Samenvatting Gedrag en Communicatie, blok 1.3

GC Hoorcollege, week 1
Klinisch redeneren en cognitieve psychologie

Denkproces
- Vooraf, tijdens en na therapeutisch handelen
- Doelgericht en individueel
- Onderdeel van methodisch handelen

4 benaderingen
1. Hypothetico-deductieve benadering
- In vroege fase hypothesen vormen op basis van weinig informatie
- Deductief de hypothesen toetsen door gerichte informatie te verzamelen, eliminatie
- Gebruikt door ervaren hulpverleners, analytisch
2. Patroonherkenning (bijvoorbeeld normaal beloop). Als je vanuit een anamnese iets hoort, dan pas
je je behandelplan daarop aan.
3. Beslisboom (als...dan) knieletsel  trauma ja of nee  trauma ja: zwelling ja of nee  zwelling ja:
meer dan een uur of minder dan een uur  minder dan een uur  haematros
4. Verzamelmethode
- Hulpverlener begint met verzamelen van zoveel mogelijk informatie
- Niet afgestemd op individuele probleem en patiënt
- Meestal vast schema

Vormen van klinisch redeneren
 Procedureel redeneren
 Narratief redeneren
o Verplaatsen in het levensverhaal van de patiënt
o Verschillende ervaringen en beperkingen terwijl je op stoornisniveau misschien wel
dezelfde klachten tegenkomt.
 Interactief redeneren
o Patiënt is de ervaringsdeskundige, TP is de inhoudsdeskundige. Beiden zijn specialist
en daar zoek je de samenwerking uit.
 Pragmatisch redeneren
 Conditioneel redeneren
o Alle factoren komen samen. Je houdt rekening met de persoon, de omgeving,
procedures, etc.

Cognitieve psychologische uitgangspunten
 Inhoud van de black box om menselijk gedrag te verklaren
 Begrijpen hoe gedrag tot stand komt
 Informatieverwerking staat centraal
 Mensen geven zelfstandig richting aan hun leven
 Verschil met dieren is de taal
 Onderwerpen: attributie, interpretaties, schema’s, stereotypering, geheugen, kennis
 Praktische toepassing binnen de fysiotherapie
o Albert Ellis
o Gedachten, gevoelens en gedrag omtrent situatie
o Verantwoordelijkheid van gevoelens ligt bij jezelf
o Centraal staat: irrationele gedachtes!!

, Uitgangspunt RET
Emotionele of gedragsmatige problemen ontstaan of worden ins tand gehouden door de gedachten,
opvattingen en zelfspraak van de patiënt.

Schema RET
A=activating event (aanleiding)
- Situatie
B=belief system (bril)
- Gedachte
C=consequences
- Emoties
- Gedrag

Irrationele denkpatronen
 Ongezond perfectionisme (geen fouten mogen maken)
o Je kunt ook denken: ik doe mijn best, niemand is zonder fouten
 Rampdenken
o ‘Dit wordt helemaal niets’
 Lage frustratie tolerantie (LFT)
o ‘Ik kan hier niet tegen’
o ‘Dit is veel te moeilijk voor mij’
 De liefdesjunk (het is verschrikkelijk als mensen mij afwijzen)
o Veel sociaal-wenselijk gedrag gaan vertonen
 Eisen aan anderen en de wereld
o De wereld moet mooi zijn

Gedachten van patiënten
 Moetens – ipv wensen (mijn rug moet het altijd doen)
 Catastroferen – doemdenken (rugklachten hebben is het ergste wat je kan overkomen)
 Zwartwit denken – alles of niets (mijn rug is kapot, ik kan nu niets meer)
 Selectieve abstractie – een aspect uit de context halen (het leven is waardeloos omdat ik
slijtage in mijn rug heb)
 Negatieve etikettering – je koppelt jezelf eraan (ik heb rugklachten dus ik ben een slappeling)
 Behoefteverklaring – gemak en comfort eisen (ik kan niet leven met deze zeurende pijn)

Thema’s
- Presteren
- Ergens bij willen horen
- Comfort
- Rechtvaardigheid
- Controle

Voorbeelden
 Het werk is pas af als het af is
 Elke patiënt moet met succes geholpen worden
 Als ik niet slaag moet ik beter mijn best doen
 Zelfrespect is alleen mogelijk via voortdurende prestaties
 Het lichaam moet het gewoon altijd doen
 Het lichaam is ondergeschikt aan mijn willen en kunnen
 Als het lichaam klachten vertoont is dat falen