Historische context ‘Duitsland in Europa’ (1918-1991)
1. Voorgeschiedenis 1871-1918
• Duitsland eeuwenlang geen eenheid
• Duitsland 1871 eenheid: keizerrijk
• Geen democratie: autocratische keizer
• 1914-1918: Eerste Wereldoorlog
Kenmerkend aspect: Het voeren van twee wereldoorlogen
Duitsland 1918
• Duitse leger zet offensief in: mislukt
• Legerleiding aan regering: strijd niet te winnen
• Staking matrozen in Kiel → grote demonstraties in heel Duitsland
• Republiek wordt uitgeroepen
• Keizer naar Nederland
• Wapenstilstand getekend door regering
• Weimarrepubliek
• Democratie!
• Voor het eerst in Duitsland
Wankele democratie: waardoor?
• Conservatieven tegen democratie
• Willen keizerrijk terug
• Communisten (=extreemlinks) tegen democratie
• Willen communistische revolutie
• Extreemrechts tegen democratie
• Willen sterke leider
• Wantrouwen t.o.v. regering door ondertekenen verdrag van Versailles
• Vernedering
• Regering krijgt schuld van de nederlaag
• Dolkstootlegende
• Economische problemen
• Verarming door oorlog
• Gebieden met grondstoffen kwijt door Versailles
• Herstelbetalingen
• 1923: economische crisis met hyperinflatie
Herstel (1924-1929)
• Economisch: vanaf 1924 herstel Duitse economie
• Door Dawesplan:
• Geallieerde troepen uit Ruhrgebied
• De VS gaan leningen geven aan Duitsland
• Politiek: verzoeningspolitiek met Frankrijk
• Verdrag van Locarno (1925): Duitsland accepteert grens van 1919
• 1924-1929: periode van welvaart
Kenmerkend aspect:
De crisis van het wereldkapitalisme
1929!
• 1929: wereldcrisis begint in VS
• Duitsland zwaar getroffen
• Democratische partijen hebben geen oplossing
, Kenmerkende aspecten: De crisis van het wereldkapitalisme & Propaganda en massaorganisatie
Hitler komt aan de macht
Extreemrechts (NSDAP) groeit
1933: Hitler rijkskanselier
• Verklaringen:
• Hitler belooft einde te maken aan economische crisis
• Hitler belooft einde te maken aan ‘Versailles’
• Hitler belooft nationale eenheid: ‘Volksgemeinschaft'
• Hitler heeft goede propaganda
• Hitler maakt gebruik van paramilitaire organisatie om indruk te maken (SA)
De rijksdagbrand
• 27-2-33 Rijksdagbrand
• Communisten krijgen de schuld
• 28/2: noodverordening ter bescherming van volk en staat
→ Einde burgerrechten + bevoegdheid politie voor willekeurige arrestaties
• Communisten uitgeschakeld
• 23/3: machtigingswet aangenomen
• Democratie uitgeschakeld!
• Hitler krijgt onbeperkte macht!
Kenmerkende aspecten: Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën &Propaganda en
massaorganisatie
Nazi-Duitsland (binnenlandse politiek)
• Duitsland wordt totalitair land
• Samenleving genazificeerd
• Door terreur (bijv. oprichting concentratiekamp Dachau)
• Uitsluiting van wie niet tot de volksgemeenschap hoorden (rassenwetten)
• Door propaganda
• Door gelijkschakeling:
alle organisaties/instellingen nationaalsocialistisch maken
• Meeste Duitsers volgen nazisme
Kenmerkend aspect: Het voeren van twee wereldoorlogen
Nazi-Duitsland (buitenlandse politiek) 1
Doelen:
• Versailles ongedaan maken
– dienstplicht/zware wapens/vloot/luchtmacht (1933/34)
– Rijnland bezet (1936)
• ‘Heim ins Reich’
– Alle Duitstalige gebieden in groot Duits rijk
– 1938: Anschluss Oostenrijk
– 1938: crisis rond Sudetenland
– Conferentie van München
▪ Hitler krijgt Sudetenland
▪ Geen verdere eisen van Duitsland
– Appeasementpolitiek
• Lebensraum
– De aanval op Polen (1939)
– Aanval op Rusland (1941)
1. Voorgeschiedenis 1871-1918
• Duitsland eeuwenlang geen eenheid
• Duitsland 1871 eenheid: keizerrijk
• Geen democratie: autocratische keizer
• 1914-1918: Eerste Wereldoorlog
Kenmerkend aspect: Het voeren van twee wereldoorlogen
Duitsland 1918
• Duitse leger zet offensief in: mislukt
• Legerleiding aan regering: strijd niet te winnen
• Staking matrozen in Kiel → grote demonstraties in heel Duitsland
• Republiek wordt uitgeroepen
• Keizer naar Nederland
• Wapenstilstand getekend door regering
• Weimarrepubliek
• Democratie!
• Voor het eerst in Duitsland
Wankele democratie: waardoor?
• Conservatieven tegen democratie
• Willen keizerrijk terug
• Communisten (=extreemlinks) tegen democratie
• Willen communistische revolutie
• Extreemrechts tegen democratie
• Willen sterke leider
• Wantrouwen t.o.v. regering door ondertekenen verdrag van Versailles
• Vernedering
• Regering krijgt schuld van de nederlaag
• Dolkstootlegende
• Economische problemen
• Verarming door oorlog
• Gebieden met grondstoffen kwijt door Versailles
• Herstelbetalingen
• 1923: economische crisis met hyperinflatie
Herstel (1924-1929)
• Economisch: vanaf 1924 herstel Duitse economie
• Door Dawesplan:
• Geallieerde troepen uit Ruhrgebied
• De VS gaan leningen geven aan Duitsland
• Politiek: verzoeningspolitiek met Frankrijk
• Verdrag van Locarno (1925): Duitsland accepteert grens van 1919
• 1924-1929: periode van welvaart
Kenmerkend aspect:
De crisis van het wereldkapitalisme
1929!
• 1929: wereldcrisis begint in VS
• Duitsland zwaar getroffen
• Democratische partijen hebben geen oplossing
, Kenmerkende aspecten: De crisis van het wereldkapitalisme & Propaganda en massaorganisatie
Hitler komt aan de macht
Extreemrechts (NSDAP) groeit
1933: Hitler rijkskanselier
• Verklaringen:
• Hitler belooft einde te maken aan economische crisis
• Hitler belooft einde te maken aan ‘Versailles’
• Hitler belooft nationale eenheid: ‘Volksgemeinschaft'
• Hitler heeft goede propaganda
• Hitler maakt gebruik van paramilitaire organisatie om indruk te maken (SA)
De rijksdagbrand
• 27-2-33 Rijksdagbrand
• Communisten krijgen de schuld
• 28/2: noodverordening ter bescherming van volk en staat
→ Einde burgerrechten + bevoegdheid politie voor willekeurige arrestaties
• Communisten uitgeschakeld
• 23/3: machtigingswet aangenomen
• Democratie uitgeschakeld!
• Hitler krijgt onbeperkte macht!
Kenmerkende aspecten: Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën &Propaganda en
massaorganisatie
Nazi-Duitsland (binnenlandse politiek)
• Duitsland wordt totalitair land
• Samenleving genazificeerd
• Door terreur (bijv. oprichting concentratiekamp Dachau)
• Uitsluiting van wie niet tot de volksgemeenschap hoorden (rassenwetten)
• Door propaganda
• Door gelijkschakeling:
alle organisaties/instellingen nationaalsocialistisch maken
• Meeste Duitsers volgen nazisme
Kenmerkend aspect: Het voeren van twee wereldoorlogen
Nazi-Duitsland (buitenlandse politiek) 1
Doelen:
• Versailles ongedaan maken
– dienstplicht/zware wapens/vloot/luchtmacht (1933/34)
– Rijnland bezet (1936)
• ‘Heim ins Reich’
– Alle Duitstalige gebieden in groot Duits rijk
– 1938: Anschluss Oostenrijk
– 1938: crisis rond Sudetenland
– Conferentie van München
▪ Hitler krijgt Sudetenland
▪ Geen verdere eisen van Duitsland
– Appeasementpolitiek
• Lebensraum
– De aanval op Polen (1939)
– Aanval op Rusland (1941)
