Voeding en diëtetiek Hanzehogeschool Groningen
Casus mevrouw Jansen
Volledige uitwerking voedingsanamnese, eetdagboek en
voedingsberekeningen.
3. Voedingsanamnese
Om het voedingsinname van een client in beeld te brengen is het van belang een voedingsanamnese
af te nemen. Er zijn verschillende methodieken voor de voedingsanamnese, voorbeelden hiervan zijn
dietary history, 24 uurs recall, een één of meerdaags voedingsdagboek en de schriftelijke of
mondelinge voedselfrequentiemethode. Mevrouw Jansen haar voedingsinname is in de casus
beschreven aan de hand van de dietary history-methodiek. Dit zal dan ook de methodiek zijn waar
wij mee zullen werken.
Mevrouw Jansen omschrijft haar eetpatroon als normaal volgens de Hollandse pot, waarbij smaak
en een koekje bij de koffie erg belangrijk zijn. Mevrouw Jansen haar voedingsdagboek is te lezen in
bijlage A. In bijlage B is deze in een tabel gezet en zijn de verstrekking eenheden toegevoegd.
Mevrouw Jansen heeft aangegeven waldkorn brood te eten. Helaas is deze optie niet beschikbaar in
Evry. Om dit probleem op te lossen zijn de voedingswaarden van waldkorn brood gaan vergeleken
met andere broodsoorten. Hieruit is gebleken dat de voedingswaarden van waldkorn brood het
meest overeen komen van die van volkorenbrood. Dit is waarom er gekozen is om volkorenbrood in
Evry te gebruiken. Daarnaast heeft mevrouw aangegeven roomboter op de boterham te smeren.
Hieruit is nog niet duidelijk geworden of het hierbij om gezouten of ongezouten roomboter gaat.
Aangezien het in kaart brengen van het zoutgehalte in deze casus niet van meerwaarde is besloten
dit niet verder te specificeren.
In het voedingsdagboek staat ook dat mevrouw tweemaal daags een grote koek nuttigt. Een gegeven
voorbeeld hierbij was een gevulde koek. Aangezien mevrouw aangeeft variërend te eten is besloten
een andere grote koek bij het middag tussendoortje te noteren. Hierbij is gekozen voor een
koffiebroodje. ’s Avond nuttigt mevrouw af en toe een koekje bij de thee. Hierbij is gekozen dit te
noteren als een speculaasje, aangezien dit een bekend koekje is met een aanzienlijk kleiner formaat
dan een grote koek, zoals een gevulde koek.
Mevrouw geeft ook aan erg van vlees te houden. Ze eet dan ook ca. 1,5 portie vlees bij het
avondeten. Mevrouw heeft hierbij niet gespecificeerd welk soort vlees dit is. Uit onderzoek door
Wageningen university en research is gebleken dat dat het meest gegeten vlees door Nederlanders
varkensvlees is. De nummer twee is hierbij kippenvlees. Om een algemeen beeld te schetsen is op
basis hiervan besloten de 1,5 portie vlees op te delen in 1 portie varkensvlees en 0,5 portie
kippenvlees. (Wageningen university en research, 2019)
Mevrouw Jansen haar uitgewerkte eetdagboek met de macro- en micronutriënten zijn te lezen in
bijlage C.
, 3.1 Voedingsberekening
Aan de hand van het ontvangen eetdagboek zijn de voedingsberekeningen gemaakt van zowel
macro- als micronutriënten. Het BMR van mevrouw is berekent aan de hand van de Harris en
Benedict formule voor vrouwen. Dit komt uit op 1505 kcal (655,0955 + (9,5634 x 91) + (1,8496 x 161)
- (4,6756 x 68)). Mevrouw Jansen geeft aan zelf het huishouden, de tuin en af en toe de
boodschappen te doen. Hierbij hoort de PAL-waarde voor licht lichaamsbeweging: 1,375. De
vermenigvuldiging van het BMR met de PAL-waarde geeft een waarde van 2069 kcal.
Naast de calorie inname zijn ook de verhouding van macronutriënten van belang. Volgens de
dieetrichtlijn voor overgewicht en obesitas (Richtlijn 9: Overgewicht en obesitas ) zou mevrouw
Jansen haar voedingsinname in de volgende verhoudingen moeten zijn;
40 - 50 En% koolhydraten
15 - 25 En% eiwit,
30 En% vet
Max 10En% verzadigde vetten
Dit vergelijkend met de aanbevolen calorie inname geeft de volgende waarden (afgerond op hele
grammen):
Aanbevolen inname koolhydraten is tussen de: (2069 x 0,4) : 4 = 207 gram en (2069 x 0,5) : 4
= 259 gram.
Aanbevolen inname eiwitten is tussen de: (2069 x 0,15) : 4 = 78 en (2069 x 0,25) : 4 = 129
gram
Aanbevolen inname vetten is: (2069 x 0,3) : 9 = 69 gram
Aanbevolen inname verzadigde vetten = max (2069 x 0,1) : 9 = 23 gram
Mevrouw haar eindtotalen zijn vergeleken met de aanbevolen hoeveelheden volgens de
dieetbehandelingsrichtlijn (E.Govers, 2012) en de richtlijnen van de Gezondheidsraad voor gezonde
personen (Gezondheidsraad, 2015). Dit is te lezen in bijlage E.
Mevrouw geeft ook aan erg van vlees te houden. Ze eet dan ook ca. 1,5 portie vlees bij het
avondeten. Mevrouw heeft hierbij niet gespecificeerd welk soort vlees dit is. Uit onderzoek door
Wageningen university en research is gebleken dat dat het meest gegeten vlees door Nederlanders
varkensvlees is. De nummer twee is hierbij kippenvlees. Om een algemeen beeld te schetsen is op
basis hiervan besloten de 1,5 portie vlees op te delen in 1 portie varkensvlees en 0,5 portie
kippenvlees. (Wageningen university en research, 2019)
3.2 Schijf van Vijf
Als we naar het eetpatroon van mevrouw Jansen kijken dan is het regelmatig voedingspatroon.
Mevrouw heeft 3 grote eetmomenten op een dag (ontbijt, lunch en diner) met drie keer een
tussendoortje. Verder eet mevrouw voornamelijk Hollandse pot voor het eten, aardappelen groente
en vlees en als tussendoortje koekje bij de koffie. Verder op de avond drinkt mevrouw een glaasje
rode wijn met wat borrelnootjes of een paar blokjes kaas. Het weekend ziet er het zelfde uit qua
voedingspatroon als doordeweeks. Verder doet mevrouw het huishouden, de tuin en gaat af en toe
naar de winkel op haar elektrische fiets. In onderstaande tabel is mevrouw haar inname vergeleken
met de aanbeveling.
Casus mevrouw Jansen
Volledige uitwerking voedingsanamnese, eetdagboek en
voedingsberekeningen.
3. Voedingsanamnese
Om het voedingsinname van een client in beeld te brengen is het van belang een voedingsanamnese
af te nemen. Er zijn verschillende methodieken voor de voedingsanamnese, voorbeelden hiervan zijn
dietary history, 24 uurs recall, een één of meerdaags voedingsdagboek en de schriftelijke of
mondelinge voedselfrequentiemethode. Mevrouw Jansen haar voedingsinname is in de casus
beschreven aan de hand van de dietary history-methodiek. Dit zal dan ook de methodiek zijn waar
wij mee zullen werken.
Mevrouw Jansen omschrijft haar eetpatroon als normaal volgens de Hollandse pot, waarbij smaak
en een koekje bij de koffie erg belangrijk zijn. Mevrouw Jansen haar voedingsdagboek is te lezen in
bijlage A. In bijlage B is deze in een tabel gezet en zijn de verstrekking eenheden toegevoegd.
Mevrouw Jansen heeft aangegeven waldkorn brood te eten. Helaas is deze optie niet beschikbaar in
Evry. Om dit probleem op te lossen zijn de voedingswaarden van waldkorn brood gaan vergeleken
met andere broodsoorten. Hieruit is gebleken dat de voedingswaarden van waldkorn brood het
meest overeen komen van die van volkorenbrood. Dit is waarom er gekozen is om volkorenbrood in
Evry te gebruiken. Daarnaast heeft mevrouw aangegeven roomboter op de boterham te smeren.
Hieruit is nog niet duidelijk geworden of het hierbij om gezouten of ongezouten roomboter gaat.
Aangezien het in kaart brengen van het zoutgehalte in deze casus niet van meerwaarde is besloten
dit niet verder te specificeren.
In het voedingsdagboek staat ook dat mevrouw tweemaal daags een grote koek nuttigt. Een gegeven
voorbeeld hierbij was een gevulde koek. Aangezien mevrouw aangeeft variërend te eten is besloten
een andere grote koek bij het middag tussendoortje te noteren. Hierbij is gekozen voor een
koffiebroodje. ’s Avond nuttigt mevrouw af en toe een koekje bij de thee. Hierbij is gekozen dit te
noteren als een speculaasje, aangezien dit een bekend koekje is met een aanzienlijk kleiner formaat
dan een grote koek, zoals een gevulde koek.
Mevrouw geeft ook aan erg van vlees te houden. Ze eet dan ook ca. 1,5 portie vlees bij het
avondeten. Mevrouw heeft hierbij niet gespecificeerd welk soort vlees dit is. Uit onderzoek door
Wageningen university en research is gebleken dat dat het meest gegeten vlees door Nederlanders
varkensvlees is. De nummer twee is hierbij kippenvlees. Om een algemeen beeld te schetsen is op
basis hiervan besloten de 1,5 portie vlees op te delen in 1 portie varkensvlees en 0,5 portie
kippenvlees. (Wageningen university en research, 2019)
Mevrouw Jansen haar uitgewerkte eetdagboek met de macro- en micronutriënten zijn te lezen in
bijlage C.
, 3.1 Voedingsberekening
Aan de hand van het ontvangen eetdagboek zijn de voedingsberekeningen gemaakt van zowel
macro- als micronutriënten. Het BMR van mevrouw is berekent aan de hand van de Harris en
Benedict formule voor vrouwen. Dit komt uit op 1505 kcal (655,0955 + (9,5634 x 91) + (1,8496 x 161)
- (4,6756 x 68)). Mevrouw Jansen geeft aan zelf het huishouden, de tuin en af en toe de
boodschappen te doen. Hierbij hoort de PAL-waarde voor licht lichaamsbeweging: 1,375. De
vermenigvuldiging van het BMR met de PAL-waarde geeft een waarde van 2069 kcal.
Naast de calorie inname zijn ook de verhouding van macronutriënten van belang. Volgens de
dieetrichtlijn voor overgewicht en obesitas (Richtlijn 9: Overgewicht en obesitas ) zou mevrouw
Jansen haar voedingsinname in de volgende verhoudingen moeten zijn;
40 - 50 En% koolhydraten
15 - 25 En% eiwit,
30 En% vet
Max 10En% verzadigde vetten
Dit vergelijkend met de aanbevolen calorie inname geeft de volgende waarden (afgerond op hele
grammen):
Aanbevolen inname koolhydraten is tussen de: (2069 x 0,4) : 4 = 207 gram en (2069 x 0,5) : 4
= 259 gram.
Aanbevolen inname eiwitten is tussen de: (2069 x 0,15) : 4 = 78 en (2069 x 0,25) : 4 = 129
gram
Aanbevolen inname vetten is: (2069 x 0,3) : 9 = 69 gram
Aanbevolen inname verzadigde vetten = max (2069 x 0,1) : 9 = 23 gram
Mevrouw haar eindtotalen zijn vergeleken met de aanbevolen hoeveelheden volgens de
dieetbehandelingsrichtlijn (E.Govers, 2012) en de richtlijnen van de Gezondheidsraad voor gezonde
personen (Gezondheidsraad, 2015). Dit is te lezen in bijlage E.
Mevrouw geeft ook aan erg van vlees te houden. Ze eet dan ook ca. 1,5 portie vlees bij het
avondeten. Mevrouw heeft hierbij niet gespecificeerd welk soort vlees dit is. Uit onderzoek door
Wageningen university en research is gebleken dat dat het meest gegeten vlees door Nederlanders
varkensvlees is. De nummer twee is hierbij kippenvlees. Om een algemeen beeld te schetsen is op
basis hiervan besloten de 1,5 portie vlees op te delen in 1 portie varkensvlees en 0,5 portie
kippenvlees. (Wageningen university en research, 2019)
3.2 Schijf van Vijf
Als we naar het eetpatroon van mevrouw Jansen kijken dan is het regelmatig voedingspatroon.
Mevrouw heeft 3 grote eetmomenten op een dag (ontbijt, lunch en diner) met drie keer een
tussendoortje. Verder eet mevrouw voornamelijk Hollandse pot voor het eten, aardappelen groente
en vlees en als tussendoortje koekje bij de koffie. Verder op de avond drinkt mevrouw een glaasje
rode wijn met wat borrelnootjes of een paar blokjes kaas. Het weekend ziet er het zelfde uit qua
voedingspatroon als doordeweeks. Verder doet mevrouw het huishouden, de tuin en gaat af en toe
naar de winkel op haar elektrische fiets. In onderstaande tabel is mevrouw haar inname vergeleken
met de aanbeveling.
