Psychosegevoeligheid
1e filmpje uitgetypt:
Een psychose kunnen vijf symptomen voorkomen: psychische ervaringen, motivatieproblemen,
depressie, cognitie problemen, manie. Ieder mens is gevoelig voor psychoses, maar niet iedereen is
even kwetsbaar. Die kwetsbaarheid neemt toe door trauma’s, heftige gebeurtenissen bijvoorbeeld in
je kindertijd, ook erfelijke aanleg speelt een rol. Iedereen heeft wel eens milde psychotische
ervaringen. Je kunt bijvoorbeeld zeker weten dat anderen over je praten. Milde psychotische
ervaringen kun je je leven lang hebben zonder dat ze ooit een probleem vormen. Ben je extra
kwetsbaar en heb je extra veel stress, gebruik je drugs of gebeuren er ernstige dingen in je leven, dan
kunnen je psychotische problemen je leven gaan beheersen. Als het zo erg is dat je niet meer kunt
functioneren, heb je hulp nodig. Psychiatrische diagnoses zoals schizofrenie, schizoaffectieve stoornis
en bipolaire stoornis, zijn labels. Die suggereren dat er stabiele combinaties ontstaan van de vijf
kenmerken van een psychose. Wij geloven niet in die labels, wij stellen persoonlijke diagnoses. We
kijken naar jouw persoonlijke combinatie van symptomen en hoe die veranderen door de tijd heen.
Daar heb je veel meer aan, want als je begrijpt hoe je persoonlijke mix in elkaar zit en wanneer die
getriggerd wordt, kun je weerbaarheid ontwikkelen. Zo wordt je je psychose de baas.
2e filmpje:
Tip 1: Ga niet in discussie. Mensen met een psychose kunnen dingen horen, zien, voelen of ruiken
die anderen niet ervaren. Deze ervaringen worden hallucinaties genoemd. Stemmen horen is een
veel voorkomende hallucinatie. Vaak hebben deze stemmen een onprettig karakter en maken ze
iemand angstig. Ga niet in discussie over wat wel en niet waar is.
Tip 2: Veroordeel de wanen niet. Iemand met een psychose beleeft de wereld anders dan anderen.
Een zwarte auto die langsrijdt wordt bijvoorbeeld gezien als het bewijs voor spionage. Besef dat
eventuele wanen voor een persoon in een psychose op dat moment de waarheid zijn.
Tip 3: Creëer een veilige omgeving. Een psychose gaat vaak gepaard met stress en angsten. Iemand
kan zich heel onveilig voelen, ook al is onduidelijk waarom. Probeer een rustige en veilige omgeving
te creëren. Probeer externe prikkels zo veel mogelijk te reduceren, bijvoorbeeld door televisie en
radio uit te zetten.
Tip 4: Biedt ruimte om te praten en te ventileren. Laat diegene in een psychose zijn of haar verhaal
doen. Stel niet te veel vragen, maar luister vooral. Ga wandelen als dat prettig wordt gevonden, het
liefst in een natuurlijke omgeving. Probeer door interesse te tonen een idee te krijgen van iemands
belevingswereld, waardoor je iemand kan steunen en mogelijk voorzichtig bijsturen.
Tip 5: Neem waar nodig afstand. Iemand kan in een psychose kwetsende en choquerende dingen
roepen. Neem dit niet persoonlijk en ga er niet over in discussie. Neem op het moment dat iemand
herhaaldelijk negatief op jou reageert, actief afstand. Dit betekent niet dat je hem of haar in de steek
laat, maar dat je rust creëert.
Tip 6: Praat mét iemand, niet over iemand. Realiseer je dat mensen in een psychose veel meekrijgen
van wat er allemaal om hem heen gebeurt en vaak goed onthouden wat zich allemaal heeft
afgespeeld. Praat niet over iemand met anderen, maar blijf proberen hem of haar bij een gesprek te
betrekken.
Tip 7: Motiveer de persoon om vrijwillig professionele hulp te zoeken. Probeer te voorkomen dat de
situatie dusdanig escaleert dat 112 gebeld moet worden. Motiveer de persoon om vrijwillig naar een
arts of crisisdienst te gaan en benadruk dat je hiermee juist wil voorkomen dat de situatie escaleert.
Bij alle gevallen geldt: bij direct gevaar voor jou of de persoon, altijd hulp inschakelen.
Tip 8: Delen is helen. Het is erg belangrijk voor iemand met een psychose om het contact met zijn
naasten te blijven ervaren. Blijf ook tijdens een opname in contact. Een psychose wordt meestal
geleidelijk minder; iemand kan dan gaan beseffen in een andere wereld te hebben geleefd. Dit kan
schaamte opleveren en verlies van zelfvertrouwen. Dan is juist delen belangrijk voor beide kanten.
1e filmpje uitgetypt:
Een psychose kunnen vijf symptomen voorkomen: psychische ervaringen, motivatieproblemen,
depressie, cognitie problemen, manie. Ieder mens is gevoelig voor psychoses, maar niet iedereen is
even kwetsbaar. Die kwetsbaarheid neemt toe door trauma’s, heftige gebeurtenissen bijvoorbeeld in
je kindertijd, ook erfelijke aanleg speelt een rol. Iedereen heeft wel eens milde psychotische
ervaringen. Je kunt bijvoorbeeld zeker weten dat anderen over je praten. Milde psychotische
ervaringen kun je je leven lang hebben zonder dat ze ooit een probleem vormen. Ben je extra
kwetsbaar en heb je extra veel stress, gebruik je drugs of gebeuren er ernstige dingen in je leven, dan
kunnen je psychotische problemen je leven gaan beheersen. Als het zo erg is dat je niet meer kunt
functioneren, heb je hulp nodig. Psychiatrische diagnoses zoals schizofrenie, schizoaffectieve stoornis
en bipolaire stoornis, zijn labels. Die suggereren dat er stabiele combinaties ontstaan van de vijf
kenmerken van een psychose. Wij geloven niet in die labels, wij stellen persoonlijke diagnoses. We
kijken naar jouw persoonlijke combinatie van symptomen en hoe die veranderen door de tijd heen.
Daar heb je veel meer aan, want als je begrijpt hoe je persoonlijke mix in elkaar zit en wanneer die
getriggerd wordt, kun je weerbaarheid ontwikkelen. Zo wordt je je psychose de baas.
2e filmpje:
Tip 1: Ga niet in discussie. Mensen met een psychose kunnen dingen horen, zien, voelen of ruiken
die anderen niet ervaren. Deze ervaringen worden hallucinaties genoemd. Stemmen horen is een
veel voorkomende hallucinatie. Vaak hebben deze stemmen een onprettig karakter en maken ze
iemand angstig. Ga niet in discussie over wat wel en niet waar is.
Tip 2: Veroordeel de wanen niet. Iemand met een psychose beleeft de wereld anders dan anderen.
Een zwarte auto die langsrijdt wordt bijvoorbeeld gezien als het bewijs voor spionage. Besef dat
eventuele wanen voor een persoon in een psychose op dat moment de waarheid zijn.
Tip 3: Creëer een veilige omgeving. Een psychose gaat vaak gepaard met stress en angsten. Iemand
kan zich heel onveilig voelen, ook al is onduidelijk waarom. Probeer een rustige en veilige omgeving
te creëren. Probeer externe prikkels zo veel mogelijk te reduceren, bijvoorbeeld door televisie en
radio uit te zetten.
Tip 4: Biedt ruimte om te praten en te ventileren. Laat diegene in een psychose zijn of haar verhaal
doen. Stel niet te veel vragen, maar luister vooral. Ga wandelen als dat prettig wordt gevonden, het
liefst in een natuurlijke omgeving. Probeer door interesse te tonen een idee te krijgen van iemands
belevingswereld, waardoor je iemand kan steunen en mogelijk voorzichtig bijsturen.
Tip 5: Neem waar nodig afstand. Iemand kan in een psychose kwetsende en choquerende dingen
roepen. Neem dit niet persoonlijk en ga er niet over in discussie. Neem op het moment dat iemand
herhaaldelijk negatief op jou reageert, actief afstand. Dit betekent niet dat je hem of haar in de steek
laat, maar dat je rust creëert.
Tip 6: Praat mét iemand, niet over iemand. Realiseer je dat mensen in een psychose veel meekrijgen
van wat er allemaal om hem heen gebeurt en vaak goed onthouden wat zich allemaal heeft
afgespeeld. Praat niet over iemand met anderen, maar blijf proberen hem of haar bij een gesprek te
betrekken.
Tip 7: Motiveer de persoon om vrijwillig professionele hulp te zoeken. Probeer te voorkomen dat de
situatie dusdanig escaleert dat 112 gebeld moet worden. Motiveer de persoon om vrijwillig naar een
arts of crisisdienst te gaan en benadruk dat je hiermee juist wil voorkomen dat de situatie escaleert.
Bij alle gevallen geldt: bij direct gevaar voor jou of de persoon, altijd hulp inschakelen.
Tip 8: Delen is helen. Het is erg belangrijk voor iemand met een psychose om het contact met zijn
naasten te blijven ervaren. Blijf ook tijdens een opname in contact. Een psychose wordt meestal
geleidelijk minder; iemand kan dan gaan beseffen in een andere wereld te hebben geleefd. Dit kan
schaamte opleveren en verlies van zelfvertrouwen. Dan is juist delen belangrijk voor beide kanten.
