PROBLEEM 7
Bronnen:
- H14
Hoe verlopen de voornaamste wijzen van alternatieve
geschilbeslechting? (Hoe kom je het overeen, geding,
vonnis, rechtsmiddelen)
> Arbitrage
> Bindend vonnis
> Mediation
ARBITRAGE
Wettelijke regeling
Arbitrage = het beslissen van vermogensrechtelijke geschillen door particulieren. Zij hebben de
bevoegdheid daarvoor niet uit de wet, maar uit een overeenkomst tussen partijen.
Art. 1059 Rv: hun vonnissen kunnen bindende kracht krijgen, zelfs tegenover de
overheidsrechter, en kunnen op dezelfde wijze als het vonnis van de overheidsrechter m.b.v.
overheidssteun ten uitvoer worden gelegd.
Arbiters hebben ook de machtsmiddelen van de gewone rechter toegekend gekregen, zoals
het opleggen van dwangsommen (art. 611i Rv) en de mogelijkheden van reële executie (art.
3:305 BW).
Niet alle wetteksten zijn van dwingend recht, als er in de wet staat ‘tenzij partijen anders
overeenkomen’ of ‘partijen kunnen bij overeenkomst van het bepaalde afwijken’ is het regelend recht.
Institutionele arbitrage en ad-hoc arbitrage
Institutionele arbitrage = wanneer een bepaalde tak in handel/nijverheid/bedrijf een eigen en vast
arbitraal college instelt.
- Samenstelling/procesvoorschriften staan in statuten of reglement: 1020 lid 6 Rv
- Een voorbeeld van institutionele arbitrage is de arbitrage die plaatsvindt bij/onder auspiciën
van het Nederlands Arbitrage
Ad-hoc arbitrage = wanneer er geen vast college is en partijen zelf arbiters uitkiezen en mogelijk
procesregels vaststellen
Een tussenvorm is de arbitrage die plaatsvindt bij/onder auspiciën van een instelling als het NL’s
Arbitrage instituut. Deze instantie is niet aan een bepaalde tak van handel of bedrijf gebonden. Zij
biedt partijen keuze uit deskundige arbiters en faciliteert de procedure die in beginsel volgens haar
reglement wordt gevoerd
Wat kan aan arbitrage worden onderworpen?
Art. 1020 Rv geeft enkele voorschriften voor de toelaatbaarheid van arbitrage:
1. Arbitrage moet berusten op de instemming van betrokkenen → lid 1
2. Slechts geschillen over rechten, waarover men de vrije beschikking heeft, kan men aan de
beslissing van arbiters onderwerpen → lid 3
3. Sommige beslissingen kunnen aan arbiters worden opgedragen zonder dat sprake is van een
geschil → lid 4
, Twee soorten arbitrageovereenkomst
1. Compromis/akte van compromis: overeenkomst waar een al bestaand geschil aan arbitrage
wordt onderworpen
2. Arbitraal beding: overeenkomst waarbij vooraf wordt bepaald om een eventueel geschil aan
arbitrage te onderwerpen → toekomstige geschillen
Tijdstip van aanhangig maken van de zaak bij een compromis is een ander dan bij een arbitraal
beding.
Bij het compromis is de zaak aanhangig door het aangaan van de overeenkomst;
Een arbitraal beding door ontvangst door het instituut dat deze tot arbitrage overgaat (art.
1024 en 1025 Rv).
Het karakter van de overeenkomst tot arbitrage
→ Kan worden gekwalificeerd als een procesrechtelijke overeenkomst
Kenmerkend voor de procesrechtelijke overeenkomst is dat zij betrekking heeft op een
processueel resultaat en niet op materiële rechten en verplichtingen van partijen. Aan de
arbitrageovereenkomst is een dubbel procesrechtelijk gevolg gebonden; zij maakt de gewone
rechter onbevoegd om van de zaakkennis te nemen en verleent die bevoegdheid aan arbiters.
De vastlegging en het bewijs van de overeenkomst tot arbitrage
Voor de geldigheid van de arbitrage overeenkomst is een geschrift geen vereiste; de instemming met
arbitrage kan ook uit gedrag worden afgeleid, onder meer doordat een in het arbitraal geding
verschenen partij niet of niet tijdig de onbevoegdheid van arbiters inroept → art. 1052 lid 2 en 3
Is evenwel in geschil of arbitrage overeengekomen dan kan de overeenkomst alleen door geschrift of
elektronische gegevens bewezen worden. → art. 1021
De overeenkomst tot arbitrage en de gewone rechter
Art. 1022: De rechter, bij wie een geschil aanhangig is gemaakt waarover een overeenkomst tot
arbitrage is gesloten, verklaart zich onbevoegd, indien een partij zich voor alle weren op het bestaan
van deze overeenkomst beroept, tenzij de overeenkomst ongeldig is
Verschillende functies rechter:
> De gewone rechter treedt op als rest-rechter:
In het geval dat een partij hem een bezwarende maatregel of een voorziening dan wel
een voorlopige bewijsmaatregel verzoekt en de wederpartij zich weliswaar voor alle
weren op het bestaan van de arbitrageovereenkomst beroept, maar de gevraagde
beslissing niet of niet tijdig in arbitrage kan worden verkregen
> Faciliterende rol:
Als hij op verzoek van een partij behulpzaam is bij de voortgang en goede verloop van
het arbitrale geding.
Stelt het aantal arbiters vast en deze benoemt
Beslist over de wraking van arbiters
Kan gevraagd worden een weigerachtige getuige te horen art. 1041a Rv
Verzoek om inlichtingen over buitenlands recht naar het bevoegde orgaan door te
leiden art. 1044
Samenvoeging NL aanhangige arbitrageprocedures te gelasten art. 1046
Opschorting tenuitvoerlegging art. 1060 lid 8 Rv
Bronnen:
- H14
Hoe verlopen de voornaamste wijzen van alternatieve
geschilbeslechting? (Hoe kom je het overeen, geding,
vonnis, rechtsmiddelen)
> Arbitrage
> Bindend vonnis
> Mediation
ARBITRAGE
Wettelijke regeling
Arbitrage = het beslissen van vermogensrechtelijke geschillen door particulieren. Zij hebben de
bevoegdheid daarvoor niet uit de wet, maar uit een overeenkomst tussen partijen.
Art. 1059 Rv: hun vonnissen kunnen bindende kracht krijgen, zelfs tegenover de
overheidsrechter, en kunnen op dezelfde wijze als het vonnis van de overheidsrechter m.b.v.
overheidssteun ten uitvoer worden gelegd.
Arbiters hebben ook de machtsmiddelen van de gewone rechter toegekend gekregen, zoals
het opleggen van dwangsommen (art. 611i Rv) en de mogelijkheden van reële executie (art.
3:305 BW).
Niet alle wetteksten zijn van dwingend recht, als er in de wet staat ‘tenzij partijen anders
overeenkomen’ of ‘partijen kunnen bij overeenkomst van het bepaalde afwijken’ is het regelend recht.
Institutionele arbitrage en ad-hoc arbitrage
Institutionele arbitrage = wanneer een bepaalde tak in handel/nijverheid/bedrijf een eigen en vast
arbitraal college instelt.
- Samenstelling/procesvoorschriften staan in statuten of reglement: 1020 lid 6 Rv
- Een voorbeeld van institutionele arbitrage is de arbitrage die plaatsvindt bij/onder auspiciën
van het Nederlands Arbitrage
Ad-hoc arbitrage = wanneer er geen vast college is en partijen zelf arbiters uitkiezen en mogelijk
procesregels vaststellen
Een tussenvorm is de arbitrage die plaatsvindt bij/onder auspiciën van een instelling als het NL’s
Arbitrage instituut. Deze instantie is niet aan een bepaalde tak van handel of bedrijf gebonden. Zij
biedt partijen keuze uit deskundige arbiters en faciliteert de procedure die in beginsel volgens haar
reglement wordt gevoerd
Wat kan aan arbitrage worden onderworpen?
Art. 1020 Rv geeft enkele voorschriften voor de toelaatbaarheid van arbitrage:
1. Arbitrage moet berusten op de instemming van betrokkenen → lid 1
2. Slechts geschillen over rechten, waarover men de vrije beschikking heeft, kan men aan de
beslissing van arbiters onderwerpen → lid 3
3. Sommige beslissingen kunnen aan arbiters worden opgedragen zonder dat sprake is van een
geschil → lid 4
, Twee soorten arbitrageovereenkomst
1. Compromis/akte van compromis: overeenkomst waar een al bestaand geschil aan arbitrage
wordt onderworpen
2. Arbitraal beding: overeenkomst waarbij vooraf wordt bepaald om een eventueel geschil aan
arbitrage te onderwerpen → toekomstige geschillen
Tijdstip van aanhangig maken van de zaak bij een compromis is een ander dan bij een arbitraal
beding.
Bij het compromis is de zaak aanhangig door het aangaan van de overeenkomst;
Een arbitraal beding door ontvangst door het instituut dat deze tot arbitrage overgaat (art.
1024 en 1025 Rv).
Het karakter van de overeenkomst tot arbitrage
→ Kan worden gekwalificeerd als een procesrechtelijke overeenkomst
Kenmerkend voor de procesrechtelijke overeenkomst is dat zij betrekking heeft op een
processueel resultaat en niet op materiële rechten en verplichtingen van partijen. Aan de
arbitrageovereenkomst is een dubbel procesrechtelijk gevolg gebonden; zij maakt de gewone
rechter onbevoegd om van de zaakkennis te nemen en verleent die bevoegdheid aan arbiters.
De vastlegging en het bewijs van de overeenkomst tot arbitrage
Voor de geldigheid van de arbitrage overeenkomst is een geschrift geen vereiste; de instemming met
arbitrage kan ook uit gedrag worden afgeleid, onder meer doordat een in het arbitraal geding
verschenen partij niet of niet tijdig de onbevoegdheid van arbiters inroept → art. 1052 lid 2 en 3
Is evenwel in geschil of arbitrage overeengekomen dan kan de overeenkomst alleen door geschrift of
elektronische gegevens bewezen worden. → art. 1021
De overeenkomst tot arbitrage en de gewone rechter
Art. 1022: De rechter, bij wie een geschil aanhangig is gemaakt waarover een overeenkomst tot
arbitrage is gesloten, verklaart zich onbevoegd, indien een partij zich voor alle weren op het bestaan
van deze overeenkomst beroept, tenzij de overeenkomst ongeldig is
Verschillende functies rechter:
> De gewone rechter treedt op als rest-rechter:
In het geval dat een partij hem een bezwarende maatregel of een voorziening dan wel
een voorlopige bewijsmaatregel verzoekt en de wederpartij zich weliswaar voor alle
weren op het bestaan van de arbitrageovereenkomst beroept, maar de gevraagde
beslissing niet of niet tijdig in arbitrage kan worden verkregen
> Faciliterende rol:
Als hij op verzoek van een partij behulpzaam is bij de voortgang en goede verloop van
het arbitrale geding.
Stelt het aantal arbiters vast en deze benoemt
Beslist over de wraking van arbiters
Kan gevraagd worden een weigerachtige getuige te horen art. 1041a Rv
Verzoek om inlichtingen over buitenlands recht naar het bevoegde orgaan door te
leiden art. 1044
Samenvoeging NL aanhangige arbitrageprocedures te gelasten art. 1046
Opschorting tenuitvoerlegging art. 1060 lid 8 Rv
