Samenvatting handelingsgericht werken
Handelingsgericht werken
Hoofdstuk 1
Aan de slag gaan met HGW is een intensief, dynamisch en uitdagend proces. Er zijn
uitgangspunten voor zowel groepen als individuele leerlingen die je als leerkracht moet
kunnen waar maken.
Als een school aan de slag wil met HGW moet dit aansluiten bij hun visie en moet je vragen
stellen zoals:
Past het bij onze missie, doelen, visie, opvattingen en overtuigingen?
Sluit het aan bij de doelen die wij nastreven?
Past het bij de redenen waarom wij van ons werk houden en trots zijn op ons vak?
Waarom willen we (nog) meer handelingsgericht gaan werken?
Wat levert het ons op?
Wat merken wij, de leerlingen en de ouders ervan?
Wat kost het ons aan tijd en energie?
Verbeteren we hiermee ons pedagogisch-didactisch handelen?
Focussen we op een gebied? Of meteen op allemaal?
Welk van de uitgangspunten willen we mee aan de gang?
Wet passend onderwijs (2014): Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs dat aansluit
bij hun mogelijkheden en onderwijsbehoeften -> deze wet is toen ingevoerd om het
onderwijs en de ondersteuning zodanig te verbeteren dat er geen leerlingen buiten de boot
of tussen wal en schip vallen.
HGW bestond al voor de wet van passend onderwijs maar door de goede aansluiting is dit
elkaar gaan aanvullen. Het geeft voorbeelden van handvatten voor hoe het onderwijs beter
af is op de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van individuele leerlingen
Passend onderwijs focust op wat de leerlingen wel kunnen en op hun talenten en interesses.
HGW helpt om gericht te kijken naar de positieve kenmerken van iedere leerling.
HGW kan ook helpen als ondersteuning voor de ouderbetrokkenheid. Het biedt een
handreiking voor de samenwerking en communicatie met de ouders, zodat zij kunnen
meedenken over het onderwijsaanbod dat past bij wat hun kind nodig heeft. Om dit te
realiseren zowel met ouders als met leerling en leerkracht is het belangrijk om optimaal te
kijken naar doelgericht of oplossingsgericht werken.
HGW ondersteunt ook het werken met OPP
OPP: onderwijsperspectief. Een OPP bevat o.a. het type voortgezet onderwijs (ookwel
beoogde uitstroomprofiel), de tussentijdse doelen voor taal, rekenen, werkhouding en
gedrag en het onderwijsaanbod dat nodig is om de doelen te behalen
, Drie niveaus van ondersteuning:
Niveau 1: alle leerlingen -> HGW-cyclus voor de groep – 80-90%
-> kwalitatief onderwijs is belangrijk, door de HGW-cyclus toe te passen en effectieve
ondersteuning te bieden aan je klas heb je een sterke basis en vallen er hopelijk minder
kinderen buiten de boot.
Niveau 2: sommige leerlingen over wie vragen of zorgen zijn -> de leerlingbespreking – 10-
15%
-> hier participeren de leerkracht, de IB’er en eventueel een interne deskundige in een
school. Wat is er aan de hand en hoe gaan we dit aanpakken? Hoe kunnen we de leerling en
eventueel de ouders hierin ondersteunen?
Niveau 3: leerlingen die externe ondersteuning nodig hebben -> multidisciplinair overleg –
5-10%
->in een multidisciplinair overleg (MDO) participeren naast de school, de ouders en de
leerling een of meer externe deskundige uit het onderwijs en/of jeugdhulp. Zij gaan met z’n
allen in gesprek om tot het doel te komen en een plan om dit te behalen.
Hoofdstuk 2
HGW is een ideaalmodel, een na te streven werkwijze. Effectieve feedback is hierin
belangrijk:
-> Feed-up: Wat van HGW spreekt ons aan? Welke doelen willen we ermee bereiken? Wat
zien en horen we als we deze doelen hebben behaald?
-> Feedback: Hoe dicht bij onze doelen zijn we al? Wat hebben we al bereikt?
-> Feed-forward: wat kunnen we doen om nog dichter bij onze doelen te komen?
7 uitgangspunten van de HGW-cyclus:
1. Doelgericht
2. Wisselwerking en afstemming
3. Onderwijsbehoeften staan centraal
4. Leerkracht maakt het verschil, ouders doen er evenzeer toe
5. Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders
6. Betrokkenen werken constructief samenwerken
7. Systematische en transparante werkwijze
Handelingsgericht werken
Hoofdstuk 1
Aan de slag gaan met HGW is een intensief, dynamisch en uitdagend proces. Er zijn
uitgangspunten voor zowel groepen als individuele leerlingen die je als leerkracht moet
kunnen waar maken.
Als een school aan de slag wil met HGW moet dit aansluiten bij hun visie en moet je vragen
stellen zoals:
Past het bij onze missie, doelen, visie, opvattingen en overtuigingen?
Sluit het aan bij de doelen die wij nastreven?
Past het bij de redenen waarom wij van ons werk houden en trots zijn op ons vak?
Waarom willen we (nog) meer handelingsgericht gaan werken?
Wat levert het ons op?
Wat merken wij, de leerlingen en de ouders ervan?
Wat kost het ons aan tijd en energie?
Verbeteren we hiermee ons pedagogisch-didactisch handelen?
Focussen we op een gebied? Of meteen op allemaal?
Welk van de uitgangspunten willen we mee aan de gang?
Wet passend onderwijs (2014): Alle leerlingen hebben recht op goed onderwijs dat aansluit
bij hun mogelijkheden en onderwijsbehoeften -> deze wet is toen ingevoerd om het
onderwijs en de ondersteuning zodanig te verbeteren dat er geen leerlingen buiten de boot
of tussen wal en schip vallen.
HGW bestond al voor de wet van passend onderwijs maar door de goede aansluiting is dit
elkaar gaan aanvullen. Het geeft voorbeelden van handvatten voor hoe het onderwijs beter
af is op de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van individuele leerlingen
Passend onderwijs focust op wat de leerlingen wel kunnen en op hun talenten en interesses.
HGW helpt om gericht te kijken naar de positieve kenmerken van iedere leerling.
HGW kan ook helpen als ondersteuning voor de ouderbetrokkenheid. Het biedt een
handreiking voor de samenwerking en communicatie met de ouders, zodat zij kunnen
meedenken over het onderwijsaanbod dat past bij wat hun kind nodig heeft. Om dit te
realiseren zowel met ouders als met leerling en leerkracht is het belangrijk om optimaal te
kijken naar doelgericht of oplossingsgericht werken.
HGW ondersteunt ook het werken met OPP
OPP: onderwijsperspectief. Een OPP bevat o.a. het type voortgezet onderwijs (ookwel
beoogde uitstroomprofiel), de tussentijdse doelen voor taal, rekenen, werkhouding en
gedrag en het onderwijsaanbod dat nodig is om de doelen te behalen
, Drie niveaus van ondersteuning:
Niveau 1: alle leerlingen -> HGW-cyclus voor de groep – 80-90%
-> kwalitatief onderwijs is belangrijk, door de HGW-cyclus toe te passen en effectieve
ondersteuning te bieden aan je klas heb je een sterke basis en vallen er hopelijk minder
kinderen buiten de boot.
Niveau 2: sommige leerlingen over wie vragen of zorgen zijn -> de leerlingbespreking – 10-
15%
-> hier participeren de leerkracht, de IB’er en eventueel een interne deskundige in een
school. Wat is er aan de hand en hoe gaan we dit aanpakken? Hoe kunnen we de leerling en
eventueel de ouders hierin ondersteunen?
Niveau 3: leerlingen die externe ondersteuning nodig hebben -> multidisciplinair overleg –
5-10%
->in een multidisciplinair overleg (MDO) participeren naast de school, de ouders en de
leerling een of meer externe deskundige uit het onderwijs en/of jeugdhulp. Zij gaan met z’n
allen in gesprek om tot het doel te komen en een plan om dit te behalen.
Hoofdstuk 2
HGW is een ideaalmodel, een na te streven werkwijze. Effectieve feedback is hierin
belangrijk:
-> Feed-up: Wat van HGW spreekt ons aan? Welke doelen willen we ermee bereiken? Wat
zien en horen we als we deze doelen hebben behaald?
-> Feedback: Hoe dicht bij onze doelen zijn we al? Wat hebben we al bereikt?
-> Feed-forward: wat kunnen we doen om nog dichter bij onze doelen te komen?
7 uitgangspunten van de HGW-cyclus:
1. Doelgericht
2. Wisselwerking en afstemming
3. Onderwijsbehoeften staan centraal
4. Leerkracht maakt het verschil, ouders doen er evenzeer toe
5. Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders
6. Betrokkenen werken constructief samenwerken
7. Systematische en transparante werkwijze
