HC 10 Gezinspedagogiek – Ziekte in het gezin
Theorieën
Leertheorie (=operant-behavioral): encouragement of solicitous/illness behavior (“belonend” gedrag)
houdt ziek zijn in stand
Systeemtheorie: Slecht gezinsfunctioneren veroorzaakt (chronische, onverklaarde) lichamelijke
klachten
Illness behavior encouragement
1. Thuis blijven van school
2. Karweitjes hoeven niet
3. Huiswerk hoeft niet
4. Extraatje of cadeautje
5. Naar de dokter
6. Meer tijd samen
7. Dingen die normaal niet mogen, mogen nu wel
8. Ouders blijven thuis van werk
9. Verwennen
10. Gezinsleden worden gevraagd je niet lastig te vallen/extra aardig te zijn
-> is het erg als ouders dit doen?
Richting van de relatie?
Kind zijn ziekteklachten < - > gedrag van ouder
Waterload symptom provocation
Kind water laten drinken tot helemaal vol zit buikpijn Ouder geeft aandacht of leidt af
gedurende 5 min Bekijk effect op:
- Verbale uitingen van pijn
- Zelfgerapporteerde pijn
Aandacht vs afleiden
“ik heb pijn” -> kind zegt dat het pijn heeft
Zelfrapportage -> kind vult in hoeveel pijn hij heeft
, Conclusie: als je kind aandacht geeft vertellen ze vaker dat ze pijn hebben dan in de afleidt
conditie, maar zelfrapportage over hoeveelheid is gelijk
Aandacht stimuleert dus alleen pijngedrag
Belonend gedrag = no go?
Geen effect op buikpijnbeleving van het kind
Het belonende gedrag doet er niet toe, dus geen oorzaak van de pijnklachten
Conclusie
- We weten het nog niet
- Minder sterk effect dan leertheorie suggereert
- Ingewikkelder dan het lijkt
Meeste onderzoek zelfrapportages
“Beloning” kan veel subtieler zijn
Hoe gaan ouders buiten ziekte-episodes om met kind? Belangrijk voor
behandeladviezen!
Systeemtheorie
- Kluwengezinnen: overbetrokken ouders psychosamatisch klachten (onverklaarbare
buikpijn)
- Is daar bewijs voor?
Theorieën
Leertheorie (=operant-behavioral): encouragement of solicitous/illness behavior (“belonend” gedrag)
houdt ziek zijn in stand
Systeemtheorie: Slecht gezinsfunctioneren veroorzaakt (chronische, onverklaarde) lichamelijke
klachten
Illness behavior encouragement
1. Thuis blijven van school
2. Karweitjes hoeven niet
3. Huiswerk hoeft niet
4. Extraatje of cadeautje
5. Naar de dokter
6. Meer tijd samen
7. Dingen die normaal niet mogen, mogen nu wel
8. Ouders blijven thuis van werk
9. Verwennen
10. Gezinsleden worden gevraagd je niet lastig te vallen/extra aardig te zijn
-> is het erg als ouders dit doen?
Richting van de relatie?
Kind zijn ziekteklachten < - > gedrag van ouder
Waterload symptom provocation
Kind water laten drinken tot helemaal vol zit buikpijn Ouder geeft aandacht of leidt af
gedurende 5 min Bekijk effect op:
- Verbale uitingen van pijn
- Zelfgerapporteerde pijn
Aandacht vs afleiden
“ik heb pijn” -> kind zegt dat het pijn heeft
Zelfrapportage -> kind vult in hoeveel pijn hij heeft
, Conclusie: als je kind aandacht geeft vertellen ze vaker dat ze pijn hebben dan in de afleidt
conditie, maar zelfrapportage over hoeveelheid is gelijk
Aandacht stimuleert dus alleen pijngedrag
Belonend gedrag = no go?
Geen effect op buikpijnbeleving van het kind
Het belonende gedrag doet er niet toe, dus geen oorzaak van de pijnklachten
Conclusie
- We weten het nog niet
- Minder sterk effect dan leertheorie suggereert
- Ingewikkelder dan het lijkt
Meeste onderzoek zelfrapportages
“Beloning” kan veel subtieler zijn
Hoe gaan ouders buiten ziekte-episodes om met kind? Belangrijk voor
behandeladviezen!
Systeemtheorie
- Kluwengezinnen: overbetrokken ouders psychosamatisch klachten (onverklaarbare
buikpijn)
- Is daar bewijs voor?
