H1: Ontstaan van de EU & basisbegrippen ................................................................................................... 2
H2: Europese economische integratie.......................................................................................................... 6
H4: Organisatie van de EU........................................................................................................................... 8
H5: Beleidsvoering & besluitvorming in de EU ........................................................................................... 12
H6: Europese regelgeving en rechtspraak .................................................................................................. 14
H3: De interne markt ................................................................................................................................ 16
1
,EUROPEES RECHT
H1: Ontstaan van de EU & basisbegrippen
Internationale samenwerking tussen Staten
Via Verdragen
- bilateraal
- multilateraal
Via Internationale organisaties
- intergouvernementeel
- supranationaal
Wat is een verdrag?
“een overeenkomst tussen staten, waarbij deze ten opzichte van elkaar bepaalde verplichtingen
aangaan”.
Veel verdragen tussen lidstaten hebben betrekking op wederzijdse bescherming van investeringen,
toekenning van landingsrechten, het voorkomen van dubbele belastingen en financiële
steunverlening voor economische en sociale ontwikkeling.
Totstandkoming via 3 fases:
- onderhandelingen; veelal tijdens een conferentie van ministers
- ondertekening (geparafeerd); na overeenstemming over inhoud
- ratificatie (goedkeuring door parlement van elke staat) en inwerkingtreding
Naam en structuur
- begint met preambule; aanhef (doel verdrag)
- artikelen; eigenlijke verdragstekst
- handtekeningen; van staatshoofden of ministers die bevoegd waren om het verdrag te sluiten
De vijf belangrijke aspecten van verdragen:
• Omschrijving van een verdrag
• Totstandkoming van een verdrag
• Benaming en structuur van een verdrag
• Onderscheid tussen bilaterale en multilaterale verdragen
• Bindende werking van een verdrag
Bilateraal- multilateraal verdrag
Bilateraal =
- verdrag tussen twee staten
- eenvoudig en zelf uit te voeren door de staten
Multilateraal of plurilateraal =
- verdrag tussen een groep staten
- meer complex
- uitvoering via internationale organisatie; die daar zorg voor draagt
Een of meer keren per jaar komen de bevoegde ministers of ambtenaren bijeen om overleg te plegen
over de uitvoering van die ovk en over evt. gerezen problemen.
Pacta sunt servanda = verdragen binden → is eenmaal een verdrag in werking getreden, dan zijn de
staten die dat verdrag ondertekend hebben, verplicht het te goeder trouw uit te voeren.
2
, Internationale organisaties
“een lichaam, opgericht bij verdrag en voorzien van een of meer organen, met als taak het op
duurzame wijze behartigen van gemeenschappelijke belangen van staten”.
Opgericht door een oprichtingsverdrag (welke rechten en plichten, taak, doelstelling,
bevoegdheden, financiering, etc.)
Bv: Politieke organisatie, militaire organisatie (NAVO), economische organisatie, sociale
organisatie en technische organisatie
Intergouvernementeel versus supranationale organisatie.
Intergouvernementeel = tussen de lidstaten in, de regeringen van de lidstaten zijn de baas.
(eenvoudige structuur)
1. Algemene vergadering; Raad → komt 1x per jaar bij elkaar
2. Dagelijks bestuur; door de Raad gekozen leden
3. Secretariaat
- Besluitvorming; eenparigheid van stemmen (een staat niet mee eens? Gaat niet door)
In deze organisaties hebben alleen de regeringen het voor het zeggen.
Supranationaal = organisatie die binnen bepaalde grenzen boven de nationale staat is
gepositioneerd. (complexer van structuur)
- Veel meer en veel verdergaande bevoegdheden; wetgeving, rechtspraak, etc.
- Veel organen; bv de NAVO
- Besluitvorming; meerderheid van stemmen
Wat is de EU?
“Bij dit verdrag richten de Hoge verdrags-sluitende Partijen tezamen een Europese Unie op, waaraan
de lidstaten bevoegdheden toedelen om hun gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken.
• “Dit verdrag markeert een nieuwe etappe in het proces van totstandbrenging van een steeds
hechter verbond tussen de volkeren van Europa, waarin besluiten in een zo groot mogelijke
openheid en zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen.”
1. Geen staat/federatie → lidstaten blijven zelfstandig
2. Wel een hecht verbond → uiteindelijke doel is bevorderen van vrede en welzijn van haar
volkeren
3. Belangrijkste doel: opgericht om gemeenschappelijke doelen te verwezenlijken
Recht van de EU
Het recht van de EU omvat alle rechtsregels in de twee verdragen (VEU en VWEU) en alle besluiten
van de instellingen van de EU op grond van de regels in de verdragen zijn vastgesteld.
Primair recht = EU wetten
• Verdrag van de Europese Unie: VEU; uitgangspunt/doelstelling
• Verdrag betreffende werking van de EU: VWEU; legt meer specifiek taken en bevoegdheden vast
• Handvest van de grondrechten van de EU; fundamentele rechten en vrijheden van burgers
• Protocollen die horen bij de VEU en de WEU (37 stuks)
3