Hoofdstuk 1
Bedrijfshuishouding Economisch zelfstandig duurzame organisatie van arbeid en kapitaal, gericht op leveren
goederen/diensten
Onderneming Bedrijfshuishouding gericht op het maken van winst
Informatieanalyse Onderzoek naar informatiebehoeften van diverse functionarissen
Waardenkringloop Weergave van relaties geld en goederenstromen
Transformatieproces Omvormingsproces van grondstoffen naar eindproducten (industriële onderneming)
Verbandscontrole Controle gebaseerd op toetsing onderlinge relatie tussen twee grootheden
Fases informatieproces: (informatie = gegevens die kennis vergroten)
Gegevens verzamelen
Gegevens vastleggen
Gegevens bewerken
Gegevens doorgeven
Bestuurlijke informatieverzorging (BIV) = informatieproces ten behoeve van besturen bedrijf, voor het:
Nemen van beslissingen
Beheersen van uitvoering activiteiten
Afleggen verantwoording
Administratieve organisatie = maatregelen die genomen worden om best. Info. verzorging juist te laten plaatsvinden
Accounting Information Systems = administratieve organisatie + bestuurlijke informatieverzorging
Management information systems (MIS) = gegevens bedrijf worden omgezet in voor het management bruikbare info
Boekhouding (veranderingen in bezittingen, schulden, EV)
Financiële administratie
Administratie Overige financiële administratie
Andere administratie
- Interne verslaggeving (management accounting)
- Externe verslaggeving (financial accounting) Gecombineerd = samenval-
- Fiscale jaarrekening jaarrekening
Hoofdstuk 2
Inventaris = volledige lijst van alle bezittingen en schulden
Financiële feiten = gebeurtenissen waardoor posten op de balans veranderen
Vermogensvergelijking: nettowinst = EV eind – EV begin
Nadeel: enkel hoeveelheid, niet de oorzaken
Transactiewinst = winst over bepaalde verkochte partij goederen
Periodewinst = winst over bepaalde periode
Hoofdstuk 3+4
Fases boekhoudkundig model:
1. Bijhouden rekeningen grootboek
2. Opstellen proef- en saldibalans
3. Opstellen WEVR + eindbalans
4. Afsluiten grootboekrekeningen
Fase 1 | bijhouden rekeningen:
(Grootboek)rekening / T-account = overzicht financiële veranderingen als gevolg van financiële feiten
Openingsregels:
- Rekening van bezit: debet, met bedrag balans
- Rekening van schuld: credit, met bedrag balans
- Rekening van EV: credit, met bedrag balans (enkel openen, wijzigingen op hulprekeningen)
,Boekingsregels:
Bezit 1. Ontstaat/toenemen debet
2. afnemen credit
Schuld 3. Ontstaan/toenemen credit
4. afnemen debet
Hulp- 5. Toenemen credit
rek EV 6. Afnemen debet
Fase 2 | proef- en saldibalans
Proefbalans = alle grootboekrekeningen met 2 tellingskolommen (debet en credit)
Saldibalans = overzicht verschil debet en credit proefbalans
Fase 3 | WEVR en eindbalans
WEVR en eindbalans in kolommenbalans naast proef- en saldibalans
EV berekenen op 2 manieren:
1. Totaal bezittingen – totaal schulden
2. EV beginsaldo + nettowinst
Fase 4 | Sluiten en heropenen grootboekrekeningen
Saldo rekeningen aan tegenovergestelde kant:
- Rekening van bezit: crediteren, omschrijving = “naar balans”
- Rekening van schuld: debiteren, omschrijving = “naar balans”
- Hulprekening van EV: debiteren/crediteren, omschrijving = “naar winst-en-verliesrekening”
- EV: nettowinst crediteren (verliessaldo debiteren), “naar balans” debiteren
Hulprekeningen EV nooit heropenen!
Brutowinstmarge = brutowinst / omzet * 100%
Controle functie boekhouding
1. Administratieve correlatie (controleren elders in boekhouding vastgelegde cijfers)
tellingen twee geldkolommen proefbalans moeten aan elkaar gelijk zijn
verschillende berekeningen EV moeten gelijk zijn
Samenhang tussen cijfers die op verschillende plaatsen in de administratie zijn vastgelegd
- crediteuren: BS + inkopen – betalingen = ES
- debiteuren: BS + verkopen (opbrengst) – ontvangsten = ES
- goederen: BS + inkopen – verkopen (inkoopwaarde) = ES
- kas: BS – betalingen + ontvangsten = ES
2. Controle op de “bewaarders”
D.m.v. inventarisatie
Controle technische functiescheiding: belangentegenstellingen creëren tussen de:
- Beschikkende functie
- Bewarende functie
- Registrerende functie
- Controlerende functie
Functievermenging kan de betrouwbaarheid van het informatiesysteem verminderen
Hoofdstuk 5 Rubrieken:
0. Vaste activa, EV, voorzieningen, LVV
1. Financiële rekeningen
2. Controlerende tussenrekeningen
3. Rekeningen van voorraden grond- en hulpstoffen
4. Kostenrekeningen
5. Rekeningen voor verdeling indirecte kosten
6. Fabricagerekening(en)
7. Rekeningen van voorraden gereed product en product in bewerking
, 8. Rekeningen voor vaststelling verkoopresultaat
9. Rekeningen voor opstelling winst-en-verliesrekening
Hoofdstuk 7 Belastingen
Soorten:
1. Zakelijk (bv onroerendezaakbelasting, motorrijtuigenbelasting, precariorechten) kosten voor bedrijf
2. Persoonlijk (bv inkomstenbelasting, onroerendezaakbelasting woonhuis) geen kosten voor bedrijf
3. Waarbij onderneming incasseerder is voor Belastingdienst (bv omzetbelasting, loonbelasting)
Omzetbelasting (21% / 6% / 0%)
Bedrijf draagt belasting over toegevoegde waarde af
Inkoop €1.500, btw 21% = €315, verkoop €2.000, btw 21% = €420
Toegevoegde waarde = €2.000 - €1.500 = €500
Afdragen: €420 - €315 = €105
geen invloed op liquide middelen
Een bedrijf krijgt te maken met:
a) Omzetbelasting op verkochte goederen / diensten
Op factuur OB apart vermelden
Detaillist moet soms omzet eerst opsplitsen in:
1. Omzet incl. 21% OB
2. Omzet incl. 6% OB
Crediteren op rekening te betalen OB / verschuldigde OB
b) Omzetbelasting op ingekochte goederen / diensten
Terugvorderen van fiscus: voorbelasting
Debiteren op rekening te vorderen OB / verrekenen OB
c) Afdracht OB aan de fiscus
Factuurstelsel: te betalen OB berekenen over verzonden facturen
Kasstelsel: te betalen OB berekenen over ontvangen bedragen
Bij beide te vorderen OB berekenen over ontvangen facturen
Hoofdstuk 8
Inkoopretouren
- Redenen: kwaliteitsafwijking, beschadigingen
- Boekingsstuk: creditnota
- Journaalpost (zowel bij teruggeven goederen als houden!)
140 crediteuren
Aan 700 voorraad
Aan 180 te vorderen OB
Verkoopretouren
- Redenen: kwaliteitsafwijking, beschadigingen
- Boekingsstuk: creditnota
- Bij terugnemen goederen:
840 Opbrengst
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
+
700 Voorraad
Aan 800 Inkoopprijs
- Zonder terugnemen:
840 Opbrengst
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
Of
830 Korting bij verkoop
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
Bedrijfshuishouding Economisch zelfstandig duurzame organisatie van arbeid en kapitaal, gericht op leveren
goederen/diensten
Onderneming Bedrijfshuishouding gericht op het maken van winst
Informatieanalyse Onderzoek naar informatiebehoeften van diverse functionarissen
Waardenkringloop Weergave van relaties geld en goederenstromen
Transformatieproces Omvormingsproces van grondstoffen naar eindproducten (industriële onderneming)
Verbandscontrole Controle gebaseerd op toetsing onderlinge relatie tussen twee grootheden
Fases informatieproces: (informatie = gegevens die kennis vergroten)
Gegevens verzamelen
Gegevens vastleggen
Gegevens bewerken
Gegevens doorgeven
Bestuurlijke informatieverzorging (BIV) = informatieproces ten behoeve van besturen bedrijf, voor het:
Nemen van beslissingen
Beheersen van uitvoering activiteiten
Afleggen verantwoording
Administratieve organisatie = maatregelen die genomen worden om best. Info. verzorging juist te laten plaatsvinden
Accounting Information Systems = administratieve organisatie + bestuurlijke informatieverzorging
Management information systems (MIS) = gegevens bedrijf worden omgezet in voor het management bruikbare info
Boekhouding (veranderingen in bezittingen, schulden, EV)
Financiële administratie
Administratie Overige financiële administratie
Andere administratie
- Interne verslaggeving (management accounting)
- Externe verslaggeving (financial accounting) Gecombineerd = samenval-
- Fiscale jaarrekening jaarrekening
Hoofdstuk 2
Inventaris = volledige lijst van alle bezittingen en schulden
Financiële feiten = gebeurtenissen waardoor posten op de balans veranderen
Vermogensvergelijking: nettowinst = EV eind – EV begin
Nadeel: enkel hoeveelheid, niet de oorzaken
Transactiewinst = winst over bepaalde verkochte partij goederen
Periodewinst = winst over bepaalde periode
Hoofdstuk 3+4
Fases boekhoudkundig model:
1. Bijhouden rekeningen grootboek
2. Opstellen proef- en saldibalans
3. Opstellen WEVR + eindbalans
4. Afsluiten grootboekrekeningen
Fase 1 | bijhouden rekeningen:
(Grootboek)rekening / T-account = overzicht financiële veranderingen als gevolg van financiële feiten
Openingsregels:
- Rekening van bezit: debet, met bedrag balans
- Rekening van schuld: credit, met bedrag balans
- Rekening van EV: credit, met bedrag balans (enkel openen, wijzigingen op hulprekeningen)
,Boekingsregels:
Bezit 1. Ontstaat/toenemen debet
2. afnemen credit
Schuld 3. Ontstaan/toenemen credit
4. afnemen debet
Hulp- 5. Toenemen credit
rek EV 6. Afnemen debet
Fase 2 | proef- en saldibalans
Proefbalans = alle grootboekrekeningen met 2 tellingskolommen (debet en credit)
Saldibalans = overzicht verschil debet en credit proefbalans
Fase 3 | WEVR en eindbalans
WEVR en eindbalans in kolommenbalans naast proef- en saldibalans
EV berekenen op 2 manieren:
1. Totaal bezittingen – totaal schulden
2. EV beginsaldo + nettowinst
Fase 4 | Sluiten en heropenen grootboekrekeningen
Saldo rekeningen aan tegenovergestelde kant:
- Rekening van bezit: crediteren, omschrijving = “naar balans”
- Rekening van schuld: debiteren, omschrijving = “naar balans”
- Hulprekening van EV: debiteren/crediteren, omschrijving = “naar winst-en-verliesrekening”
- EV: nettowinst crediteren (verliessaldo debiteren), “naar balans” debiteren
Hulprekeningen EV nooit heropenen!
Brutowinstmarge = brutowinst / omzet * 100%
Controle functie boekhouding
1. Administratieve correlatie (controleren elders in boekhouding vastgelegde cijfers)
tellingen twee geldkolommen proefbalans moeten aan elkaar gelijk zijn
verschillende berekeningen EV moeten gelijk zijn
Samenhang tussen cijfers die op verschillende plaatsen in de administratie zijn vastgelegd
- crediteuren: BS + inkopen – betalingen = ES
- debiteuren: BS + verkopen (opbrengst) – ontvangsten = ES
- goederen: BS + inkopen – verkopen (inkoopwaarde) = ES
- kas: BS – betalingen + ontvangsten = ES
2. Controle op de “bewaarders”
D.m.v. inventarisatie
Controle technische functiescheiding: belangentegenstellingen creëren tussen de:
- Beschikkende functie
- Bewarende functie
- Registrerende functie
- Controlerende functie
Functievermenging kan de betrouwbaarheid van het informatiesysteem verminderen
Hoofdstuk 5 Rubrieken:
0. Vaste activa, EV, voorzieningen, LVV
1. Financiële rekeningen
2. Controlerende tussenrekeningen
3. Rekeningen van voorraden grond- en hulpstoffen
4. Kostenrekeningen
5. Rekeningen voor verdeling indirecte kosten
6. Fabricagerekening(en)
7. Rekeningen van voorraden gereed product en product in bewerking
, 8. Rekeningen voor vaststelling verkoopresultaat
9. Rekeningen voor opstelling winst-en-verliesrekening
Hoofdstuk 7 Belastingen
Soorten:
1. Zakelijk (bv onroerendezaakbelasting, motorrijtuigenbelasting, precariorechten) kosten voor bedrijf
2. Persoonlijk (bv inkomstenbelasting, onroerendezaakbelasting woonhuis) geen kosten voor bedrijf
3. Waarbij onderneming incasseerder is voor Belastingdienst (bv omzetbelasting, loonbelasting)
Omzetbelasting (21% / 6% / 0%)
Bedrijf draagt belasting over toegevoegde waarde af
Inkoop €1.500, btw 21% = €315, verkoop €2.000, btw 21% = €420
Toegevoegde waarde = €2.000 - €1.500 = €500
Afdragen: €420 - €315 = €105
geen invloed op liquide middelen
Een bedrijf krijgt te maken met:
a) Omzetbelasting op verkochte goederen / diensten
Op factuur OB apart vermelden
Detaillist moet soms omzet eerst opsplitsen in:
1. Omzet incl. 21% OB
2. Omzet incl. 6% OB
Crediteren op rekening te betalen OB / verschuldigde OB
b) Omzetbelasting op ingekochte goederen / diensten
Terugvorderen van fiscus: voorbelasting
Debiteren op rekening te vorderen OB / verrekenen OB
c) Afdracht OB aan de fiscus
Factuurstelsel: te betalen OB berekenen over verzonden facturen
Kasstelsel: te betalen OB berekenen over ontvangen bedragen
Bij beide te vorderen OB berekenen over ontvangen facturen
Hoofdstuk 8
Inkoopretouren
- Redenen: kwaliteitsafwijking, beschadigingen
- Boekingsstuk: creditnota
- Journaalpost (zowel bij teruggeven goederen als houden!)
140 crediteuren
Aan 700 voorraad
Aan 180 te vorderen OB
Verkoopretouren
- Redenen: kwaliteitsafwijking, beschadigingen
- Boekingsstuk: creditnota
- Bij terugnemen goederen:
840 Opbrengst
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
+
700 Voorraad
Aan 800 Inkoopprijs
- Zonder terugnemen:
840 Opbrengst
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
Of
830 Korting bij verkoop
181 Te betalen OB
Aan 130 Debiteuren
