Samenvatting psychologie
Hoorcollege 1
Wat is psychologie?
Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen voor
menselijk gedrag
Systematisch is heel belangrijk, je probeert een theorie te bedenken waardoor mensen gestrest
raken, waarom hebben sommige mensen een burn-out en andere niet?
Waarom psychologie bij HRM?
• Mens is verbindende factor in organisaties, daarom is het belangrijk om kennis te hebben van de
mens. Je brein heeft altijd een vooroordeel, hierdoor is het belangrijk om mensen te toetsen waar het
gedrag vandaan komt.
• Belangrijk om kennis te hebben van menselijk gedrag
• Waarom doen mensen zoals ze doen?
Wat is gedrag?
• Gedrag is datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten, naar college is gedrag
tonen niet naar college is ook gedrag. Maar ander gedrag
• Gedrag moet waarneembaar zijn! Met armen zwaaien is gedrag, lopen is ook gedrag. Piekeren is
geen gedrag, kan je niet waarnemen. Maar ijsberen is wel gedrag waarbij je gaat nadenken. De
uitingen kan je wel waarnemen.
• Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit veronderstellingen, in slaap vallen
klasgenoot is lui, maar de persoon is niet in het algemeen lui.
Verklaren is voorspellen
• Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke oorzaken
= gedragsdeterminanten, voorspellen
• Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
• Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
Je probeert een oordeel te tonen volgens de theorie maar je moet wel toetsen of dit klopt.
• Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag
= meervoudige determinatie
Het valt nog niet mee..
• Verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag
• Gedrag verschilt van persoon tot persoon
• Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
• Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
Belangrijke onderdelen
• Hersenschors , plek van de hogere functies. Bijv. reptielen hebben geen hersenschors. Mensen
plaatsen zich op dit gebied hoger.
– Zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen, spreken
• Limbische systeem, voor mensen die hersenbloedingen krijgen daar leren wij veel over de
hersenen. Bloeding in hersenstam overleef je niet, andere delen overleef je wel. Maar hierdoor kan je
veel dingen niet meer.
– Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals bloedruk en hartslag
• Kleine hersenen, door alcohol functioneren de kleine hersenen minder goed.
– Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen
,Stromingen in de psychologie, begin 1879.
Bewustzijns- of experimentele psychologie, Wundt
Psychoanalyse, Freud
Gestaltpsychologie, Wertheimer
Behaviorisme, Watson
Humanistische psychologie, Maslow
Cognitieve psychologie, Heider
Bewustzijns- of experimentele psychologie, Wundt
• Psychologische problemen verklaren met behulp van experimenten (1e laboratorium)
• Maakte gebruik van introspectie, naar binnen kijken, naar zichzelf.
• De introspectieve waarnemer moest zijn eigen denkprocessen, motieven en gevoelens gaan
analyseren
Psychoanalyse, Freud
• Gedragingen worden ingegeven door allerlei seksuele en agressieve impulsen, wat er ook gebeurd
het komt altijd door deze impulsen.
• Veel speelt zich af in het onbewuste, je blijft kijken naar iets wat je eng vindt, uiteindelijk is het
minder eng dan je denkt. Hoe kan het dat je het zo eng vindt, trauma opgelopen? De manier om dat
probleem op te lossen.
• Proberen uiteen te rafelen om zo achter de oorzaken van (persoonlijkheids-) stoornissen te komen
Is geen EMDR.
Gestaltpsychologie, hoe wij waarnemen, Wertheimer
• Onze waarneming is gericht op gestalten (figuren)
• Een gestalt is de manier waarop een geheel is opgebouwd uit verschillende elementen
• Dit speelt een belangrijke rol bij zaken als waarnemen, onthouden en denken
• Je kijkt naar iets groters dan alleen het individu.
, Behaviorisme, Watson
• Gedrag moet objectief via zintuigen of metingen vast te stellen zijn, niet naar binnen kijken. Kijken
puur wat is er aan de hand en het gaat hierbij dan om straffen en belonen.
• Leren staat centraal
• De omgeving speelt de hoofdrol bij leerprocessen
Humanistische psychologie, Maslow
• Ieder mens is een uniek wezen met een eigen vrije wil en de wens zichzelf optimaal te ontplooien
• Speelt een rol bij gebieden als persoonlijkheid en motivatie, een soort zienswijze van de mens.
Cognitieve psychologie, Heider, cognitie is iets wat je denkt
• Houdt zich bezig met hogere mentale processen zoals geheugen, waarnemen, leren en denken.
Kijkt naar binnen om te kijken waarom die persoon zo doet, wat zijn de oorzaken en wat speelt zich in
het brein af.
• Vindt in tegenstelling tot het behaviorisme dat mentale processen wel toegestaan zijn als verklaring
voor gedrag
Hoorcollege 2
Hoe nemen wij waar?
• Hoe komen wij op basis van onze ervaringen tot een beeld van onszelf en van onze relatie tot
anderen?
• Hoe bepalen wij wat er gaande is en hoe wij ons moeten gedragen?
• Waarom doen anderen wat ze doen?
• We zien mensen als bewuste denkende wezens
• We proberen te begrijpen waarom ze iets doen
• We veronderstellen dat personen op een karakteristieke manier handelen
• Ook al kennen we iemand niet of nauwelijks dan hebben we toch een beeld van wat hij zal doen en
laten
Schema’s
• Hoe komt het dat we een beeld hebben van wat iemand doet en laat?
• Dit komt door het gebruik van schema’s
• Een schema is een stelsel van cognities met betrekking tot een bepaalde categorie van
onderwerpen of situaties, netwerk, spinnenweb van allerlei gedachtes wat je over een bepaald
onderwerp hebt.
• Kan gaan om personen, dingen, gebeurtenissen enz.
Cognitie
• Cognitie = datgene wat je denkt oftewel een mentale voorstelling
Soorten schema’s
• Beschrijvende schema’s
– Bevat de belangrijkste kenmerken van een bepaald type persoon of situatie
• Situatieschema’s
• Rolschema’s
• Persoonsschema’s
• Procedurele schema’s
– Als het ene heeft plaats gevonden dan volgt het volgende
• Handelingsschema’s
• Causale schema’s
Hoorcollege 1
Wat is psychologie?
Psychologie is de kennis die ontstaat uit het systematisch zoeken naar juiste verklaringen voor
menselijk gedrag
Systematisch is heel belangrijk, je probeert een theorie te bedenken waardoor mensen gestrest
raken, waarom hebben sommige mensen een burn-out en andere niet?
Waarom psychologie bij HRM?
• Mens is verbindende factor in organisaties, daarom is het belangrijk om kennis te hebben van de
mens. Je brein heeft altijd een vooroordeel, hierdoor is het belangrijk om mensen te toetsen waar het
gedrag vandaan komt.
• Belangrijk om kennis te hebben van menselijk gedrag
• Waarom doen mensen zoals ze doen?
Wat is gedrag?
• Gedrag is datgene wat mensen doen maar ook datgene wat mensen laten, naar college is gedrag
tonen niet naar college is ook gedrag. Maar ander gedrag
• Gedrag moet waarneembaar zijn! Met armen zwaaien is gedrag, lopen is ook gedrag. Piekeren is
geen gedrag, kan je niet waarnemen. Maar ijsberen is wel gedrag waarbij je gaat nadenken. De
uitingen kan je wel waarnemen.
• Veel van wat wij denken waar te nemen bestaat echter uit veronderstellingen, in slaap vallen
klasgenoot is lui, maar de persoon is niet in het algemeen lui.
Verklaren is voorspellen
• Gedrag probeer je te verklaren door op zoek te gaan naar mogelijke oorzaken
= gedragsdeterminanten, voorspellen
• Vanuit de theorie kun je bepaalde verklaringen afleiden
• Vervolgens moet je toetsen of deze verklaring wel deugt
Je probeert een oordeel te tonen volgens de theorie maar je moet wel toetsen of dit klopt.
• Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag
= meervoudige determinatie
Het valt nog niet mee..
• Verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag
• Gedrag verschilt van persoon tot persoon
• Gedrag verschilt (soms) van situatie tot situatie
• Onze hersenen spelen een cruciale rol bij gedrag
Belangrijke onderdelen
• Hersenschors , plek van de hogere functies. Bijv. reptielen hebben geen hersenschors. Mensen
plaatsen zich op dit gebied hoger.
– Zetel van hogere functies zoals denken, leren, waarnemen, spreken
• Limbische systeem, voor mensen die hersenbloedingen krijgen daar leren wij veel over de
hersenen. Bloeding in hersenstam overleef je niet, andere delen overleef je wel. Maar hierdoor kan je
veel dingen niet meer.
– Instinctieve gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke functies zoals bloedruk en hartslag
• Kleine hersenen, door alcohol functioneren de kleine hersenen minder goed.
– Motorische activiteiten zoals coördinatie van lichaamsdelen
,Stromingen in de psychologie, begin 1879.
Bewustzijns- of experimentele psychologie, Wundt
Psychoanalyse, Freud
Gestaltpsychologie, Wertheimer
Behaviorisme, Watson
Humanistische psychologie, Maslow
Cognitieve psychologie, Heider
Bewustzijns- of experimentele psychologie, Wundt
• Psychologische problemen verklaren met behulp van experimenten (1e laboratorium)
• Maakte gebruik van introspectie, naar binnen kijken, naar zichzelf.
• De introspectieve waarnemer moest zijn eigen denkprocessen, motieven en gevoelens gaan
analyseren
Psychoanalyse, Freud
• Gedragingen worden ingegeven door allerlei seksuele en agressieve impulsen, wat er ook gebeurd
het komt altijd door deze impulsen.
• Veel speelt zich af in het onbewuste, je blijft kijken naar iets wat je eng vindt, uiteindelijk is het
minder eng dan je denkt. Hoe kan het dat je het zo eng vindt, trauma opgelopen? De manier om dat
probleem op te lossen.
• Proberen uiteen te rafelen om zo achter de oorzaken van (persoonlijkheids-) stoornissen te komen
Is geen EMDR.
Gestaltpsychologie, hoe wij waarnemen, Wertheimer
• Onze waarneming is gericht op gestalten (figuren)
• Een gestalt is de manier waarop een geheel is opgebouwd uit verschillende elementen
• Dit speelt een belangrijke rol bij zaken als waarnemen, onthouden en denken
• Je kijkt naar iets groters dan alleen het individu.
, Behaviorisme, Watson
• Gedrag moet objectief via zintuigen of metingen vast te stellen zijn, niet naar binnen kijken. Kijken
puur wat is er aan de hand en het gaat hierbij dan om straffen en belonen.
• Leren staat centraal
• De omgeving speelt de hoofdrol bij leerprocessen
Humanistische psychologie, Maslow
• Ieder mens is een uniek wezen met een eigen vrije wil en de wens zichzelf optimaal te ontplooien
• Speelt een rol bij gebieden als persoonlijkheid en motivatie, een soort zienswijze van de mens.
Cognitieve psychologie, Heider, cognitie is iets wat je denkt
• Houdt zich bezig met hogere mentale processen zoals geheugen, waarnemen, leren en denken.
Kijkt naar binnen om te kijken waarom die persoon zo doet, wat zijn de oorzaken en wat speelt zich in
het brein af.
• Vindt in tegenstelling tot het behaviorisme dat mentale processen wel toegestaan zijn als verklaring
voor gedrag
Hoorcollege 2
Hoe nemen wij waar?
• Hoe komen wij op basis van onze ervaringen tot een beeld van onszelf en van onze relatie tot
anderen?
• Hoe bepalen wij wat er gaande is en hoe wij ons moeten gedragen?
• Waarom doen anderen wat ze doen?
• We zien mensen als bewuste denkende wezens
• We proberen te begrijpen waarom ze iets doen
• We veronderstellen dat personen op een karakteristieke manier handelen
• Ook al kennen we iemand niet of nauwelijks dan hebben we toch een beeld van wat hij zal doen en
laten
Schema’s
• Hoe komt het dat we een beeld hebben van wat iemand doet en laat?
• Dit komt door het gebruik van schema’s
• Een schema is een stelsel van cognities met betrekking tot een bepaalde categorie van
onderwerpen of situaties, netwerk, spinnenweb van allerlei gedachtes wat je over een bepaald
onderwerp hebt.
• Kan gaan om personen, dingen, gebeurtenissen enz.
Cognitie
• Cognitie = datgene wat je denkt oftewel een mentale voorstelling
Soorten schema’s
• Beschrijvende schema’s
– Bevat de belangrijkste kenmerken van een bepaald type persoon of situatie
• Situatieschema’s
• Rolschema’s
• Persoonsschema’s
• Procedurele schema’s
– Als het ene heeft plaats gevonden dan volgt het volgende
• Handelingsschema’s
• Causale schema’s
