt niet geregistreerd. (dark number)
Waarom is geregistreerde criminaliteit per land verschillend?
-Aangiftebereidheid (De cultuur en religie kan daar invloed op hebben
-Focus van politie (bijv. in A’dam gefocust op drugs)
-Registratiewijze (politie weet vaak niet wat voor kwalificatie er aan het delict hangt. Het kan verkeerd
geregistreerd worden)
Wat beïnvloedt de aard en omvang van de geregistreerde misdaadcijfers?
Er is een tegenbeweging gaande. Mensen voelen zich onveiliger terwijl het feitelijk juist veiliger is
geworden. Dit komt doordat we belaagd worden door berichten in de media. De angst dat het ‘kan’
gebeuren dat er een aanslag wordt gepleegd.
Welke soorten selectiviteit is de strafrechtspleging kennen we?
- Vrouwen krijgen voor hetzelfde delict een minder zware straf dan mannen (heeft te maken met
sociaal maatschappelijke rol van vrouwen)
- Je moet geld hebben, dan kom je er beter van af vaak (anders kun je niet eens een advocaat
betalen)
- Jongeren uit laag sociaal milieu worden zwaarder gestraft dan die van een hoog sociaal milieu
