Sociale dynamiek van de gemeentelijke politiek
Deel 1: context, achtergrond en trends
H1: Sociale kwestie in 1870 politiek onderwerp. Kinderwetje van Houten volgde. Rond 1900 volgden
meer wetten zoals de leerplichtwet, ongevallenwet, woningwet en hygiënewet. De voorloper van de
verzorgingsstaat ontstond. Dit ontwikkelde zich na 1945: sociale rechten voor iedereen.
In 1942 door rapport Social Insurance and Allied services (belastingeld inzetten voor
gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid en sociale zekerheid. Nederland deed hier aan mee.
Tegelijkertijd welvaartsstaat in Nederland tot 1965. Houdt in dat de overheid zorg draagt voor
minimale materiële bestaan van haar burgers. Burgers waren voor het eerst niet meer afhankelijk van
liefdadigheid en armenzorg.
Sociaal beleid:
1. iets doen tegen ongelijke sociale posities, achterstand, afwijkend gedrag (verslaving,
prostitutie, verwaarlozing) door samen te werken met instanties zoals woningcorporaties en
politie.
2. Lokale informele sociale netwerken tot stand brengen (steun en participatie vergroten)
Kritiek verzorgingsstaat:
1. Leidt tot meer overheidsbemoeienis, bureaucratie en minder initiatief individu
2. Mattheus-effect: hogere- en middenklasse profiteren het meest van regelingen
3. Meer kosten voor overheid leiden tot een mogelijke niet betaalbaarheid van verzorgingsstaat
Neoliberalisme in jaren ‘80/’90:
- Deregulering
- Terugtrekkende overheid
- Bevorderen vrije markt
- Bezuinigingen op sociale uitgaven
Sinds jaren ’70 veranderde het denken over verzorgingsstaat. Niet verzorgen en verzekeren, maar
verheffen en verbinden. Vanuit dit standpunt ontstond de gedachte van de participatiesamenleving.
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in 2006 noemt 4 hoofdfuncties verzorgingsstaat:
1. Verzorgen: zorg dragen voor mensen die niet voor zichzelf kunnen zorgen
2. Verzekeren: mensen verzekeren tegen bepaalde vormen van inkomensverlies
3. Verheffen: mogelijkheid bieden zich en hun talenten te ontplooien. Bijv. dmv onderwijs
4. Verbinden: bindingen tussen burgers versterken
Vanaf 2015: gemeenten verantwoordelijk voor sociale domein. Zij hebben meer taken door de
decentralisatie. Uitvoering van participatiesamenleving kan per gemeente verschillen.
H2: Socioloog Kees Schuur (2009): sinds 1870 6 maatschappelijke veranderingen:
1. Heterogene maatschappij geworden. Meer diversiteit
2. Kleinere families en onderhandelingshuishoudens geworden
3. Grotere diversiteit religies en zwakkere band met religie/kerk
4. Meer individuele levenswijze geworden
5. Onderscheid tussen kerk en staat & geloof en wetenschap
6. Wereldburgers door globalisatie
Maatschappelijk middenveld: groep organisaties en individuen die halverwege 19 e eeuw ontstond.
Actief op gebieden: kunst en cultuur, sport en recreatie, welzijn en zorg.
Deel 1: context, achtergrond en trends
H1: Sociale kwestie in 1870 politiek onderwerp. Kinderwetje van Houten volgde. Rond 1900 volgden
meer wetten zoals de leerplichtwet, ongevallenwet, woningwet en hygiënewet. De voorloper van de
verzorgingsstaat ontstond. Dit ontwikkelde zich na 1945: sociale rechten voor iedereen.
In 1942 door rapport Social Insurance and Allied services (belastingeld inzetten voor
gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid en sociale zekerheid. Nederland deed hier aan mee.
Tegelijkertijd welvaartsstaat in Nederland tot 1965. Houdt in dat de overheid zorg draagt voor
minimale materiële bestaan van haar burgers. Burgers waren voor het eerst niet meer afhankelijk van
liefdadigheid en armenzorg.
Sociaal beleid:
1. iets doen tegen ongelijke sociale posities, achterstand, afwijkend gedrag (verslaving,
prostitutie, verwaarlozing) door samen te werken met instanties zoals woningcorporaties en
politie.
2. Lokale informele sociale netwerken tot stand brengen (steun en participatie vergroten)
Kritiek verzorgingsstaat:
1. Leidt tot meer overheidsbemoeienis, bureaucratie en minder initiatief individu
2. Mattheus-effect: hogere- en middenklasse profiteren het meest van regelingen
3. Meer kosten voor overheid leiden tot een mogelijke niet betaalbaarheid van verzorgingsstaat
Neoliberalisme in jaren ‘80/’90:
- Deregulering
- Terugtrekkende overheid
- Bevorderen vrije markt
- Bezuinigingen op sociale uitgaven
Sinds jaren ’70 veranderde het denken over verzorgingsstaat. Niet verzorgen en verzekeren, maar
verheffen en verbinden. Vanuit dit standpunt ontstond de gedachte van de participatiesamenleving.
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in 2006 noemt 4 hoofdfuncties verzorgingsstaat:
1. Verzorgen: zorg dragen voor mensen die niet voor zichzelf kunnen zorgen
2. Verzekeren: mensen verzekeren tegen bepaalde vormen van inkomensverlies
3. Verheffen: mogelijkheid bieden zich en hun talenten te ontplooien. Bijv. dmv onderwijs
4. Verbinden: bindingen tussen burgers versterken
Vanaf 2015: gemeenten verantwoordelijk voor sociale domein. Zij hebben meer taken door de
decentralisatie. Uitvoering van participatiesamenleving kan per gemeente verschillen.
H2: Socioloog Kees Schuur (2009): sinds 1870 6 maatschappelijke veranderingen:
1. Heterogene maatschappij geworden. Meer diversiteit
2. Kleinere families en onderhandelingshuishoudens geworden
3. Grotere diversiteit religies en zwakkere band met religie/kerk
4. Meer individuele levenswijze geworden
5. Onderscheid tussen kerk en staat & geloof en wetenschap
6. Wereldburgers door globalisatie
Maatschappelijk middenveld: groep organisaties en individuen die halverwege 19 e eeuw ontstond.
Actief op gebieden: kunst en cultuur, sport en recreatie, welzijn en zorg.
