Samenvatting
Sociale Psychologie
10e editie
Janey Rijgersberg
,H1: Inleiding tot de sociale psychologie
Wat is sociale psychologie?
Psychologie: de wetenschappelijke studie naar het gedrag en het innerlijke leven van mensen.
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de werkelijke of
denkbeeldige aanwezigheid van mensen de gedachten, gevoelens en gedragingen van andere
mensen beïnvloedt.
Sociale invloed: het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen en/of gedrag.
- Bewust en onbewust
Empirische methode: op waarnemingen en/of onderzoek gebaseerde methode voor het toetsen
van hypothesen.
Hypothesen: een als voorlopige waarheid aangenomen, maar nog te bewijzen
veronderstelling.
Determinant: bepalende factoren van menselijk gedrag.
Natuurlijke selectie: het verschijnsel dat in de evolutie sommige organismen uit een bepaalde
populatie beter in hun omgeving passen en zo meer kans hebben om te zorgen voor
overlevende nakomelingen dan minder goed aangepaste organismen.
Evolutionaire psychologie: wetenschappelijke discipline die sociaal gedrag probeert te
verklaren op basis van erfelijke factoren die zich door de tijd heen hebben ontwikkeld volgens
principes van natuurlijke selectie.
Individuele verschillen: de aspecten van de persoonlijkheid die mensen onderscheiden van
anderen.
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
De macht van de situatie
Fundamentele attributiefout: neiging om de mate waarin iemands gedrag wordt veroorzaakt
door de roil van persoonlijke eigenschappen en andere interne factoren te overschatten en de
rol van externe, situationele factoren te onderschatten. (Correspondentievertekening).
- Situatie verkeerd inschatten zonder te weten wat er achter het gedrag van iemand zit.
Attributie: het toeschrijven van oorzaken aan het eigen of aan andermans gedrag en het
daarmee voorzien van verklaringen.
De macht van sociale interpretatie
Behaviorisme: psychologische stroming die ervan uitgaat dat je om menselijk gedrag te
kunnen begrijpen slechts hoeft te kijken naar de bekrachtigende of straffende eigenschappen
van de omgeving.
Gestaltpsychologie: psychologische stroming die het belang benadrukt van het bestuderen van
de persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen, in plaats van het bestuderen
van de manier waarop de objectieve, fysieke eigenschappen zich combineren tot het object.
Fenomenologie: filosofische stroming die probeert door de geestelijke-intuïtieve beschouwing
van dingen, niet door rationele kennis, de wereld en het wezen der dingen te beschrijven.
- Hoe een object op iemand overkomt en hoe diegene dit dus ervaart, in plaats van op de
afzonderlijke elementen van het object.
Naïef realisme: de overtuiging dat we dingen waarnemen zoals ze echt zijn, daarbij
onderschatten hoeveel we dat wat we zien, interpreteren of zelfs verdraaien.
, De oorsprong van constructen: fundamentele menselijke motieven
Zelfwaardering: de beoordeling van mensen van wat ze zelf waard zijn; dat wil zeggen; de
mate waarin ze zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien.
Positieve zelfwaardering: positieve waarderingen van zichzelf; dat wil zeggen; zichzelf
beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Zelfverheffingsmotief: de voorkeur die mensen hebben voor informatie die hen in een positief
daglicht stelt, oftewel voor informatie die hun zelfwaardering doet stijgen.
Sociale cognitie: hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; het selecteren,
interpreteren, herinneren en gebruiken van sociale informatie om oordelen te voeren en
beslissingen te nemen.
Accuraatheidsmotief: de behoefte van mensen om een beeld te creëren dat zo veel mogelijk
met de werkelijkheid overeenkomt.
Sociale Psychologie
10e editie
Janey Rijgersberg
,H1: Inleiding tot de sociale psychologie
Wat is sociale psychologie?
Psychologie: de wetenschappelijke studie naar het gedrag en het innerlijke leven van mensen.
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de werkelijke of
denkbeeldige aanwezigheid van mensen de gedachten, gevoelens en gedragingen van andere
mensen beïnvloedt.
Sociale invloed: het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen en/of gedrag.
- Bewust en onbewust
Empirische methode: op waarnemingen en/of onderzoek gebaseerde methode voor het toetsen
van hypothesen.
Hypothesen: een als voorlopige waarheid aangenomen, maar nog te bewijzen
veronderstelling.
Determinant: bepalende factoren van menselijk gedrag.
Natuurlijke selectie: het verschijnsel dat in de evolutie sommige organismen uit een bepaalde
populatie beter in hun omgeving passen en zo meer kans hebben om te zorgen voor
overlevende nakomelingen dan minder goed aangepaste organismen.
Evolutionaire psychologie: wetenschappelijke discipline die sociaal gedrag probeert te
verklaren op basis van erfelijke factoren die zich door de tijd heen hebben ontwikkeld volgens
principes van natuurlijke selectie.
Individuele verschillen: de aspecten van de persoonlijkheid die mensen onderscheiden van
anderen.
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
De macht van de situatie
Fundamentele attributiefout: neiging om de mate waarin iemands gedrag wordt veroorzaakt
door de roil van persoonlijke eigenschappen en andere interne factoren te overschatten en de
rol van externe, situationele factoren te onderschatten. (Correspondentievertekening).
- Situatie verkeerd inschatten zonder te weten wat er achter het gedrag van iemand zit.
Attributie: het toeschrijven van oorzaken aan het eigen of aan andermans gedrag en het
daarmee voorzien van verklaringen.
De macht van sociale interpretatie
Behaviorisme: psychologische stroming die ervan uitgaat dat je om menselijk gedrag te
kunnen begrijpen slechts hoeft te kijken naar de bekrachtigende of straffende eigenschappen
van de omgeving.
Gestaltpsychologie: psychologische stroming die het belang benadrukt van het bestuderen van
de persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen, in plaats van het bestuderen
van de manier waarop de objectieve, fysieke eigenschappen zich combineren tot het object.
Fenomenologie: filosofische stroming die probeert door de geestelijke-intuïtieve beschouwing
van dingen, niet door rationele kennis, de wereld en het wezen der dingen te beschrijven.
- Hoe een object op iemand overkomt en hoe diegene dit dus ervaart, in plaats van op de
afzonderlijke elementen van het object.
Naïef realisme: de overtuiging dat we dingen waarnemen zoals ze echt zijn, daarbij
onderschatten hoeveel we dat wat we zien, interpreteren of zelfs verdraaien.
, De oorsprong van constructen: fundamentele menselijke motieven
Zelfwaardering: de beoordeling van mensen van wat ze zelf waard zijn; dat wil zeggen; de
mate waarin ze zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien.
Positieve zelfwaardering: positieve waarderingen van zichzelf; dat wil zeggen; zichzelf
beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Zelfverheffingsmotief: de voorkeur die mensen hebben voor informatie die hen in een positief
daglicht stelt, oftewel voor informatie die hun zelfwaardering doet stijgen.
Sociale cognitie: hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; het selecteren,
interpreteren, herinneren en gebruiken van sociale informatie om oordelen te voeren en
beslissingen te nemen.
Accuraatheidsmotief: de behoefte van mensen om een beeld te creëren dat zo veel mogelijk
met de werkelijkheid overeenkomt.
