Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 8.2.7 & 8.2.6
• Hfst 9 waarvan par. 9.5.2 en par. 9.6 niet.
• Hfst 8.2.7 HRM + internationalisering (slides van Hofstede van dhr. Bert Jorritsma)
o let op hierbij horen ook de uitwerking van de PGO case over Meijs en de uitwerking van de
IC's.
Leerdoelen
Beschrijven wat organisatiekunde is;
Interdisciplinaire wetenschap die het gedrag (wijze v. optreden/reageren) alsmede, de factoren
die dit beïnvloeden bij organisaties bestudeert-> doeltreffend worden;
1) Descriptief aspect: beschrijving v. gedrag v. organisaties met motieven/gevolgen.
2) Prescriptief aspect: advies over handelswijze & organisatie- inrichtingen
Het ontstaan van organisatiekunde in historisch perspectief benoemen;
-1850 Henry Fayol Amerika-> management als vak door industriële revolutie en groei bedrijven
-1960/1970-> NL organisatiekunde: interdisciplinariteit: bedrijfseconomie, logistiek,
gedragswetenschappen en juridische wetenschap
Lijn-organ. Basis
lijn staf-organ. Basis met tumor
product- organ. productgroepen
geografie-ogran. landen
markt-organ. Meso niveau
span/depth(span of control)->
Systeembenadering (kenneth boulding)
Integrale benadering van managmentproblemen
De basis van de systeembenadering is dat de aanpak van organisatieproblemen integraal moet zijn, vanuit het
belang van de totale organisatie en niet slechts vanuit het belang van een deel van de organisatie
Contingentiebenadering Paul Lawrence en Jay Lorsch (1967).
Het uitgangspunt van de contingentiebenadering is dat de beste manier om te organiseren afhangt
van de situatie waarin de organisatie zich bevindt. De belangrijkste uitdaging die de
contingentietheorie stelt aan het management, is het goed kunnen doorgronden van de omgeving of
de situatie van de organisatie, omdat de organisatie zich hierop moet richten. De
contingentiebenadering is bedacht door Paul Lawrence en Jay Lorsch (1967).
Plan do check- kwaliteitszorg
Piramide van Maslow:
1. fysiologische behoeften (eten/drinken/ seks etc.)
2. Zekerheid en veiligheid
3. Acceptatie (vriendschap)
4. Erkenning (prestige succes)
5. Zelfontplooiing (verantwoordelijkheid, kansen)
,Philip crosby: zero deficient= fouten worden gemaakt maar iedereen, manager en werknemers (niet
alleen van productieafdeling maar geheel aan werknemers en gevers) dragen zorg aan het
wegwerken van die fouten, dus niet meer herhalen.
De belangrijkste stromingen/denkrichtingen binnen organisatiekunde onderscheiden;
1900) Fredericht Taylor: Scientific management-> organisatie van productie & efficiency
1)wetenschappelijk analyse werkzaamheden + bewegingsstudies-> standaard & normalisatie
productieproces
2)taakverdeling + training-> routines-> productienormen↑ (specialisatie)
3)vriendschappelijke samenwerking leiding & arbeiders
4)bedrijfsleiders verantwoordelijk analyseren & zoeken werkmethoden-> scheppen
productievoorwaarden
5)zorgvuldige selectie-> personeelsplaatsing
6)prestatiebeloning-> lagere productiekosten
->uitvoeren van tijd- en bewegingsstudies-> standaardisatie en normalisatie
Achtbazenstelsel: arbeidsverdeling leiding productieafdeling 8 functies:
-tijd & kosten -onderhoud
-werkinstructies -kwaliteitscontrole
-bewerkingen en hun volgorde -technische leiding
-werkvoorbereiding en uitgifte -personeelsbeheer
1841-1925) Henry Fayol: General management theorie (6 gebieden)
-technisch -commercieel
-financieel -zelfbeschermend (veiligheid mensen & eigendom
-boekhouding -besturing
Besturing zorgt voor onderlinge samenhang van de overige gebieden: managers (5 taken)
-plannen of vooruitzien
-organiseren
-bevel voeren
-coördineren
-controleren
Eenheid van commando: iedere werknemer heeft slechts een (directe) baas boven zich.
1920) Max Webers: Theorie van bureaucratie
(overheidsorganisaties en sociologie)
Ideale bureaucratie: rationele doelmatige organisatievorm
-sterke taakverdeling
-hiërarchische bevelstructuur
-afgebakende bevoegdheden & verantwoordelijkheden
-relaties functionarissen onpersoonlijk
-werving op kennis & bekwaamheden
-objectieve criteria & procedures bij beloning
-werkzaamheden volgens routineregels
-schriftelijke gegevens vastleggen voor controle
-iedereen heeft macht-restricties
, 1945) Elton Mayo: Human relations-beweging
Werkomstandigheden: Licht sterkte onderzoek-> voor productiviteit
-objectieve factoren: lengte werkdag, pauzes, voeding etc.
-subjectieve factoren: aandacht, zekerheid, groepsgevoel, waardering
-> samenwerking > individu
1950) Rensis Likert: Revisionisme
Human relations VS Scientific managment-> niemand wilde deze dus werden beide
samengevoegd tot iets nieuws.
Linking pin-structuur: organisatie met overlappende groepen, waarbij groepsleider weer lid is van
een andere hogere groep. Zorgt dus voor leiding en communicatie met hogere groepen.
Herzberg: motivatietheorie (gebaseerd op behoeftepiramide van Maslow)
McGregor: Theorie X en Y
moderne/recente -theorieën:
1947) Michael Porter: Concurrentievoordeel
Vind duurzaam concurrentievoordeel. ( niet in absolute termen)
1942) Tom peters: managementprincipes:
8 gemeenschappelijke succeskenmerken:
-sterke actiegerichtheid
-onderhouden klantrelatie
-creëren ondernemerschap & zelfstandigheid-> innovatie
-werknemers bron productiviteit
-handelt naar waarden & overtuigingen
-beperk zaken tot kennis gebied
-eenvoudige & duidelijke- organisatiestructuur
-centralistisch & decentralisaties
1948) Michael Hammer: herstructureren van bedrijfsprocessen
3 principe van bedrijven:
-basiseenheid werk= de ‘taak’
-eenvoudige taken-> door laaggeschoolde
-onderscheid (hiërarchie) ‘uitvoerders & managers’
-> langzame omgeving die voorspelbaar is en continuïteit bied
-> herstructuctie processen tot klantgerichtheid
Door technologie/internationalisering-> procesgericht werken
-flexibiliteit, kwaliteit, service, besparing overheadkosten
1954) Gary Hamel: Toekomst van management
Sleutelwoorden voor succes:
(eerst wie dan wat)
-snelheid
-jezelf opnieuw organiseren
-nieuwe markten aanboren
-distributiekanalen aanboren
Toekomst: initiatief, creativiteit en passie i.p.v. gehoorzaamheid, ijver en feitenkennis
1964) Daniel H. Pink: Veranderende rol van werk:
Hoofdstuk 8.2.7 & 8.2.6
• Hfst 9 waarvan par. 9.5.2 en par. 9.6 niet.
• Hfst 8.2.7 HRM + internationalisering (slides van Hofstede van dhr. Bert Jorritsma)
o let op hierbij horen ook de uitwerking van de PGO case over Meijs en de uitwerking van de
IC's.
Leerdoelen
Beschrijven wat organisatiekunde is;
Interdisciplinaire wetenschap die het gedrag (wijze v. optreden/reageren) alsmede, de factoren
die dit beïnvloeden bij organisaties bestudeert-> doeltreffend worden;
1) Descriptief aspect: beschrijving v. gedrag v. organisaties met motieven/gevolgen.
2) Prescriptief aspect: advies over handelswijze & organisatie- inrichtingen
Het ontstaan van organisatiekunde in historisch perspectief benoemen;
-1850 Henry Fayol Amerika-> management als vak door industriële revolutie en groei bedrijven
-1960/1970-> NL organisatiekunde: interdisciplinariteit: bedrijfseconomie, logistiek,
gedragswetenschappen en juridische wetenschap
Lijn-organ. Basis
lijn staf-organ. Basis met tumor
product- organ. productgroepen
geografie-ogran. landen
markt-organ. Meso niveau
span/depth(span of control)->
Systeembenadering (kenneth boulding)
Integrale benadering van managmentproblemen
De basis van de systeembenadering is dat de aanpak van organisatieproblemen integraal moet zijn, vanuit het
belang van de totale organisatie en niet slechts vanuit het belang van een deel van de organisatie
Contingentiebenadering Paul Lawrence en Jay Lorsch (1967).
Het uitgangspunt van de contingentiebenadering is dat de beste manier om te organiseren afhangt
van de situatie waarin de organisatie zich bevindt. De belangrijkste uitdaging die de
contingentietheorie stelt aan het management, is het goed kunnen doorgronden van de omgeving of
de situatie van de organisatie, omdat de organisatie zich hierop moet richten. De
contingentiebenadering is bedacht door Paul Lawrence en Jay Lorsch (1967).
Plan do check- kwaliteitszorg
Piramide van Maslow:
1. fysiologische behoeften (eten/drinken/ seks etc.)
2. Zekerheid en veiligheid
3. Acceptatie (vriendschap)
4. Erkenning (prestige succes)
5. Zelfontplooiing (verantwoordelijkheid, kansen)
,Philip crosby: zero deficient= fouten worden gemaakt maar iedereen, manager en werknemers (niet
alleen van productieafdeling maar geheel aan werknemers en gevers) dragen zorg aan het
wegwerken van die fouten, dus niet meer herhalen.
De belangrijkste stromingen/denkrichtingen binnen organisatiekunde onderscheiden;
1900) Fredericht Taylor: Scientific management-> organisatie van productie & efficiency
1)wetenschappelijk analyse werkzaamheden + bewegingsstudies-> standaard & normalisatie
productieproces
2)taakverdeling + training-> routines-> productienormen↑ (specialisatie)
3)vriendschappelijke samenwerking leiding & arbeiders
4)bedrijfsleiders verantwoordelijk analyseren & zoeken werkmethoden-> scheppen
productievoorwaarden
5)zorgvuldige selectie-> personeelsplaatsing
6)prestatiebeloning-> lagere productiekosten
->uitvoeren van tijd- en bewegingsstudies-> standaardisatie en normalisatie
Achtbazenstelsel: arbeidsverdeling leiding productieafdeling 8 functies:
-tijd & kosten -onderhoud
-werkinstructies -kwaliteitscontrole
-bewerkingen en hun volgorde -technische leiding
-werkvoorbereiding en uitgifte -personeelsbeheer
1841-1925) Henry Fayol: General management theorie (6 gebieden)
-technisch -commercieel
-financieel -zelfbeschermend (veiligheid mensen & eigendom
-boekhouding -besturing
Besturing zorgt voor onderlinge samenhang van de overige gebieden: managers (5 taken)
-plannen of vooruitzien
-organiseren
-bevel voeren
-coördineren
-controleren
Eenheid van commando: iedere werknemer heeft slechts een (directe) baas boven zich.
1920) Max Webers: Theorie van bureaucratie
(overheidsorganisaties en sociologie)
Ideale bureaucratie: rationele doelmatige organisatievorm
-sterke taakverdeling
-hiërarchische bevelstructuur
-afgebakende bevoegdheden & verantwoordelijkheden
-relaties functionarissen onpersoonlijk
-werving op kennis & bekwaamheden
-objectieve criteria & procedures bij beloning
-werkzaamheden volgens routineregels
-schriftelijke gegevens vastleggen voor controle
-iedereen heeft macht-restricties
, 1945) Elton Mayo: Human relations-beweging
Werkomstandigheden: Licht sterkte onderzoek-> voor productiviteit
-objectieve factoren: lengte werkdag, pauzes, voeding etc.
-subjectieve factoren: aandacht, zekerheid, groepsgevoel, waardering
-> samenwerking > individu
1950) Rensis Likert: Revisionisme
Human relations VS Scientific managment-> niemand wilde deze dus werden beide
samengevoegd tot iets nieuws.
Linking pin-structuur: organisatie met overlappende groepen, waarbij groepsleider weer lid is van
een andere hogere groep. Zorgt dus voor leiding en communicatie met hogere groepen.
Herzberg: motivatietheorie (gebaseerd op behoeftepiramide van Maslow)
McGregor: Theorie X en Y
moderne/recente -theorieën:
1947) Michael Porter: Concurrentievoordeel
Vind duurzaam concurrentievoordeel. ( niet in absolute termen)
1942) Tom peters: managementprincipes:
8 gemeenschappelijke succeskenmerken:
-sterke actiegerichtheid
-onderhouden klantrelatie
-creëren ondernemerschap & zelfstandigheid-> innovatie
-werknemers bron productiviteit
-handelt naar waarden & overtuigingen
-beperk zaken tot kennis gebied
-eenvoudige & duidelijke- organisatiestructuur
-centralistisch & decentralisaties
1948) Michael Hammer: herstructureren van bedrijfsprocessen
3 principe van bedrijven:
-basiseenheid werk= de ‘taak’
-eenvoudige taken-> door laaggeschoolde
-onderscheid (hiërarchie) ‘uitvoerders & managers’
-> langzame omgeving die voorspelbaar is en continuïteit bied
-> herstructuctie processen tot klantgerichtheid
Door technologie/internationalisering-> procesgericht werken
-flexibiliteit, kwaliteit, service, besparing overheadkosten
1954) Gary Hamel: Toekomst van management
Sleutelwoorden voor succes:
(eerst wie dan wat)
-snelheid
-jezelf opnieuw organiseren
-nieuwe markten aanboren
-distributiekanalen aanboren
Toekomst: initiatief, creativiteit en passie i.p.v. gehoorzaamheid, ijver en feitenkennis
1964) Daniel H. Pink: Veranderende rol van werk:
