Arresten Burgerlijk procesrecht
Week 1 – Capuano/ Italië
----------------------------------------------------------------------------------
Issue:
Mevrouw Capuano was verwikkeld in een proces dat al meer dan tien jaar aan de
gang was. Het EHRM moest beoordelen of art. 6 lid 1 EVRM was geschonden. Het
EHRM stelt dat er geen vaste tijdlimiet is die aangehouden kan worden om te
spreken van een ‘redelijke termijn’.
Rechtsvraag: Wat is de betekenis van de eis van rechtsdoening binnen redelijke
termijn van art 6 EVRM?
Uitgangspunt:
EHRM:
- Er is geen vast tijdslimiet voor de redelijkheid van de termijn;
- Dit moet beoordeeld worden van procesfase tot procesface;
- Termijnbewaking is een zelfstandige verantwoordelijkheid van de rechter
(valt niet onder partij-autonomie);
Eventuele 'onredelijkheid' is afhankelijk van omstandigheden van het geval,
waaronder mede:
- De complexiteit van de zaak,
- Het gedrag van de partij die een beroep doet op de overschrijding en
- Het gedrag van de rechtelijke instanties; toetsingscriteria;
Sanctie bij overschrijding: schadevergoeding van EHRM.
Week 1 – Regipolitie Gelderland Zuid/Hovax
---------------------------------------------------------
Uitgangspunt:
Rechter mag niet ambtshalve schadevergoedingsplicht ogv eigen schuld (6:101
BW) verminderen. Partijen moeten het aandragen of zich erop beroepen.
Als rechter toch ambtshalve doet dan moeten partijen zich er nogmaals over uit
kunnen laten (hoor en wederhoor).
HR bepaalt dat de rechter niet zozeer geleid wordt door de partijautonomie en de
lijdelijkheid van de rechter maar dat de vraag of hij ambtshalve gronden mag
aanvullen sterk samenhangt met het beginsel van hoor en wederhoor.
, Week 1 – Heesakkers/ Voets
------------------------------------------------------------------------------
Uitgangspunt:
In het geval van een consumentenovereenkomst dient de rechter ook ambtshalve
te onderzoeken, zo nodig buiten de rechtsstrijd van de partijen om, of het beding
uit een overeenkomst oneerlijk voor die consument is indien de rechter over de
daartoe noodzakelijke gegevens, feitelijke rechtens, beschikt om te vermoeden
dat het beding onder het bereik van de betreffende richtlijn valt.
Indien de rechter vaststelt dat een beding oneerlijk is in de zin van de richtlijn
93/13 EEG, dan is hij gehouden het beding te vernietigen, tenzij de consument
zich daartegen verzet.
Week 1 – Ebecek/ Stichting Trudo
-----------------------------------------------------------------------
Issue:
Dezelfde rechtsvraag als bij Heesakkers/Voets
Ambtshalve toetsen oneerlijk beding.
De rechter in hoger beroep moet ambtshalve toetsen of er sprake is van een
oneerlijk beding – in de zin van de Europese richtlijn – ook als hij hiermee treedt
buiten de grenzen van het omsloten grievenstelsel. Het moet wel binnen de
rechtsstrijd vallen.
Als een eiser in hoger beroep een beroep doet op matiging van een contractuele
boete en dus opkomt tegen de toewijzing van een boete moet de Nederlandse
rechter, ondanks het ontbreken van een groef, ambtshalve toetsen aan de
Richtlijn oneerlijke bedingen.
De Hoge Raad stelt in dit arrest de regels van dwingend recht gelijk aan de regels
van openbare orde. Om die reden moeten ook deze regels ambtshalve getoetst
worden.
Rechtsvraag: moet het hof buiten de grieven van partijen om bedingen uit
huurovereenkomst toetsen aan EU-recht?
Uitgangspunt:
De Nederlandse rechter moet buiten de grenzen van grieven om bedingen in een
huurovereenkomst die binnen de grenzen van de rechtsstrijd valt ambtshalve
toetsen aan EU-recht. De rechter biedt conform art 19 Rv jo 6 EVRM partijen de
gelegenheid hierop te reageren.
Week 1 – Capuano/ Italië
----------------------------------------------------------------------------------
Issue:
Mevrouw Capuano was verwikkeld in een proces dat al meer dan tien jaar aan de
gang was. Het EHRM moest beoordelen of art. 6 lid 1 EVRM was geschonden. Het
EHRM stelt dat er geen vaste tijdlimiet is die aangehouden kan worden om te
spreken van een ‘redelijke termijn’.
Rechtsvraag: Wat is de betekenis van de eis van rechtsdoening binnen redelijke
termijn van art 6 EVRM?
Uitgangspunt:
EHRM:
- Er is geen vast tijdslimiet voor de redelijkheid van de termijn;
- Dit moet beoordeeld worden van procesfase tot procesface;
- Termijnbewaking is een zelfstandige verantwoordelijkheid van de rechter
(valt niet onder partij-autonomie);
Eventuele 'onredelijkheid' is afhankelijk van omstandigheden van het geval,
waaronder mede:
- De complexiteit van de zaak,
- Het gedrag van de partij die een beroep doet op de overschrijding en
- Het gedrag van de rechtelijke instanties; toetsingscriteria;
Sanctie bij overschrijding: schadevergoeding van EHRM.
Week 1 – Regipolitie Gelderland Zuid/Hovax
---------------------------------------------------------
Uitgangspunt:
Rechter mag niet ambtshalve schadevergoedingsplicht ogv eigen schuld (6:101
BW) verminderen. Partijen moeten het aandragen of zich erop beroepen.
Als rechter toch ambtshalve doet dan moeten partijen zich er nogmaals over uit
kunnen laten (hoor en wederhoor).
HR bepaalt dat de rechter niet zozeer geleid wordt door de partijautonomie en de
lijdelijkheid van de rechter maar dat de vraag of hij ambtshalve gronden mag
aanvullen sterk samenhangt met het beginsel van hoor en wederhoor.
, Week 1 – Heesakkers/ Voets
------------------------------------------------------------------------------
Uitgangspunt:
In het geval van een consumentenovereenkomst dient de rechter ook ambtshalve
te onderzoeken, zo nodig buiten de rechtsstrijd van de partijen om, of het beding
uit een overeenkomst oneerlijk voor die consument is indien de rechter over de
daartoe noodzakelijke gegevens, feitelijke rechtens, beschikt om te vermoeden
dat het beding onder het bereik van de betreffende richtlijn valt.
Indien de rechter vaststelt dat een beding oneerlijk is in de zin van de richtlijn
93/13 EEG, dan is hij gehouden het beding te vernietigen, tenzij de consument
zich daartegen verzet.
Week 1 – Ebecek/ Stichting Trudo
-----------------------------------------------------------------------
Issue:
Dezelfde rechtsvraag als bij Heesakkers/Voets
Ambtshalve toetsen oneerlijk beding.
De rechter in hoger beroep moet ambtshalve toetsen of er sprake is van een
oneerlijk beding – in de zin van de Europese richtlijn – ook als hij hiermee treedt
buiten de grenzen van het omsloten grievenstelsel. Het moet wel binnen de
rechtsstrijd vallen.
Als een eiser in hoger beroep een beroep doet op matiging van een contractuele
boete en dus opkomt tegen de toewijzing van een boete moet de Nederlandse
rechter, ondanks het ontbreken van een groef, ambtshalve toetsen aan de
Richtlijn oneerlijke bedingen.
De Hoge Raad stelt in dit arrest de regels van dwingend recht gelijk aan de regels
van openbare orde. Om die reden moeten ook deze regels ambtshalve getoetst
worden.
Rechtsvraag: moet het hof buiten de grieven van partijen om bedingen uit
huurovereenkomst toetsen aan EU-recht?
Uitgangspunt:
De Nederlandse rechter moet buiten de grenzen van grieven om bedingen in een
huurovereenkomst die binnen de grenzen van de rechtsstrijd valt ambtshalve
toetsen aan EU-recht. De rechter biedt conform art 19 Rv jo 6 EVRM partijen de
gelegenheid hierop te reageren.
