G E D R A G S W E T E N S C H A P P EN
SAMENVATTI NG
WEEK 1:
De student:
Heeft inzicht in de kwantitatieve gegevens ten aanzien van de omvang van de
problematiek van kinderen die opgroeien bij ouder[s] met psychische problemen.
Boek: 1,5 miljoen kinderen <22
Trimbos 580.00 <18 en 420.00 <12
Niet meegeteld zijn: ouders met persoonlijkheidssstoornis/ eetstoornis/
psychose/ alcohol en drugsmisbruik
Het heeft een lastige definitie maar gaat hoe dan ook om duizenden kinderen!
KRIJGT ZELF GÉÉN PROBLEMEN, TIJDELIJK,
ERNSTIGE PROBLEMEN OOK LANGDURIG EN IN
DE VOLWASSENHEID.
Kan de risicofactoren benoemen van KOPP-kinderen t.a.v.: factoren bij de
ouder[s], de gezinssituatie, en het kind zelf.
Risicofactoren voor kind: de ouder
Niet de aard, maar de ernst en chroniciteit van de stoornis/ symptomen
Risico neerwaartse spiraal: relatieproblemen, schulden, geweld, geïsoleerd
raken, gebruik, verwaarlozing. Je zit vast in een visuele cirkel. Een cirkel van
ellende waarin het gezin terecht komt.
Zorgmijders (minder dan 30% zoekt hulp), ze staan niet open voor
verpleegkundigen.
Risicofactoren voor kind: de gezinssituatie
Geen ‘gezonde’ ouder of overvraagde ouder aanwezig.
Conflicten tussen ouders, als een van de ouders een probleem heeft of
verslaafd is, kost voor de ander weer moeite in omgang en moet omgaan
met angstaanjagend gedrag.
Disfunctioneel ouder- kindcontact, ouders zijn niet respontief, erg
onvoorspelbaar, kind weet niet wat ze wel en niet kunnen vertellen aan de
ouders.
Lichamelijk contact ontbreekt.
Risicofactoren voor kind: het kind zelf
Geringe sociaal- emotionele vaardigheden en sociale redzaamheid, ze
leren veel door te kijken en te oefenen van hoe hun ouder ermee omgaan
en dit eigen te maken. En leer je omgaan met emoties, maar bij deze
kinderen hebben ze geen rolmodel (ouder) en ze oefenen te weinig met dit
gedrag, denk aan geen vriendjes meenemen naar huis.
, Onveilig gehecht kind, ze hebben nooit geborgenheid en warmte en
respons op hun gedrag hebben ervaren, ze reageren heftiger als hun
ouder psychische problematiek ervaren.
Gezonde ouder die ziek wordt, je ziet dat kinderen al afscheid namen van
ouder die ze gekend hebben en hun ouder zich onherkenbaar gedroegen,
het is een beetje rouw.
Aangeboren kwetsbaarheid: ze zijn sensitiever, gevoeliger voor prikkels
vanuit hun omgeving. En kunnen erg reageren op slecht gedrag van de
ouder.
Soms chronische stress: ik kom thuis van werk of school en afvragen hoe
de ouder gaat reageren en dan het constant bang zijn voor de gevolgen
van de ouders.
Is in staat te beschrijven hoe inzichten uit ‘de stromingen in de psychologie’
[GDW1 ] te herkennen zijn in de problematiek van de KOPP-kinderen.
WEEK 2:
De student:
Stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie
waarin zij opgroeien.
Al op jonge leeftijd kunnen kinderen en jongeren met (een) ouder(s) met
psychische en/of verslavingsproblemen last hebben van schuldgevoelens,
schaamte, bezorgdheid en eenzaamheid. Schuldgevoelens kunnen bijvoorbeeld
optreden als de jeugdige de oorzaak van de problemen van de ouder bij zichzelf
legt. Jongeren kunnen daarnaast last hebben van een extreem
verantwoordelijkheidsgevoel . Ook parentifi catie kan voorkomen bij kinderen en
jongeren. Dit kan belastend zijn voor de jeugdige, vooral als hij geen emotionele
ondersteuning ontvangt. Bovendien kan een gering gevoel van eigenwaarde de
jeugdige parten gaan spelen. Daarnaast kunnen jeugdigen angstig zijn vanwege
de onvoorspelbare en soms onveilige thuissituatie. Vanwege die onvoorspelbare
thuissituatie nemen ze vaak ook geen vriendjes of vriendinnetjes mee naar huis.
Sommige jongeren proberen de thuissituatie te ontvluchten, bijvoorbeeld door
weg te lopen.
Ook gedrags- en aanpassingsproblemen komen voor. Jeugdigen met psychische
en/of verslavingsproblemen bij (één van) de ouders kunnen zich bijvoorbeeld
helemaal wegcijferen of aanpassen aan de wensen en behoeften van anderen.
Bovendien kunnen ze last hebben van psychosomatische klachten als hoofdpijn,
buikpijn, slaapproblemen en eetproblemen, en willen ze soms niet naar school
door separatieangst. Jongeren functioneren vaak minder goed op school (ze
, blijven bijvoorbeeld vaker zitten) en verzuimen vaker door de problemen thuis en
door ervaren overbelasting. Daarnaast hebben jongeren een verhoogde kans in
agressief gedrag te vervallen, een depressie en/of angststoornis te ontwikkelen,
verslaafd te raken aan alcohol en/of drugs, en suïcidale gedachten en suïcidaal
gedrag te ontwikkelen.
Tot slot zijn de jeugdigen met psychische en/of verslavingsproblemen bij (één
van) de ouders in vergelijking met hun leeftijdsgenoten in het algemeen sociaal
minder vaardig, bijvoorbeeld doordat zij een goed rolmodel ontberen, of doordat
zij vaker onveilig gehecht zijn.
Chronisch stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de
gezinssituatie waarin zij opgroeien.
Chronische stress
Bij een suïcidepoging zegt de ouder in de ogen van het kind ‘jij bent het
niet waard om voor te leven.
Daadwerkelijke suïcide: is de moeilijkste rouw voor het kind.
Ouder die weglopen is een bijzondere manier van communicatie voor
de kinderen denken ‘ben ik het niet waard om thuis voor te blijven?’
Kinderen kunnen een PTSS ontwikkelen [intrusies, vermijdingsgedrag,
waakzaamheid etc.]
Voortdurend geweld: kan zijn verbaal maar ook non-verbaal
Beschrijven welke beschermende factoren binnen de gezinssituatie KOPP-
kinderen kunnen ervaren.
Beschermende factoren voor het kind: de gezinssituatie
- Formele social e st eun buit en het gezin (huisarts of maatschappelijk
werker): emotioneel en informatief
- Informel e social e st eun buit en het gezin; docenten die zich verdiepen in
gezin.
- Emotionele steun binnen het gezin; broer of een zus zien dat broertje
het zwaar heeft en dit herkend of erkend wordt.
- Informat ieve st eun binnen het gezin: gezonde ouder die informatie kan
geven over wat er met ouder aan de hand is en dit wordt op kinderlijk
niveau aangeboden kind voelt zich veilig
- Signal eerders: mensen die het zien, en die is sociale omgeving zitten.
Docenten, verpleegkundigen
- Bij steun altijd rekening houden met loyaliteit/ afhankelijkheid kinderen/
onvoorwaardelijke liefde/ overlevingsdrift.
Het belang voor KOPP-kinderen benoemen van steun buiten het gezin.
Als een kind weet dat hij/zij bij u terecht kan, kan dat al een enorme steun
betekenen. Het gaat vaak om simpele dingen zoals een kort gesprekje, even
samen een ijsje eten, even de juf of meester helpen, een wandelingetje maken -
SAMENVATTI NG
WEEK 1:
De student:
Heeft inzicht in de kwantitatieve gegevens ten aanzien van de omvang van de
problematiek van kinderen die opgroeien bij ouder[s] met psychische problemen.
Boek: 1,5 miljoen kinderen <22
Trimbos 580.00 <18 en 420.00 <12
Niet meegeteld zijn: ouders met persoonlijkheidssstoornis/ eetstoornis/
psychose/ alcohol en drugsmisbruik
Het heeft een lastige definitie maar gaat hoe dan ook om duizenden kinderen!
KRIJGT ZELF GÉÉN PROBLEMEN, TIJDELIJK,
ERNSTIGE PROBLEMEN OOK LANGDURIG EN IN
DE VOLWASSENHEID.
Kan de risicofactoren benoemen van KOPP-kinderen t.a.v.: factoren bij de
ouder[s], de gezinssituatie, en het kind zelf.
Risicofactoren voor kind: de ouder
Niet de aard, maar de ernst en chroniciteit van de stoornis/ symptomen
Risico neerwaartse spiraal: relatieproblemen, schulden, geweld, geïsoleerd
raken, gebruik, verwaarlozing. Je zit vast in een visuele cirkel. Een cirkel van
ellende waarin het gezin terecht komt.
Zorgmijders (minder dan 30% zoekt hulp), ze staan niet open voor
verpleegkundigen.
Risicofactoren voor kind: de gezinssituatie
Geen ‘gezonde’ ouder of overvraagde ouder aanwezig.
Conflicten tussen ouders, als een van de ouders een probleem heeft of
verslaafd is, kost voor de ander weer moeite in omgang en moet omgaan
met angstaanjagend gedrag.
Disfunctioneel ouder- kindcontact, ouders zijn niet respontief, erg
onvoorspelbaar, kind weet niet wat ze wel en niet kunnen vertellen aan de
ouders.
Lichamelijk contact ontbreekt.
Risicofactoren voor kind: het kind zelf
Geringe sociaal- emotionele vaardigheden en sociale redzaamheid, ze
leren veel door te kijken en te oefenen van hoe hun ouder ermee omgaan
en dit eigen te maken. En leer je omgaan met emoties, maar bij deze
kinderen hebben ze geen rolmodel (ouder) en ze oefenen te weinig met dit
gedrag, denk aan geen vriendjes meenemen naar huis.
, Onveilig gehecht kind, ze hebben nooit geborgenheid en warmte en
respons op hun gedrag hebben ervaren, ze reageren heftiger als hun
ouder psychische problematiek ervaren.
Gezonde ouder die ziek wordt, je ziet dat kinderen al afscheid namen van
ouder die ze gekend hebben en hun ouder zich onherkenbaar gedroegen,
het is een beetje rouw.
Aangeboren kwetsbaarheid: ze zijn sensitiever, gevoeliger voor prikkels
vanuit hun omgeving. En kunnen erg reageren op slecht gedrag van de
ouder.
Soms chronische stress: ik kom thuis van werk of school en afvragen hoe
de ouder gaat reageren en dan het constant bang zijn voor de gevolgen
van de ouders.
Is in staat te beschrijven hoe inzichten uit ‘de stromingen in de psychologie’
[GDW1 ] te herkennen zijn in de problematiek van de KOPP-kinderen.
WEEK 2:
De student:
Stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie
waarin zij opgroeien.
Al op jonge leeftijd kunnen kinderen en jongeren met (een) ouder(s) met
psychische en/of verslavingsproblemen last hebben van schuldgevoelens,
schaamte, bezorgdheid en eenzaamheid. Schuldgevoelens kunnen bijvoorbeeld
optreden als de jeugdige de oorzaak van de problemen van de ouder bij zichzelf
legt. Jongeren kunnen daarnaast last hebben van een extreem
verantwoordelijkheidsgevoel . Ook parentifi catie kan voorkomen bij kinderen en
jongeren. Dit kan belastend zijn voor de jeugdige, vooral als hij geen emotionele
ondersteuning ontvangt. Bovendien kan een gering gevoel van eigenwaarde de
jeugdige parten gaan spelen. Daarnaast kunnen jeugdigen angstig zijn vanwege
de onvoorspelbare en soms onveilige thuissituatie. Vanwege die onvoorspelbare
thuissituatie nemen ze vaak ook geen vriendjes of vriendinnetjes mee naar huis.
Sommige jongeren proberen de thuissituatie te ontvluchten, bijvoorbeeld door
weg te lopen.
Ook gedrags- en aanpassingsproblemen komen voor. Jeugdigen met psychische
en/of verslavingsproblemen bij (één van) de ouders kunnen zich bijvoorbeeld
helemaal wegcijferen of aanpassen aan de wensen en behoeften van anderen.
Bovendien kunnen ze last hebben van psychosomatische klachten als hoofdpijn,
buikpijn, slaapproblemen en eetproblemen, en willen ze soms niet naar school
door separatieangst. Jongeren functioneren vaak minder goed op school (ze
, blijven bijvoorbeeld vaker zitten) en verzuimen vaker door de problemen thuis en
door ervaren overbelasting. Daarnaast hebben jongeren een verhoogde kans in
agressief gedrag te vervallen, een depressie en/of angststoornis te ontwikkelen,
verslaafd te raken aan alcohol en/of drugs, en suïcidale gedachten en suïcidaal
gedrag te ontwikkelen.
Tot slot zijn de jeugdigen met psychische en/of verslavingsproblemen bij (één
van) de ouders in vergelijking met hun leeftijdsgenoten in het algemeen sociaal
minder vaardig, bijvoorbeeld doordat zij een goed rolmodel ontberen, of doordat
zij vaker onveilig gehecht zijn.
Chronisch stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de
gezinssituatie waarin zij opgroeien.
Chronische stress
Bij een suïcidepoging zegt de ouder in de ogen van het kind ‘jij bent het
niet waard om voor te leven.
Daadwerkelijke suïcide: is de moeilijkste rouw voor het kind.
Ouder die weglopen is een bijzondere manier van communicatie voor
de kinderen denken ‘ben ik het niet waard om thuis voor te blijven?’
Kinderen kunnen een PTSS ontwikkelen [intrusies, vermijdingsgedrag,
waakzaamheid etc.]
Voortdurend geweld: kan zijn verbaal maar ook non-verbaal
Beschrijven welke beschermende factoren binnen de gezinssituatie KOPP-
kinderen kunnen ervaren.
Beschermende factoren voor het kind: de gezinssituatie
- Formele social e st eun buit en het gezin (huisarts of maatschappelijk
werker): emotioneel en informatief
- Informel e social e st eun buit en het gezin; docenten die zich verdiepen in
gezin.
- Emotionele steun binnen het gezin; broer of een zus zien dat broertje
het zwaar heeft en dit herkend of erkend wordt.
- Informat ieve st eun binnen het gezin: gezonde ouder die informatie kan
geven over wat er met ouder aan de hand is en dit wordt op kinderlijk
niveau aangeboden kind voelt zich veilig
- Signal eerders: mensen die het zien, en die is sociale omgeving zitten.
Docenten, verpleegkundigen
- Bij steun altijd rekening houden met loyaliteit/ afhankelijkheid kinderen/
onvoorwaardelijke liefde/ overlevingsdrift.
Het belang voor KOPP-kinderen benoemen van steun buiten het gezin.
Als een kind weet dat hij/zij bij u terecht kan, kan dat al een enorme steun
betekenen. Het gaat vaak om simpele dingen zoals een kort gesprekje, even
samen een ijsje eten, even de juf of meester helpen, een wandelingetje maken -
