High Performance Textiles
Reader – Nederlands
Introductie
Deze korte syllabus voor sportkleding beschrijft enkele van de belangrijkste vereisten met betrekking
tot sportkledingtextiel in het algemeen. Het is niet bedoeld om compleet te zijn, maar geeft je een
goede eerste introductie in de wereld van prestatiematerialen. Voor de sportkledingindustrie zijn er
een aantal verschillende criteria die van toepassing zijn op het gebruik van materialen in
tegenstelling tot ander eindgebruik van textiel. In de eerste plaats betreden we nu de wereld van
prestatiematerialen, dat wil zeggen materialen die andere eisen stellen en daardoor extra waarde
creëren voor de drager, zoals vochtregulatie, thermische isolatie of waterdichtheid. Ten tweede, als
gevolg van het uitgebreide gebruik van de kledingstukken, zijn de duurzaamheidsnormen van
sportkledingmaterialen anders, met andere woorden, de kwaliteitsnormen die voldoen aan de eisen
van vrijetijdskleding zijn misschien niet goed genoeg voor sportkleding. Tot slot is sportkledingtextiel
nauw verbonden met de persoonlijke prestaties van sporters op alle verschillende niveaus, variërend
van professionele sporters tot amateursporters die voor hun plezier sporten.
Comfort
Belangrijk in de hele discussie rond sportkledingtextiel is de term ‘comfort’. Hoe kunnen de
materialen die in de sportkleding worden gebruikt het comfortniveau van de drager verhogen, d.w.z.
de drager op geen enkele manier beperken en mogelijk zelfs de prestaties van de drager verbeteren?
De term zelf is nogal subjectief, omdat comfort voor verschillende mensen verschillende dingen
betekent. De uitdaging voor de industrie is om met een reeks meetbare criteria te komen die samen
proberen de term op een meer objectieve manier te beschrijven. Dit betekent op zijn beurt dat we
die comfortcriteria moeten identificeren die voor de meeste mensen van toepassing zijn en deze
moeten vertalen in een reeks meetbare normen.
Cruciaal om hier op te merken is het eindgebruik van de kledingstukken, met andere woorden, wat
zijn de omstandigheden waarin de kledingstukken zullen worden gedragen. Deze zullen anders zijn
voor een marathonloper dan voor een voetballer. Waar een marathonloper behoefte heeft aan
extreme afkoeling tijdens het hardlopen en lichtgewicht materialen, focust een voetballer zich meer
op het afvoeren van het overtollige zweet tijdens het spelen. Tussen de twee kunnen echter ook
gemeenschappelijke productkenmerken zijn, zoals vochtregulatie, die voor beide sporten van
toepassing zijn.
In sportkledingtextiel zijn er een paar criteria die van toepassing zijn op de meeste sporten en
comfort bieden aan de drager:
1. Lichtgewicht
2. Vochtregulatie
3. Thermische isolatie
4. Weerbestendig
Lichtgewicht: (LW)
In sportkleding is een cruciaal element dat comfort voor de drager creëert, het feit dat het
lichtgewicht moet zijn. De drager mag er geen last van hebben dat hij/zij iets aan heeft tijdens het
sporten. Als het materiaal te zwaar is, voelt de drager zich oncomfortabel en kan hij/zij niet optimaal
presteren.
Om dit te vertalen naar materiaaleigenschappen betekent dit het gebruik van lichtgewicht gebreide
en/of geweven materialen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, maar een grote doorbraak
, in de sportkledingindustrie is de ontdekking van zogenaamd microvezelgaren. Dit is een soort
multifilamentgaren met extreem fijne individuele filamenten waarmee zeer fijne en dichte stoffen
kunnen worden gemaakt.
Als definitie van microvezels geldt het volgende: Microvezelgarens zijn multifilamentgarens die
bestaan uit ultrafijne filamenten van 1,0 dtex per filament of minder.
In de sportkledingindustrie worden microvezelgarens op grote schaal gebruikt om lichtgewicht en
dicht geweven en gebreide materialen te creëren. In de sportkledingindustrie variëren stofgewichten
van 185 g/m² voor een klassiek 100% gebreid katoenen T-shirt tot 45 g/m² voor een hoogwaardig
ultralicht polyester hardloopsinglet. De onderstaande tabel geeft enkele algemene richtlijnen voor
gewichtsbereiken voor verschillende producttypes
Stofsoort Gewicht (range) Eindgebruik
100% katoen single jersey 140 - 220 g/m² Basic katoenen t-shirts
100% polyester kettinggebreid 70 - 120 g/m² Hardloopsinglets, gaaspanelen
gaas
Microfiber 4 2-laags 150 - 225 g/m² Waterdichte ademende jacks
lichtgewicht geweven
buitenkant + ademend
membraan
2-zijdig geborsteld gebreid 190 - 350 g/m² Thermisch isolerende tops
fleece
Dubbel gebreid polyester of 170 - 220 g/m² Hardloop-stretchtops met
nylon met 5-10% lycra lange mouwen
1-zijdig geborsteld 280 - 350 g/m² Basic casual fleece tops en
katoen/polyester gebreid broeken
fleece
Lichtgewicht geweven ripstop- 40 - 85 g/m² Geweven windjacks
stof
Er zijn nog meer voordelen aan het gebruik van microvezels, maar daarover later meer.
Vochtregulatie (MM)
We weten allemaal dat wanneer mensen sporten, ze het warm krijgen, de kerntemperatuur van het
lichaam stijgt en als gevolg daarvan gaat het lichaam zweten om weer af te koelen. Het zo snel
mogelijk verwijderen van overtollig zweet is de sleutel tot een comfortabel gevoel tijdens het
sporten. In de eerste plaats is het belangrijk om te begrijpen dat verschillende grondstoffen/vezels
anders reageren op zweet, d.w.z. sommige vezels zoals katoen of wol zullen het zweet gemakkelijk
absorberen (=hydrofiel of hygroscopisch) terwijl andere vezels zoals polyester of nylon het zweet
nauwelijks zullen absorberen. zweten (=hydrofoob).
Bij normale activiteiten voelt een T-shirt van 100% katoen redelijk comfortabel aan en is het in staat
om het zweet te absorberen en door verdamping af te geven aan de buitenomgeving. Echter, zodra
het activiteitsniveau stijgt is de hoeveelheid vochtopname hoger dan de verdampingssnelheid en
blijft de katoenen stof nat waardoor de drager een oncomfortabel gevoel krijgt (=wet cling effect).
Daarom is het gebruik van niet-absorberende vezels, zoals polyester of nylon, veel geschikter voor
gebruik in vochtregulerende materialen, omdat deze sneller drogen. Er zijn ook mogelijkheden om de
eigenschappen van zowel absorberende als niet-absorberende vezels in één materiaal te
combineren. In deze dubbellaagse stoffen kan de niet-absorberende synthetische vezel het zweet
Reader – Nederlands
Introductie
Deze korte syllabus voor sportkleding beschrijft enkele van de belangrijkste vereisten met betrekking
tot sportkledingtextiel in het algemeen. Het is niet bedoeld om compleet te zijn, maar geeft je een
goede eerste introductie in de wereld van prestatiematerialen. Voor de sportkledingindustrie zijn er
een aantal verschillende criteria die van toepassing zijn op het gebruik van materialen in
tegenstelling tot ander eindgebruik van textiel. In de eerste plaats betreden we nu de wereld van
prestatiematerialen, dat wil zeggen materialen die andere eisen stellen en daardoor extra waarde
creëren voor de drager, zoals vochtregulatie, thermische isolatie of waterdichtheid. Ten tweede, als
gevolg van het uitgebreide gebruik van de kledingstukken, zijn de duurzaamheidsnormen van
sportkledingmaterialen anders, met andere woorden, de kwaliteitsnormen die voldoen aan de eisen
van vrijetijdskleding zijn misschien niet goed genoeg voor sportkleding. Tot slot is sportkledingtextiel
nauw verbonden met de persoonlijke prestaties van sporters op alle verschillende niveaus, variërend
van professionele sporters tot amateursporters die voor hun plezier sporten.
Comfort
Belangrijk in de hele discussie rond sportkledingtextiel is de term ‘comfort’. Hoe kunnen de
materialen die in de sportkleding worden gebruikt het comfortniveau van de drager verhogen, d.w.z.
de drager op geen enkele manier beperken en mogelijk zelfs de prestaties van de drager verbeteren?
De term zelf is nogal subjectief, omdat comfort voor verschillende mensen verschillende dingen
betekent. De uitdaging voor de industrie is om met een reeks meetbare criteria te komen die samen
proberen de term op een meer objectieve manier te beschrijven. Dit betekent op zijn beurt dat we
die comfortcriteria moeten identificeren die voor de meeste mensen van toepassing zijn en deze
moeten vertalen in een reeks meetbare normen.
Cruciaal om hier op te merken is het eindgebruik van de kledingstukken, met andere woorden, wat
zijn de omstandigheden waarin de kledingstukken zullen worden gedragen. Deze zullen anders zijn
voor een marathonloper dan voor een voetballer. Waar een marathonloper behoefte heeft aan
extreme afkoeling tijdens het hardlopen en lichtgewicht materialen, focust een voetballer zich meer
op het afvoeren van het overtollige zweet tijdens het spelen. Tussen de twee kunnen echter ook
gemeenschappelijke productkenmerken zijn, zoals vochtregulatie, die voor beide sporten van
toepassing zijn.
In sportkledingtextiel zijn er een paar criteria die van toepassing zijn op de meeste sporten en
comfort bieden aan de drager:
1. Lichtgewicht
2. Vochtregulatie
3. Thermische isolatie
4. Weerbestendig
Lichtgewicht: (LW)
In sportkleding is een cruciaal element dat comfort voor de drager creëert, het feit dat het
lichtgewicht moet zijn. De drager mag er geen last van hebben dat hij/zij iets aan heeft tijdens het
sporten. Als het materiaal te zwaar is, voelt de drager zich oncomfortabel en kan hij/zij niet optimaal
presteren.
Om dit te vertalen naar materiaaleigenschappen betekent dit het gebruik van lichtgewicht gebreide
en/of geweven materialen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, maar een grote doorbraak
, in de sportkledingindustrie is de ontdekking van zogenaamd microvezelgaren. Dit is een soort
multifilamentgaren met extreem fijne individuele filamenten waarmee zeer fijne en dichte stoffen
kunnen worden gemaakt.
Als definitie van microvezels geldt het volgende: Microvezelgarens zijn multifilamentgarens die
bestaan uit ultrafijne filamenten van 1,0 dtex per filament of minder.
In de sportkledingindustrie worden microvezelgarens op grote schaal gebruikt om lichtgewicht en
dicht geweven en gebreide materialen te creëren. In de sportkledingindustrie variëren stofgewichten
van 185 g/m² voor een klassiek 100% gebreid katoenen T-shirt tot 45 g/m² voor een hoogwaardig
ultralicht polyester hardloopsinglet. De onderstaande tabel geeft enkele algemene richtlijnen voor
gewichtsbereiken voor verschillende producttypes
Stofsoort Gewicht (range) Eindgebruik
100% katoen single jersey 140 - 220 g/m² Basic katoenen t-shirts
100% polyester kettinggebreid 70 - 120 g/m² Hardloopsinglets, gaaspanelen
gaas
Microfiber 4 2-laags 150 - 225 g/m² Waterdichte ademende jacks
lichtgewicht geweven
buitenkant + ademend
membraan
2-zijdig geborsteld gebreid 190 - 350 g/m² Thermisch isolerende tops
fleece
Dubbel gebreid polyester of 170 - 220 g/m² Hardloop-stretchtops met
nylon met 5-10% lycra lange mouwen
1-zijdig geborsteld 280 - 350 g/m² Basic casual fleece tops en
katoen/polyester gebreid broeken
fleece
Lichtgewicht geweven ripstop- 40 - 85 g/m² Geweven windjacks
stof
Er zijn nog meer voordelen aan het gebruik van microvezels, maar daarover later meer.
Vochtregulatie (MM)
We weten allemaal dat wanneer mensen sporten, ze het warm krijgen, de kerntemperatuur van het
lichaam stijgt en als gevolg daarvan gaat het lichaam zweten om weer af te koelen. Het zo snel
mogelijk verwijderen van overtollig zweet is de sleutel tot een comfortabel gevoel tijdens het
sporten. In de eerste plaats is het belangrijk om te begrijpen dat verschillende grondstoffen/vezels
anders reageren op zweet, d.w.z. sommige vezels zoals katoen of wol zullen het zweet gemakkelijk
absorberen (=hydrofiel of hygroscopisch) terwijl andere vezels zoals polyester of nylon het zweet
nauwelijks zullen absorberen. zweten (=hydrofoob).
Bij normale activiteiten voelt een T-shirt van 100% katoen redelijk comfortabel aan en is het in staat
om het zweet te absorberen en door verdamping af te geven aan de buitenomgeving. Echter, zodra
het activiteitsniveau stijgt is de hoeveelheid vochtopname hoger dan de verdampingssnelheid en
blijft de katoenen stof nat waardoor de drager een oncomfortabel gevoel krijgt (=wet cling effect).
Daarom is het gebruik van niet-absorberende vezels, zoals polyester of nylon, veel geschikter voor
gebruik in vochtregulerende materialen, omdat deze sneller drogen. Er zijn ook mogelijkheden om de
eigenschappen van zowel absorberende als niet-absorberende vezels in één materiaal te
combineren. In deze dubbellaagse stoffen kan de niet-absorberende synthetische vezel het zweet
