Biologie 7.1: Verschillen tussen mensen
Fenotype: genotype en omstandigheden
Het genotype is alle informatie over je eigenschappen in je DNA. Het genoom is de complete set DNA in
een lichaamscel → verschilt per mens. Het fenotype is het daadwerkelijk tot uiting komen van de
eigenschappen. Deze komt tot stand door je genotype en het milieu.
Cholesterol
Je cholesterolgehalte kan oplopen door het eten van vet voedsel. De levercellen maken cholesterol aan
onder invloed van het genotype. Cholesterol verdwijnt uit het bloed door receptoren.
FH (ziekte): er is een tekort aan werkzame receptoren in de levercellen.
Variatie
Hulpeiwitten spelen een rol bij het aan- en uitzetten van genen. Mutaties kunnen plotseling leiden tot
veranderingen in het genotype → kan zowel goed als slecht zijn. Mutaties hebben alleen invloed, als
het in de geslachtscellen plaatsvindt. Oorzaken: straling, warmte of bepaalde stoffen.
Een allel is een variatie van een gen. Voorbeeld: bruin is een allel voor het haarkleurgen.
De combinatie waarin de allelen op één chromosoom voorkomen, is het haplotype. Je hebt twee
verschillende haplotypen per chromosoom.
Biologie 7.5: Erfelijkheid buitenspel?
De zaak Genen versus Milieu
Er hebben twee dingen invloed op je eigenschappen;
1. Nature (genotype);
2. Nurture (milieu, opvoeding en omgeving).
Er zijn grote discussies welk van deze factoren invloed hebben op bepaalde eigenschap.
Roken = nurture en geslacht = nature. Alcoholisme, creativiteit, taalvaardigheid = ???
Tweelingonderzoek
De meeste gegevens komen van tweelingonderzoek: de kinderen groeien op in hetzelfde milieu, maar
het genotype kan zowel verschillend als hetzelfde als.
Ethiek
In de ethiek zoeken mensen naar criteria voor juist handelen. Hierbij spelen kennis, godsdienst, gevoel,
levensovertuiging en cultuur een rol. Het gaat over onderwerpen waar iedereen mee te maken heeft.
Controle over de genen
In elk type cel is maar een bepaald aantal genen/allelen actief. Epigenetica houdt zich bezig met het
aansturen van genen, zonder dat er veranderingen in het DNA ontstaan.
Fenotype: genotype en omstandigheden
Het genotype is alle informatie over je eigenschappen in je DNA. Het genoom is de complete set DNA in
een lichaamscel → verschilt per mens. Het fenotype is het daadwerkelijk tot uiting komen van de
eigenschappen. Deze komt tot stand door je genotype en het milieu.
Cholesterol
Je cholesterolgehalte kan oplopen door het eten van vet voedsel. De levercellen maken cholesterol aan
onder invloed van het genotype. Cholesterol verdwijnt uit het bloed door receptoren.
FH (ziekte): er is een tekort aan werkzame receptoren in de levercellen.
Variatie
Hulpeiwitten spelen een rol bij het aan- en uitzetten van genen. Mutaties kunnen plotseling leiden tot
veranderingen in het genotype → kan zowel goed als slecht zijn. Mutaties hebben alleen invloed, als
het in de geslachtscellen plaatsvindt. Oorzaken: straling, warmte of bepaalde stoffen.
Een allel is een variatie van een gen. Voorbeeld: bruin is een allel voor het haarkleurgen.
De combinatie waarin de allelen op één chromosoom voorkomen, is het haplotype. Je hebt twee
verschillende haplotypen per chromosoom.
Biologie 7.5: Erfelijkheid buitenspel?
De zaak Genen versus Milieu
Er hebben twee dingen invloed op je eigenschappen;
1. Nature (genotype);
2. Nurture (milieu, opvoeding en omgeving).
Er zijn grote discussies welk van deze factoren invloed hebben op bepaalde eigenschap.
Roken = nurture en geslacht = nature. Alcoholisme, creativiteit, taalvaardigheid = ???
Tweelingonderzoek
De meeste gegevens komen van tweelingonderzoek: de kinderen groeien op in hetzelfde milieu, maar
het genotype kan zowel verschillend als hetzelfde als.
Ethiek
In de ethiek zoeken mensen naar criteria voor juist handelen. Hierbij spelen kennis, godsdienst, gevoel,
levensovertuiging en cultuur een rol. Het gaat over onderwerpen waar iedereen mee te maken heeft.
Controle over de genen
In elk type cel is maar een bepaald aantal genen/allelen actief. Epigenetica houdt zich bezig met het
aansturen van genen, zonder dat er veranderingen in het DNA ontstaan.
