Week 5 – Collectief Arbeidsrecht
Langzaam-aan-acties, stiptheidsacties en werkonderbrekingen
• de Hoge Raad heeft het in beginsel niet onrechtmatig geacht
– arresten NS en Amsta
• probleem stiptheidsacties
– kenmerkende elementen van stiptheidsacties:
• niet meer doen dan het vereiste minimum
• regels worden naar de letter opgevolgd
• controlemogelijkheden worden maximaal benut
Stiptheidsacties
unfair?
• Hoge Raad: per geval beoordelen.
– in beginsel vallen zij onder het recht op collectieve actie (arrest NS)
• werkgever ontheven van zijn plicht het volledige loon door te betalen.
– praktijk: hele personeel volledige loon doorbetalen
• mogelijk unfair zijn van deze acties kan mogelijk een reden zijn dergelijke acties eerder
onrechtmatig te verklaren
• acties minder schadelijk dan totaalstakingen
Blokkades
• werkwilligen:
– beroepen zich op recht op arbeid
• druk op werkwilligen om staking effectief te laten zijn
• tendens in rechtspraak:
– fysieke blokkades onrechtmatig
• eventueel civiele schadevergoedingsacties tegen deelnemers blokkades
– overreding zonder intimidatie: geoorloofd
– wegblokkades (ontregelen maatschappelijk leven):
• onrechtmatig (arrest Veurink)
– (= in principe verboden wegen te blokkeren)
Bezetting
• in beginsel onrechtmatig (arrest Elka)
– indien schade, recht op schadevergoeding
– is inmiddels genuanceerd in het arrest Amsta
– mag als het past binnen art. 6 lid 4 ESH
Bedrijf werd overgenomen, directeur opgesloten. Spullen worden weggehaald en ze doen de deur
weg. Algemeen wordt aangenomen dat het niet mag, maar als het past binnen het art. 6 lid 4 ESH
dan mag het wel.
, Week 5 – Collectief Arbeidsrecht
iemand die wel wil werken, maar niet kan werken. Er kunnen ook werkwilligen zijn die wel lid zijn van
de vakbond, maar niet staken. Staak je niet dan ben je werkwillige. Ben je lid van de vakbond en
wordt er gestaakt, is het een georganiseerde staking. Hoofdregel = in beginsel werkwillige heeft recht
op loon bij wilde staking en bij georganiseerde staking niet. Zo gauw de vakbond roept ‘we doen
mee’, dan is het georganiseerd.
Rechtspositie staker
• staker heeft geen recht op loon
– grond: ‘geen arbeid, geen loon‘ (art.7:627 BW)
• staker heeft geen recht op sociale uitkering
• vaak worden stakers “gewoon” uitbetaald:
– praktisch
• wie is staker? In de praktijk vaak moeilijk.
– onder druk
• staking gaat door zolang de werkgever de staker niet betaalt
Geen arbeid, geen loon. In beginsel krijg je bij een staking geen uitkering. Weinig stakers die ooit een
bijstandsuitkering hebben ontvangen.
Vervolg
• de reden hiervoor is, dat de rechten en plichten uit hun arbeidsovereenkomst voor de duur
van de staking geacht worden te zijn geschorst (schorsingsleer)
Arrest Veurink
• ook als de actie door de rechter onrechtmatig wordt beoordeeld en zij hun actie vervolgens
beëindigen, kunnen tegen hen eveneens in beginsel geen disciplinaire maatregelen genomen
worden, mits de actie georganiseerd was door een erkende vakbond
Rechtspositie staker
• werknemers die aan een rechtmatig geachte staking deelnemen kunnen niet disciplinair door
hun werkgever worden gestraft en zij behoeven ook geen schadevergoedingsverplichting
daarvan te vrezen (arrest Veurink)
Stakingskas
• staker die meedoet aan een door de vakbond uitgeroepen staking heeft recht op een (kleine)
vergoeding van de vakbond, als hij lid is
• staker die geen lid is heeft nergens recht op
hoofdregel is = betaal contributie, gedeelte daarvan belandt in de kas. Veel geld in de kas, kan lang
worden gestaakt. Weinig geld in de kas, kort gestaakt. Toestemming hebben van de pot om te
Langzaam-aan-acties, stiptheidsacties en werkonderbrekingen
• de Hoge Raad heeft het in beginsel niet onrechtmatig geacht
– arresten NS en Amsta
• probleem stiptheidsacties
– kenmerkende elementen van stiptheidsacties:
• niet meer doen dan het vereiste minimum
• regels worden naar de letter opgevolgd
• controlemogelijkheden worden maximaal benut
Stiptheidsacties
unfair?
• Hoge Raad: per geval beoordelen.
– in beginsel vallen zij onder het recht op collectieve actie (arrest NS)
• werkgever ontheven van zijn plicht het volledige loon door te betalen.
– praktijk: hele personeel volledige loon doorbetalen
• mogelijk unfair zijn van deze acties kan mogelijk een reden zijn dergelijke acties eerder
onrechtmatig te verklaren
• acties minder schadelijk dan totaalstakingen
Blokkades
• werkwilligen:
– beroepen zich op recht op arbeid
• druk op werkwilligen om staking effectief te laten zijn
• tendens in rechtspraak:
– fysieke blokkades onrechtmatig
• eventueel civiele schadevergoedingsacties tegen deelnemers blokkades
– overreding zonder intimidatie: geoorloofd
– wegblokkades (ontregelen maatschappelijk leven):
• onrechtmatig (arrest Veurink)
– (= in principe verboden wegen te blokkeren)
Bezetting
• in beginsel onrechtmatig (arrest Elka)
– indien schade, recht op schadevergoeding
– is inmiddels genuanceerd in het arrest Amsta
– mag als het past binnen art. 6 lid 4 ESH
Bedrijf werd overgenomen, directeur opgesloten. Spullen worden weggehaald en ze doen de deur
weg. Algemeen wordt aangenomen dat het niet mag, maar als het past binnen het art. 6 lid 4 ESH
dan mag het wel.
, Week 5 – Collectief Arbeidsrecht
iemand die wel wil werken, maar niet kan werken. Er kunnen ook werkwilligen zijn die wel lid zijn van
de vakbond, maar niet staken. Staak je niet dan ben je werkwillige. Ben je lid van de vakbond en
wordt er gestaakt, is het een georganiseerde staking. Hoofdregel = in beginsel werkwillige heeft recht
op loon bij wilde staking en bij georganiseerde staking niet. Zo gauw de vakbond roept ‘we doen
mee’, dan is het georganiseerd.
Rechtspositie staker
• staker heeft geen recht op loon
– grond: ‘geen arbeid, geen loon‘ (art.7:627 BW)
• staker heeft geen recht op sociale uitkering
• vaak worden stakers “gewoon” uitbetaald:
– praktisch
• wie is staker? In de praktijk vaak moeilijk.
– onder druk
• staking gaat door zolang de werkgever de staker niet betaalt
Geen arbeid, geen loon. In beginsel krijg je bij een staking geen uitkering. Weinig stakers die ooit een
bijstandsuitkering hebben ontvangen.
Vervolg
• de reden hiervoor is, dat de rechten en plichten uit hun arbeidsovereenkomst voor de duur
van de staking geacht worden te zijn geschorst (schorsingsleer)
Arrest Veurink
• ook als de actie door de rechter onrechtmatig wordt beoordeeld en zij hun actie vervolgens
beëindigen, kunnen tegen hen eveneens in beginsel geen disciplinaire maatregelen genomen
worden, mits de actie georganiseerd was door een erkende vakbond
Rechtspositie staker
• werknemers die aan een rechtmatig geachte staking deelnemen kunnen niet disciplinair door
hun werkgever worden gestraft en zij behoeven ook geen schadevergoedingsverplichting
daarvan te vrezen (arrest Veurink)
Stakingskas
• staker die meedoet aan een door de vakbond uitgeroepen staking heeft recht op een (kleine)
vergoeding van de vakbond, als hij lid is
• staker die geen lid is heeft nergens recht op
hoofdregel is = betaal contributie, gedeelte daarvan belandt in de kas. Veel geld in de kas, kan lang
worden gestaakt. Weinig geld in de kas, kort gestaakt. Toestemming hebben van de pot om te
