Internationaal privaatrecht HC 4

IPR HC4
Echtscheiding
Huwelijksreis naar chihuahua in Mexico en daar gescheiden. Wilde later opnieuw
trouwen in NL, wordt de echtscheiding in NL erkend?

Vereisten art. 57
Art. 57 echtscheiding moet in het buitenland zijn verkregen na behoorlijke
rechtspleging. Behoorlijke rechtspleging is dus op tijd oproepen van partijen, fair trial
etc. en verkregen door een rechter of andere autoriteit die daartoe rechtsmacht toe
kwam.
Rechtsmacht is buitenlandse rechter moet internationaal bevoegd zijn geweest om van
die echtscheiding kennis te nemen. Hij moet zijn bevoegdheid hebben gebaseerd op
internationaal aanvaardbare gronden. Verdragen zijn een richtsnoer om uitdrukking te
geven aan de rechtsmacht (Art. 2 Haags echtscheidingsverdrag, blz. 143).

Indien er niet is voldaan aan de eisen in art. 57 maar dat de wederpartij toch heeft
ingestemd met de echtscheiding. Dit is gebeurd in het mexicaanse geval. Ze waren op
reis, dus ze woonden daar niet etc. dus dit zou een niet aanvaardbare bevoegdheid zijn
geweest van de rechter, maar deze mevrouw heeft er mee ingestemd. Ze heeft namelijk
gezegd dat ze met een ander wilde trouwen in NL. Indien een wederpartij ermee
instemd erkennen we die echtscheiding toch, lid 2.

Negatieve echtscheiding: wanneer je een echtscheiding aanvraagt maar deze wordt
afgewezen. De gronden voor echtscheiding zijn dan volgens bepaald recht niet aanwezig.
HR in 1996= blz. 43 blauwe boekje. De echtscheiding is gevraagd door een vrouw die
oorspronkelijk NL is en getrouwd met een Fransman. Ze verkreeg door haar huwelijk de
franse nationaliteit. Haar NL nationaliteit heeft ze verloren door afstand. Ze vroeg
echtscheiding aan bij de franse rechter en deze wees dit verzoek af. Ze keerde terug naar
Texel en vroeg hier echtscheiding aan. Haar man zei vervolgens dat zij al in frankrijk bij
de rechter was geweest dus dat dit ook in NL moest, hij beroept zich op het franse
vonnis. De HR zegt dit is negatieve echtscheiding en dit is niet geregeld in de wet of
verdragen dus hier geld ongeschreven IPR. Het recht om echtscheiding te verzoeken kun
je niet verwerken, want op elk moment kan er een gewijzigde situatie optreden. (kan
altijd vreemdgaan tussendoor blabla)

Vandaag de dag zou je dezelfde uitspraak verkregen omdat de VoBIIbis niet ziet op
negatieve echtscheidingen., blz 103 staat in artikel 2 definitie van beslissing en daar
staat uitgesproken echtscheiding, dit is niet hetzelfde als afwijzen.

Verstoting ‘Talaq” = wanneer de man zijn vrouw verstoot. Dit komt in andere landen
voor. Verstotingen kunnen herroepelijk zijn (islamitische landen vaak), en je hebt
onherroepelijke verstotingen. Je kunt ook verstoting verzoeken als vrouw en als vierder
variant heb je ook de verstotingen die geschieden door de vrouw als vertegenwoordiger
van de man. Dan verkrijgt zij volmacht om zichzelf te verstoten.

Een talaq is dus eenzijdige huwelijksontbinding, informele procedure. De rechter komt
daar niet aan te pas. Hooguit om later in een akte (in Marokko bijv.) te constateren dat er
een verstoting heeft plaatsgevonden. De verstoting wordt steeds meer onderdrukt ook in
islamitische stelsels willen meer recht doen aan de positie van de vrouw en willen de

, verstoting met meer voorwaarden inkleden. Dan wordt de rol van de rechter groter.
Naarmate deze rol groter wordt en de rechter verstoot, dan verschuift voor de erkenning
van NL de erkenning van art. 10:58 naar art. 57 BW.

NL wilt eigenlijk verstoting niet erkenning omdat de positie van de vrouw hier te zwak
is. Art. 58 stelt eisen aan verstoting:
- het gaat om een nationaal recht (geen effecitviteits of relativiteits toetsen voor de
nationaliteit) mag dus elke nationaliteit van de man zijn. Dit ziet expliciet op de man
- moet rechtsgevolg hebben in dat nationale recht
- uitdrukkelijke instemming van de vrouw, dit is de beschermingsbepaling.

Zij kan zowel stilzwijgend als uitdrukkelijk erkennen, dus als zij opnieuw wilt trouwen is
dit stilzwijgend de erkenning van de scheiding die daarvoor plaats vond.

Stel Marokkaanse man wilt naturaliseren in NL maar hij is met meerdere vrouwen
getrouwd. Dat mag dan niet want in strijd met NL recht, dan zegt hij ja maar de eerste
vrouw heb ik verstoten. Dan moet je nagaan of mevrouw inderdaad heeft ingestemd met
verstoting. Dan moet de echtgenoot bewijzen dat zij heeft verstoten, ook als hij geen
contact meer met haar heeft  probleem in de praktijk.

Arrest Marrokkaanse verstoting Khoel: viel dit onder artikel 57 of art. 58 boek 10 BW?
Voorlopers van deze artikelen waren art 2 en 3 van de conflictenrecht echtscheiding.
Hier spreekt het arrest nog van. In de uitspraak zegt de HR dat zij kijkt naar de vraag of
de buitenlandse autoriteit een belangrijke rol heeft te vervullen in het kader van de
verstoting.

Gezag
Je kunt een gezag maatregel aanvragen als voorlopige of nevenvoorziening. Een rechter
die bevoegd is tot echtscheiding zegt niet dat hij bevoegd is voor een gezagsvoorziening.
VoBIIbis en Haags kinderbeschermingsverdrag 1996, blz 198 zijn hier van toepassing.
Heeft het kind een gewone verblijfplaats dan kijken we niet naar Haags verdrag, art. 61
en dan is de bevoegdheid van de rechter geregeld in art. 8 en verder VoIIbis.

Het begrip gewone verblijfplaats wordt niet gedefinieerd, verordenings autonome
uitlegging  maatschappelijke woonplaats (arrest = mercredi voor definitie).

Art. 8 is de hoofdregel. Echtscheiding is NL rechter bevoegd voor de echtscheiding en
heeft het kind zijn gewone verblijfplaats in NL dan is de rechter ogv art. 8 ook bevoegd
voor de gezagsvoorziening.

Uitzondering een echtpaar dat NL is maar wonen in Rome willen scheiden. Ze hebben
een kind ook in Rome. Ze willen dat in NL. De rechter is bevoegd art. 3 lid 1 sub b
VoBIIbis ogv nationaliteit voor de echtscheiding. Nu wordt er een voorziening voor gezag
aangevraagd, kind zit niet in NL dus ogv art. 8 niet bevoegd. Hierom is er art. 12 lid 1
VoBIIbis dat zegt dat de echtscheidingsrechter die bevoegd is ogv art. 3 ook kennis kan
nemen van een gezagsvoorziening indien:
1. ten minste 1 van de echtgenoten heeft de ouderlijke verantwoordelijkheid; en