Hoorcollege aantekeningen
Het recht beïnvloedt de samenleving, maar de samenleving beïnvloedt het recht.
Rechtsrealisten: Law in the books vs. Law in action.
De rechtspositivisten zeggen dat het recht bestaat uit regels bepaald door de wetgever.
Rechtsrealisten hebben hier kritiek op omdat dat maar een klein stukje van het recht is.
Bijv. Deliveroo doet arbeidscontracten weg en huurt zzp’ers in.
Positivisten: “Het is de wet dus het mag.”
Realisten: “Er zijn geen gelijkwaardige partijen en er zijn ook geen
onderhandelmogelijkheden voor de bezorgers. Daarom zijn ze geen zzp’ers maar is het een
arbeidscontract.”
De verhouding tussen recht en samenleving is zeker van belang bij de kenmerken van het
rechtsrealisme. Het recht loopt namelijk in een bepaalde context.
Voorbeeld zaak Maring/Assuradeuren (3 maart 1972)
- Maring had een boerderij die was verzekerd bij Assuradeuren. Opgegeven moment was de
boerderij niet meer zoveel geld waard als de herbouwwaarde. Maring betaalt wel de premie
voor de volledige herbouwwaarde. Op een dag vliegt de boerderij in brand.
- Art. 288-289 Wetboek van Koophandel: “Enkel voor daadwerkelijke waarde verzekeren.”
o Maring had de boerderij verpacht en had dus een verplichting om de boerderij op te
bouwen.
- Maring wil geld zien en Assuradeuren wil het niet geven. Maring gaat naar de rechtbank:
o De beperkingen zijn niet in overeenstemming gebleken met de behoeften welke zich
met betrekking tot brandverzekering in het maatschappelijk verkeer hebben doen
gevoelen. Behoefte in de maatschappij is veranderd.
o De verzekeringspraktijk heeft zich niet aan de beperkingen gehouden. Zij hebben
mensen de premies laten betalen voor de herbouwwaarde.
o DUS: Art. 288-289 W.v.K. zijn niet meer bindend en kunnen dus niet meer worden
gebruik.
- Wat gewoonterecht is in de maatschappij werd gebruikt als rechtsregel in deze zaak. De
rechter heeft goed gekeken naar wat er in de maatschappij speelt. Dit past dus bij het
rechtsrealisme.
Kenmerken rechtsrealisme:
1. Je moet het recht in context zien en dus ook kijken naar de gewoonte. Kijk naar nieuwe
ontwikkelingen, sociale theorieën etc. Hoe interpreteren rechters het recht? Holmes: “Het
recht is een soort voorspelling van wat de rechter zou gaan zeggen.” We moeten met zijn
allen kijken naar de gevolgen van het recht in de samenleving. Vanuit die gevolgen moeten
we ook een bepaalde kritiek kunnen geven op de regels en het recht.
2. Recht moet als instrument/hulpmiddel worden gebruikt om het resultaat wat je wil
bereiken te bereiken. Wat is het juiste doel en hoe vul je dit maatschappelijk belang dan in?
a. Handy: Gezond verstand, praktisch nadenken door te verwijzen naar rechters en de
publieke opinie aanhalen.
b. Holmes: ?
Het recht beïnvloedt de samenleving, maar de samenleving beïnvloedt het recht.
Rechtsrealisten: Law in the books vs. Law in action.
De rechtspositivisten zeggen dat het recht bestaat uit regels bepaald door de wetgever.
Rechtsrealisten hebben hier kritiek op omdat dat maar een klein stukje van het recht is.
Bijv. Deliveroo doet arbeidscontracten weg en huurt zzp’ers in.
Positivisten: “Het is de wet dus het mag.”
Realisten: “Er zijn geen gelijkwaardige partijen en er zijn ook geen
onderhandelmogelijkheden voor de bezorgers. Daarom zijn ze geen zzp’ers maar is het een
arbeidscontract.”
De verhouding tussen recht en samenleving is zeker van belang bij de kenmerken van het
rechtsrealisme. Het recht loopt namelijk in een bepaalde context.
Voorbeeld zaak Maring/Assuradeuren (3 maart 1972)
- Maring had een boerderij die was verzekerd bij Assuradeuren. Opgegeven moment was de
boerderij niet meer zoveel geld waard als de herbouwwaarde. Maring betaalt wel de premie
voor de volledige herbouwwaarde. Op een dag vliegt de boerderij in brand.
- Art. 288-289 Wetboek van Koophandel: “Enkel voor daadwerkelijke waarde verzekeren.”
o Maring had de boerderij verpacht en had dus een verplichting om de boerderij op te
bouwen.
- Maring wil geld zien en Assuradeuren wil het niet geven. Maring gaat naar de rechtbank:
o De beperkingen zijn niet in overeenstemming gebleken met de behoeften welke zich
met betrekking tot brandverzekering in het maatschappelijk verkeer hebben doen
gevoelen. Behoefte in de maatschappij is veranderd.
o De verzekeringspraktijk heeft zich niet aan de beperkingen gehouden. Zij hebben
mensen de premies laten betalen voor de herbouwwaarde.
o DUS: Art. 288-289 W.v.K. zijn niet meer bindend en kunnen dus niet meer worden
gebruik.
- Wat gewoonterecht is in de maatschappij werd gebruikt als rechtsregel in deze zaak. De
rechter heeft goed gekeken naar wat er in de maatschappij speelt. Dit past dus bij het
rechtsrealisme.
Kenmerken rechtsrealisme:
1. Je moet het recht in context zien en dus ook kijken naar de gewoonte. Kijk naar nieuwe
ontwikkelingen, sociale theorieën etc. Hoe interpreteren rechters het recht? Holmes: “Het
recht is een soort voorspelling van wat de rechter zou gaan zeggen.” We moeten met zijn
allen kijken naar de gevolgen van het recht in de samenleving. Vanuit die gevolgen moeten
we ook een bepaalde kritiek kunnen geven op de regels en het recht.
2. Recht moet als instrument/hulpmiddel worden gebruikt om het resultaat wat je wil
bereiken te bereiken. Wat is het juiste doel en hoe vul je dit maatschappelijk belang dan in?
a. Handy: Gezond verstand, praktisch nadenken door te verwijzen naar rechters en de
publieke opinie aanhalen.
b. Holmes: ?
