Kinder- en jeugdpsychopathologie samenvatting college en taken

BLOK 1 JAAR 2 GGZ
Colleges en taken

,Inhoud
College 1: Theorieën in de ontwikkelingspsychologie .................................................................... 2
Taak 1: Mieke ........................................................................................................................................ 6
Box 1: Prevalentie van psychopathologie bij personen met een verstandelijke beperking .... 17
Box 2: Psychopathologie bij afzonderlijke syndromen van verstandelijke beperking .............. 17
College 2: Autisme en ontwikkeling ................................................................................................. 18
Taak 2: Cognitieve ontwikkeling I: Met horten en stoten .............................................................. 22
College 3 Angst- en stemmingsstoornissen ................................................................................... 31
Taak 3: Mark........................................................................................................................................ 35
Box 3: De Sally en Anne taak ........................................................................................................... 46
Box 4: Autisme en intelligentie ......................................................................................................... 46
Taak 4: (Psycho)motorische ontwikkeling ...................................................................................... 47
Taak 5: Charlotte en Pien .................................................................................................................. 54
Taak 6: De ontwikkeling van het brein: van conceptie tot de jonge volwassenheid ................ 72
College 4: De sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen ...................................................... 76
Taak 7: Rob (ADHD) .......................................................................................................................... 82
Box 5: De etiologie van ADHD ......................................................................................................... 93
Box 6: Associatie tussen ADHD, CD en ODD................................................................................ 93
Taak 8: Hechtingsmateriaal .............................................................................................................. 94
College 5: Morele ontwikkeling ....................................................................................................... 102
Taak 9: Max ....................................................................................................................................... 107
Taak 10: Cognitieve ontwikkeling en ontwikkeling van identiteit en
persoonlijkheid/temperament .......................................................................................................... 119
College 6: Hersenletsel bij kinderen en jongeren ........................................................................ 133
Taak 11: Bert ..................................................................................................................................... 136
Box 7: Conduct disorder en psychopathie .................................................................................... 145
Taak 12: Morele ontwikkeling ......................................................................................................... 146
College 7: ODD en CD..................................................................................................................... 154
Opdracht kritisch lezen .................................................................................................................... 157
Benaderingen .................................................................................................................................... 164




1

,College 1: Theorieën in de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkeling: een definitie
- Veranderingen
- Conceptie – dood
- Wetmatigheid
- Rijping
- Leren
- Identificeren & verklaren
- Verandering is niet gelijk aan ontwikkeling

Domeinen van ontwikkeling
- Fysieke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Psychosociale ontwikkeling

Goede theorie: kenmerken:
- Beknoptheid/ spaarzaamheid
- Falsifieerbaarheid
- Heuristische waarde

6 fundamentele kwesties:
- Nature vs nurture
- Rol sociaal-culturele context
- Actieve rol kind
- Ontwikkeling Verloop: (dis)continue
- Kritieke perioden
- Interactie domeinen

5 benaderingen
- Leertheoretisch
o Verklaart ontwikkeling o.g.v. fundamentele klassieke en operante leerprincipes (Watson en
Skinner)
o Sociale leertheorie (SLT) Albert Bandura (1925-2021):
 Had belangrijke bijdragen op de gebieden van het gedrag en agressie
 Bandura’s experimenten en observaties leidde hem naar het idee dat de meeste
leerresultaten worden behaald door het observeren van andere mensen.
 Imitatie
 Observationeel leren
 Modeling
 4 cognitieve processen: aandacht, geheugen, (motorische) reproductie en motivatie
o Leertheorieën en de 6: kwestie 1:
 Behaviorisme:
 Omgeving controleert gedrag
 Universaliteit leerprincipes
 Kind is passief
 SLT:
 Interactie reinforcement en biologische en andere factoren
 Zeer belangrijke rol
 Kind heeft veel actievere status
o Kwestie 2:
 Behaviorisme:
 Ontwikkeling verloop is continu/gradueel/kwantitatief
 Geen nadruk op kritieke perioden
 Ontwikkeling in elk domein onderworpen aan fundamentele leerwetten
 SLT:
 Ontwikkeling verloop is continu/gradueel/kwantitatief
 Geen nadruk op kritieke perioden
 Reciproke interactie tussen domeinen van ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
o Jean Piaget (1896-1980): Psycholoog en pionier in de studie van kind intelligentie. De man is
geboren in Neuchatel, Zwitserland
o Benadering van Piaget:
 2 assumpties:



2

,  Normale kinderen vertonen gelijksoortige mentale en sociale vaardigheden
ondanks ver uiteenlopende ervaringen
 Normale kinderen ondergaan gelijksoortige veranderingen in vaardigheden op
ruwweg dezelfde leeftijden.
 Basisconcepten
 Adaptie: genegenheid om aan te passen aan de condities opgelegd door de
omgeving
 Organisatie: neiging van intellectuele structuren en processen om meer
systematisch en coherent te worden
 Schema: een gecoördineerd en systematisch patroon van handelingen,
gedragingen en redeneerwijzen, dat wordt toegepast op gelijke klassen van
objecten of situaties.
 Assimilatie: het interpreteren van een ervaring in termen van huidige manieren
van begrijpen van dingen (schemata)
 Accommodatie: veranderingen in het denken die optreden wanneer oude
denkpatronen om iets te begrijpen (de oude schemata) niet meer voldoen
 Een stadiamodel van ontwikkeling




 De stadia van Piaget:
 Sensorisch 0-1,5 jaar
o Sensomotorische acties
 Preoperationeel 1,5-7 jaar
o Symbolen voor objecten
 Concreet operationeel 7-11 jaar
o Logisch (concreet) denken
 Formeel operationeel ouder dan 11 jaar
o Piaget en de 6 kwesties
 Interactionistisch (alle biologische factoren interacteren met de ervaring)
 Rol van sociaal-culturele context is beperkt (tempo en eindniveau ontwikkeling)
 Kind is zeer actief (kennis wordt geconstrueerd)
 Discontinu (stadiamodel van ontwikkeling)
 Geen nadruk op kritische perioden
 Veel implicaties voor andere ontwikkelingsdomeinen
o Neo-Piagetiaanse benadering
 Het gebruiken van klassieke Piagetiaanse thema’s om te komen tot een heel ander soort
theorie (vb: Chomsky: LAD)
 Zowel acceptatie van Piaget’s kernideeën als ook integratie nieuwe inzichten
 6 kwesties:
 Interactionistisch
 Ook de sociaal-culturele context is motor van ontwikkeling
 Actieve rol van het kind
 Onwikkelingsverloop is zowel continu als discontinu
 Geen nadruk op kritieke perioden
 Veel implicaties voor andere domeinen van ontwikkeling
- Informatieverwerking
o Basismetafoor: de mens is een computer met een beperkt vermogen om informatie te verwerken
o In schema: multistore model:




3