Inleiding in de psychische
gezondheidszorg hoofdstuk 1.1-
1.10
Psychische problematiek
1.1 Psychische problemen
De term psychische problemen wordt als overkoepelend begrip gebruikt. In het algemeen gaat het
om problemen in de ontwikkeling of de realisatie van psychische functies. Psychische functies kunne
we het beste opvatten als processen die zich voordoen in ons hoofd (onze hersenen) en waarmee wij
in staat zijn in het dagelijks leven te functioneren. Psychische functies liggen ten grondslag aan ons
gedrag. Het gaat om de vorming van geheugen, het denken, het voelen, het willen en wat maar nodig
is om doelen te kunnen bereiken. Psychische functies kunnen ontwikkelen door ervaring op te doen
en daardoor te leren. We beïnvloeden psychische processen ook door ander gedrag te vertonen.
Omdat psychische functies zo verbonden zijn met leren en het dagelijks leven, is het ook mogelijk dat
we merken dat het niet goed loopt.
1.1.1 Stoornissen
Psychische stoornissen kunnen ontstaan doordat de hersenen op een bepaalde manier werken
waardoor de normale ontwikkeling van de persoonlijkheid niet goed verloopt of er tekorten ontstaan
in het denken, het voelen, de ontwikkeling van motivatie en/of de manier waarop iemand zich
gedraagt. Psychische functies zijn bij een stoornis vaak voor langere tijd, soms levenslang, verstoord
geraakt of hebben zich niet goed ontwikkeld. De processen in de hersenen zijn als het ware uit
balans, die disbalans is duurzaam en het is vaak niet mogelijk, zeker niet door de betrokkenen zelf,
om die disbalans weer te corrigeren. Dan komt de psychische gezondheidszorg in beeld. Het
verschijnsel dat iemand stemmen hoort kan wijzen op een ernstige psychische stoornis (schizofrenie
of psychose).
1.2 Vooruitzichten
De vooruitzichten voor het oplossen van psychische problemen in het algemeen zijn nog redelijk
gunstig als we dat bekijken over de hele linie. Waar het gaat om psychische stoornissen die kunnen
worden aangemerkt als ziekten zijn de vooruitzichten vooralsnog minder positief, althans voor zover
het gaat om genezing. Optimisme en hoop zijn niet alleen belangrijk omdat dit voor de
directbetrokkenen in emotioneel opzicht het beste werkt om hun leven zo goed mogelijk in te vullen,
maar deze waarderingen zijn ook gebaseerd op reële verbeteringen in het inzicht in de kenmerken
van psychische stoornissen (psychopathologie). Eigen initiatief, zelf ander gedrag willen aanleren,
moeilijkheden zelf overwinnen blijven belangrijk en de laatste jaren is daar ook veel meer oog voor
gekomen.
1.2.1 Chronisch versus herstel
Genezing is in de psychiatrie een weinig gebruikte term, dus de formele diagnose kan iemand zijn
leven lang met zich mee dragen (chronisch). De praktijk is echter dat de meeste mensen met een
psychische aandoening thuis wonen en een geregeld leven leiden, zij het dat ze daarin beperkt
kunnen zijn vanwege de psychische stoornis en de eventuele lichamelijke en sociale complicaties
ervan.
gezondheidszorg hoofdstuk 1.1-
1.10
Psychische problematiek
1.1 Psychische problemen
De term psychische problemen wordt als overkoepelend begrip gebruikt. In het algemeen gaat het
om problemen in de ontwikkeling of de realisatie van psychische functies. Psychische functies kunne
we het beste opvatten als processen die zich voordoen in ons hoofd (onze hersenen) en waarmee wij
in staat zijn in het dagelijks leven te functioneren. Psychische functies liggen ten grondslag aan ons
gedrag. Het gaat om de vorming van geheugen, het denken, het voelen, het willen en wat maar nodig
is om doelen te kunnen bereiken. Psychische functies kunnen ontwikkelen door ervaring op te doen
en daardoor te leren. We beïnvloeden psychische processen ook door ander gedrag te vertonen.
Omdat psychische functies zo verbonden zijn met leren en het dagelijks leven, is het ook mogelijk dat
we merken dat het niet goed loopt.
1.1.1 Stoornissen
Psychische stoornissen kunnen ontstaan doordat de hersenen op een bepaalde manier werken
waardoor de normale ontwikkeling van de persoonlijkheid niet goed verloopt of er tekorten ontstaan
in het denken, het voelen, de ontwikkeling van motivatie en/of de manier waarop iemand zich
gedraagt. Psychische functies zijn bij een stoornis vaak voor langere tijd, soms levenslang, verstoord
geraakt of hebben zich niet goed ontwikkeld. De processen in de hersenen zijn als het ware uit
balans, die disbalans is duurzaam en het is vaak niet mogelijk, zeker niet door de betrokkenen zelf,
om die disbalans weer te corrigeren. Dan komt de psychische gezondheidszorg in beeld. Het
verschijnsel dat iemand stemmen hoort kan wijzen op een ernstige psychische stoornis (schizofrenie
of psychose).
1.2 Vooruitzichten
De vooruitzichten voor het oplossen van psychische problemen in het algemeen zijn nog redelijk
gunstig als we dat bekijken over de hele linie. Waar het gaat om psychische stoornissen die kunnen
worden aangemerkt als ziekten zijn de vooruitzichten vooralsnog minder positief, althans voor zover
het gaat om genezing. Optimisme en hoop zijn niet alleen belangrijk omdat dit voor de
directbetrokkenen in emotioneel opzicht het beste werkt om hun leven zo goed mogelijk in te vullen,
maar deze waarderingen zijn ook gebaseerd op reële verbeteringen in het inzicht in de kenmerken
van psychische stoornissen (psychopathologie). Eigen initiatief, zelf ander gedrag willen aanleren,
moeilijkheden zelf overwinnen blijven belangrijk en de laatste jaren is daar ook veel meer oog voor
gekomen.
1.2.1 Chronisch versus herstel
Genezing is in de psychiatrie een weinig gebruikte term, dus de formele diagnose kan iemand zijn
leven lang met zich mee dragen (chronisch). De praktijk is echter dat de meeste mensen met een
psychische aandoening thuis wonen en een geregeld leven leiden, zij het dat ze daarin beperkt
kunnen zijn vanwege de psychische stoornis en de eventuele lichamelijke en sociale complicaties
ervan.
