Juridische aspecten van kindermishandeling
HC JAK – Week 1 Kinderrechten
Voorbeelden kindermishandeling media:
- Kinderen van Ruinerwold: fysieke-, emotionele mishandeling en seksueel misbruik -> geen
rechterlijke uitspraak, want vader wilsonbekwaam
- Charlène, meisje 8 jaar: iemand vindt haar beneden bij een flat, geduwd of zelf gevallen?, moeder
gaat eerst naar buurman, moeder beroept zich op haar zwijgrecht -> falen van systeem, want geen
uithuisplaatsing, ondanks zware mishandeling
- Boeken: bv karin bloemen of een klein leven -> AANRADER
- Commissie geweld in de jeugdzorg -> geweld tegen kinderen die niet meer thuis kunnen wonen,
jeugdgevangenis, instellingen, pleeggezinnen, vluchtelingenopvang -> conclusie: kinderen lopen veel
meer risico op geweld als ze NIET meer thuis wonen, pleeggezinnen -> kans op geweld is even groot,
instellingen -> geweld is hoger, gehandicapte kinderen -> kans nog hoger, ook geweld tussen
jongeren onderling
- Documentaire: goede moeders NPO, verloskundige die moeders begeleid die eerdere
uithuisplaatsing hebben meegemaakt, verloskundige niet eens met de regels, namelijk gelijk melding
maken als moeder zwanger is -> kans groot dat nieuwe baby ook uit huis geplaatst wordt
- Staatsontvoeringen in Nederland? Wat is er aan de hand in de juridische uithuisplaatsingspraktijk?
- Documentaire Jason -> hij zet zich in tegen gesloten jeugdzorg
Definitie kindermishandeling kan je vinden in:
- WHO 2002
- Jeugdwet 2015
Prevalentie kindermishandeling:
- 2005 -> in iedere klas zit wel iemand die kindermishandeling ervaart
- Coronatijd -> meer of minder kindermishandeling? Meer -> 14 van de 1000 kinderen, maar wel al
vaak de kinderen die al kwetsbaar waren waarbij het ging spelen -> wel minder meldingen bij veilig
thuis, maar vaker kindertelefoon
Welke soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik het minst, emotionele verwaarlozing het meest
Mishandeling is juridisch zwaarder dan verwaarlozing, want mishandeling is iemand opzettelijk iets
aandoen, terwijl verwaarlozing vaak onbekwaamheid/onmacht is
Violence against children worldwide
- Thuis: ¾ van kinderen tussen 2 en 4 heeft last van gewelddadige opvoeding, 1 op de 4 kinderen is
slachtoffer van geweld tegen een moeder
- School: 130 miljoen studenten van 13-15 hebben pesten meegemaakt, geweld of dreigingen vindt
vaak plaats op scholen in conflictgebieden
- Seksueel geweld: 9 miljoen meiden tussen de 15-19 werden gedongen tot seksuele handelingen
binnen het afgelopen jaar
Keeping the promise 2019 -> zie slide
- Hoe kan je geweld in de opvoeding verminderen: denk aan pedagogische tik juridisch strafbaar
maken of campagnevoering naar ouders
Bronnen van internationaal recht -> zie slide
, - Mondiaal: Gelden voor alle landen ter wereld die verdragspartij zijn
- Regionaal: Europa, raad van europa
Mondiaal bijvoorbeeld: IVRK:
- Alle landen ook vaticaan en palestina, NIET amerika -> toch speelt het wel indirect door op de
rechtsspraken, maar op minder belangrijke manier
- Speciaal gericht op minderjarigen, want EVRM niet volledig genoeg voor kinderen,
bijvoorbeeld rechten voor bescherming tegen mishandeling, overheidsingrijpen, opsluiting
etc
- Provision, protection and participation
- Kinderen zijn subject binnen rechtszaak, GEEN object
- Bij verdrag zitten nog OPTIONELE protocollen, kunnen lidstaten wel of niet ondertekenen:
kinderen in gewapende conflicten, seksuele exploitatie en geweld & kinderen kunnen een
klacht indienen over hun kinderrechten bij het kinderrechten comité (heeft Nederland nog
niet ondertekend)
Relevante bepalingen IVRK:
- Artikel 19: bescherming kindermishandeling
- Artikel 34: seksuele exploitatie
- Artikel 39: passende zorg slachtoffers
IVRK vervolg
- Toezichtmechanisme IVRK: VN-Comité voor de rechten van het kind
- Elke vijf jaar landenrapporten en aanbevelingen
- Ambtenaren, ministers binnen land schrijven hoe goed het geregeld is + non-gouvermentele
bronnen (bv kinderombudsvrouw) = landenrapporten -> Kinderrechten comité maakt
aanbevelingen (neemt hierbij aanbevelingen van vorige keren mee) -> Gaat het land het
opvolgen?
- Kinderrechten comité stelt general comments op (zie reader) -> wat betekenen bepaalde
artikelen? Hoe moet er mee omgegaan worden?
IVRK -> steeds meer invloed op rechtsspraak -> kind staat voorop, wat is het beste voor het kind?
Regionaal bijvoorbeeld: EVRM
- Moet direct worden toegepast door rechters
- Raad van Europa en Europese Unie
- Verdrag van Lanzarote (RvE): voorkomen en bestrijden kindermishandeling, verplichting tot
strafbaar stellen, bescherming kinderen in strafrechtelijke procedure
Tegenwoordig zijn systemen in Europa gekoppeld -> kijken of mensen in andere landen al criminele
zaken hebben gepleegd bv kindermishandeling
EVRM belangrijke bepalingen
- Artikel 3!!: Niemand mag worden onderworpen aan onmenselijke straffen
- Artikel 8!!: Een ieder heeft recht op respect voor zijn privé-, familie- en gezinsleven
- Artikel 2: Het recht van een ieder op leven wordt beschermd door de wet
Toepassing artikel 3 EVRM:
Europese hof voor de rechten van de mens (EHRM): kindermishandeling door ouders/verzorgers
, thuis valt onder artikel 3, dus positieve verplichtingen voor staat -> als staat kon weten of wist wat er
plaats vond, dan moet de staat het kind beschermen -> staat heeft een verantwoordelijkheid
Toepassing artikel 8 EVRM:
- Moeilijke afweging tussen gezinsleven en veiligheid van het kind, want privé-, familie- en
gezinsleven moet beschermd worden, maar kind ook
HC JAK – Week 1 Kinderrechten
Voorbeelden kindermishandeling media:
- Kinderen van Ruinerwold: fysieke-, emotionele mishandeling en seksueel misbruik -> geen
rechterlijke uitspraak, want vader wilsonbekwaam
- Charlène, meisje 8 jaar: iemand vindt haar beneden bij een flat, geduwd of zelf gevallen?, moeder
gaat eerst naar buurman, moeder beroept zich op haar zwijgrecht -> falen van systeem, want geen
uithuisplaatsing, ondanks zware mishandeling
- Boeken: bv karin bloemen of een klein leven -> AANRADER
- Commissie geweld in de jeugdzorg -> geweld tegen kinderen die niet meer thuis kunnen wonen,
jeugdgevangenis, instellingen, pleeggezinnen, vluchtelingenopvang -> conclusie: kinderen lopen veel
meer risico op geweld als ze NIET meer thuis wonen, pleeggezinnen -> kans op geweld is even groot,
instellingen -> geweld is hoger, gehandicapte kinderen -> kans nog hoger, ook geweld tussen
jongeren onderling
- Documentaire: goede moeders NPO, verloskundige die moeders begeleid die eerdere
uithuisplaatsing hebben meegemaakt, verloskundige niet eens met de regels, namelijk gelijk melding
maken als moeder zwanger is -> kans groot dat nieuwe baby ook uit huis geplaatst wordt
- Staatsontvoeringen in Nederland? Wat is er aan de hand in de juridische uithuisplaatsingspraktijk?
- Documentaire Jason -> hij zet zich in tegen gesloten jeugdzorg
Definitie kindermishandeling kan je vinden in:
- WHO 2002
- Jeugdwet 2015
Prevalentie kindermishandeling:
- 2005 -> in iedere klas zit wel iemand die kindermishandeling ervaart
- Coronatijd -> meer of minder kindermishandeling? Meer -> 14 van de 1000 kinderen, maar wel al
vaak de kinderen die al kwetsbaar waren waarbij het ging spelen -> wel minder meldingen bij veilig
thuis, maar vaker kindertelefoon
Welke soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik het minst, emotionele verwaarlozing het meest
Mishandeling is juridisch zwaarder dan verwaarlozing, want mishandeling is iemand opzettelijk iets
aandoen, terwijl verwaarlozing vaak onbekwaamheid/onmacht is
Violence against children worldwide
- Thuis: ¾ van kinderen tussen 2 en 4 heeft last van gewelddadige opvoeding, 1 op de 4 kinderen is
slachtoffer van geweld tegen een moeder
- School: 130 miljoen studenten van 13-15 hebben pesten meegemaakt, geweld of dreigingen vindt
vaak plaats op scholen in conflictgebieden
- Seksueel geweld: 9 miljoen meiden tussen de 15-19 werden gedongen tot seksuele handelingen
binnen het afgelopen jaar
Keeping the promise 2019 -> zie slide
- Hoe kan je geweld in de opvoeding verminderen: denk aan pedagogische tik juridisch strafbaar
maken of campagnevoering naar ouders
Bronnen van internationaal recht -> zie slide
, - Mondiaal: Gelden voor alle landen ter wereld die verdragspartij zijn
- Regionaal: Europa, raad van europa
Mondiaal bijvoorbeeld: IVRK:
- Alle landen ook vaticaan en palestina, NIET amerika -> toch speelt het wel indirect door op de
rechtsspraken, maar op minder belangrijke manier
- Speciaal gericht op minderjarigen, want EVRM niet volledig genoeg voor kinderen,
bijvoorbeeld rechten voor bescherming tegen mishandeling, overheidsingrijpen, opsluiting
etc
- Provision, protection and participation
- Kinderen zijn subject binnen rechtszaak, GEEN object
- Bij verdrag zitten nog OPTIONELE protocollen, kunnen lidstaten wel of niet ondertekenen:
kinderen in gewapende conflicten, seksuele exploitatie en geweld & kinderen kunnen een
klacht indienen over hun kinderrechten bij het kinderrechten comité (heeft Nederland nog
niet ondertekend)
Relevante bepalingen IVRK:
- Artikel 19: bescherming kindermishandeling
- Artikel 34: seksuele exploitatie
- Artikel 39: passende zorg slachtoffers
IVRK vervolg
- Toezichtmechanisme IVRK: VN-Comité voor de rechten van het kind
- Elke vijf jaar landenrapporten en aanbevelingen
- Ambtenaren, ministers binnen land schrijven hoe goed het geregeld is + non-gouvermentele
bronnen (bv kinderombudsvrouw) = landenrapporten -> Kinderrechten comité maakt
aanbevelingen (neemt hierbij aanbevelingen van vorige keren mee) -> Gaat het land het
opvolgen?
- Kinderrechten comité stelt general comments op (zie reader) -> wat betekenen bepaalde
artikelen? Hoe moet er mee omgegaan worden?
IVRK -> steeds meer invloed op rechtsspraak -> kind staat voorop, wat is het beste voor het kind?
Regionaal bijvoorbeeld: EVRM
- Moet direct worden toegepast door rechters
- Raad van Europa en Europese Unie
- Verdrag van Lanzarote (RvE): voorkomen en bestrijden kindermishandeling, verplichting tot
strafbaar stellen, bescherming kinderen in strafrechtelijke procedure
Tegenwoordig zijn systemen in Europa gekoppeld -> kijken of mensen in andere landen al criminele
zaken hebben gepleegd bv kindermishandeling
EVRM belangrijke bepalingen
- Artikel 3!!: Niemand mag worden onderworpen aan onmenselijke straffen
- Artikel 8!!: Een ieder heeft recht op respect voor zijn privé-, familie- en gezinsleven
- Artikel 2: Het recht van een ieder op leven wordt beschermd door de wet
Toepassing artikel 3 EVRM:
Europese hof voor de rechten van de mens (EHRM): kindermishandeling door ouders/verzorgers
, thuis valt onder artikel 3, dus positieve verplichtingen voor staat -> als staat kon weten of wist wat er
plaats vond, dan moet de staat het kind beschermen -> staat heeft een verantwoordelijkheid
Toepassing artikel 8 EVRM:
- Moeilijke afweging tussen gezinsleven en veiligheid van het kind, want privé-, familie- en
gezinsleven moet beschermd worden, maar kind ook
