Orthopedagogiek ‘als opvoeden niet vanzelf gaat’ Hoofdstuk 7 blz. 156-161 CH1:
Meer dan een kwart van de ouders maakt zich zorgen om hun kind en/of om de opvoeding.
- Zij ervaren bijvoorbeeld gevoelens van onbekwaamheid (16,5%) en problemen in de
ouder-kindrelatie (12%), wat de ontwikkeling negatief kan beïnvloeden.
Of iets een probleem is, is subjectief. Iedereen kijkt er namelijk anders tegen aan.
Abnormaliteit: men wijkt af van de norm.
Abnormaal: al het gedrag dat te veel van het gemiddelde afwijkt.
Een afwijking is significant als zij niet aan het toeval kan worden geweten of tot de normale
variaties behoort.
Abnormaal heeft een aantal minpunten:
- Zij houdt geen rekening met de tijd, de cultuur en de opvoedingssituatie waarin het
kind opgroeit.
- Niet elk afwijkend gedrag is zo ernstig dat er professionele interventies nodig zijn.
Het onderscheid tussen ernstig of waarschijnlijk voorbijgaand heeft volgens Pameijer & van
Beukering niet alleen te maken met het afwijken van de norm, maar kan worden ingeschat
aan de hand van de volgende negen criteria van Rutter:
1. Leeftijdsadequaat: past het gedrag in het ontwikkelingsstadium of bij de leeftijd? Hoe
groter het verschil tussen de leeftijdsnorm en het probleemgedrag, des te ernstiger
het probleem.
2. Duur van het probleemgedrag: sinds wanneer bestaan de problemen? Meestal geldt
dat de problematiek ernstiger is naarmate de problemen langer duren.
3. Omstandigheden: is het gedrag begrijpelijk gezien de omstandigheden? Zonder
aanleiding of specifieke omstandigheden wordt het probleemgedrag als ernstiger
beschouwd.
4. Sociaal-culturele setting: past het gedrag in de cultuur waartoe het kind behoort? Zo
niet, dan beschouwt men het als problematisch.
5. Hoeveelheid en frequentie van de problemen: komen de problemen vaak en veel
voor? Als dat het geval is wordt het gedrag als ernstiger gezien.
6. Type problemen en de mate van voorkomen van die problemen in de populatie:
komt het gedrag voor onder de normale populatie? Als ze weinig voorkomen, zullen
ze eerder ernstig gevonden worden.
7. Intensiteit van de problemen: bij een grotere intensiteit gaat men ervan uit dat het
ernstiger is.
8. Verandering van het gedrag: was de verandering van het gedrag te begrijpen of
verwachten gezien de context? Onverwachte problemen worden als ernstiger gezien
dan als er sprake is van een voorgeschiedenis.
9. Situatiegebondenheid: komt het gedrag in een of meer situaties voor? Als dat in
meerdere situaties het geval is, is het gedragsprobleem groter.
Classificatie gedragskenmerken/ -problemen worden gerangschikt.
Meer dan een kwart van de ouders maakt zich zorgen om hun kind en/of om de opvoeding.
- Zij ervaren bijvoorbeeld gevoelens van onbekwaamheid (16,5%) en problemen in de
ouder-kindrelatie (12%), wat de ontwikkeling negatief kan beïnvloeden.
Of iets een probleem is, is subjectief. Iedereen kijkt er namelijk anders tegen aan.
Abnormaliteit: men wijkt af van de norm.
Abnormaal: al het gedrag dat te veel van het gemiddelde afwijkt.
Een afwijking is significant als zij niet aan het toeval kan worden geweten of tot de normale
variaties behoort.
Abnormaal heeft een aantal minpunten:
- Zij houdt geen rekening met de tijd, de cultuur en de opvoedingssituatie waarin het
kind opgroeit.
- Niet elk afwijkend gedrag is zo ernstig dat er professionele interventies nodig zijn.
Het onderscheid tussen ernstig of waarschijnlijk voorbijgaand heeft volgens Pameijer & van
Beukering niet alleen te maken met het afwijken van de norm, maar kan worden ingeschat
aan de hand van de volgende negen criteria van Rutter:
1. Leeftijdsadequaat: past het gedrag in het ontwikkelingsstadium of bij de leeftijd? Hoe
groter het verschil tussen de leeftijdsnorm en het probleemgedrag, des te ernstiger
het probleem.
2. Duur van het probleemgedrag: sinds wanneer bestaan de problemen? Meestal geldt
dat de problematiek ernstiger is naarmate de problemen langer duren.
3. Omstandigheden: is het gedrag begrijpelijk gezien de omstandigheden? Zonder
aanleiding of specifieke omstandigheden wordt het probleemgedrag als ernstiger
beschouwd.
4. Sociaal-culturele setting: past het gedrag in de cultuur waartoe het kind behoort? Zo
niet, dan beschouwt men het als problematisch.
5. Hoeveelheid en frequentie van de problemen: komen de problemen vaak en veel
voor? Als dat het geval is wordt het gedrag als ernstiger gezien.
6. Type problemen en de mate van voorkomen van die problemen in de populatie:
komt het gedrag voor onder de normale populatie? Als ze weinig voorkomen, zullen
ze eerder ernstig gevonden worden.
7. Intensiteit van de problemen: bij een grotere intensiteit gaat men ervan uit dat het
ernstiger is.
8. Verandering van het gedrag: was de verandering van het gedrag te begrijpen of
verwachten gezien de context? Onverwachte problemen worden als ernstiger gezien
dan als er sprake is van een voorgeschiedenis.
9. Situatiegebondenheid: komt het gedrag in een of meer situaties voor? Als dat in
meerdere situaties het geval is, is het gedragsprobleem groter.
Classificatie gedragskenmerken/ -problemen worden gerangschikt.
