HOORCOLLEGE 1 FORMEEL STRAFRECHT
Het formele strafrecht houdt eigenlijk de procedures in die ingang geven tot het strafprocesrecht. Voor
het formele strafrecht geldt dat het regels zijn, maar al die regelingen zijn dus ook gecodificeerd en die
codificatie houdt in dat er minder jurisprudentie is.
Artikel 1 Sv:
“Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien.”
Dit is ook wel het formele legaliteitsbeginsel. Je mag alleen maar gebruik maken van het
strafprocesrecht als er een wettelijke verankering is van die regeling in het wetboek van
Strafvordering.
- Dat houdt in dat als jij ergens een strafbaar feit hebt gezien dat ergens in de wet een ingang
moet staan om dan te kunnen gaan handelen.
- Praktische voorbeelden zijn bijvoorbeeld een aanhouding van een verdachte en dat mag
alleen gebeuren als er sprake is van een verdachte en de verdachte wordt weer gevormd door
artikel 27 Sv.
- Dit betekent in de opsporingsfase: wettelijke ingang vereist. (Bijvoorbeeld art. 27 SV:
verdachte, maar soms strafrechtelijk feit voldoende, denk aan art. 126g Sv.)
Artikel 27 Sv:
“Als verdacht wordt vóórdat de vervolging is aangevangen, aangemerkt degene te wiens
aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een
strafbaar feit voortvloeit.”
Er moeten dus feiten en omstandigheden zijn (dit is meer het materiële strafrecht) waaruit een redelijk
vermoeden van schuld voortvloeit. Die nadere invulling volgt bijvoorbeeld onder meer uit Hollende
Kleurling arrest (niet verplicht).
Vanaf titel 6, dus vanaf artikel 127 Sv worden
Artikel 132 Sv:
er definities gegeven van bepaalde begrippen.
“Onder het voorbereidende onderzoek wordt verstaan het
onderzoek hetwelk aan de behandeling ter terechtzitting
voorafgaat.”
Dit is dus al het onderzoek wat voorafgaat aan het onderzoek op de terechtzitting. Dat kan dus ook
een verkennend onderzoek zijn.
Maar zodra er voldoende feiten en omstandigheden zijn om te spreken van strafbare feiten en er
wordt dan opsporing verricht, dan is er sprake van een opsporingsonderzoek zoals gedefinieerd in art.
132a Sv.
Artikel 132a Sv
“Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met de strafbare feiten onder
het gezag van de officier van justitie met als doel het nemen van strafvorderlijke
beslissingen.”
Strafvorderlijke beslissingen zijn beslissingen die op de rechtszaal kunnen worden genomen, maar die
kunnen ook eerder worden genomen, door de OvJ zelf, want hij is enerzijds opsporingsambtenaar,
maar zijn taak is het vervolgen van strafbare feiten of juist niet vervolgen.
Officier van Justitie:
Art. 141 Sv (opsporingsambtenaar) en art. 148 Sv (taak en bevelsbevoegdheid (lid 1))
, Bij zo’n opsporingsonderzoek worden opsporingsbevoegdheden ingezet. Denk het in
verzekeringstellen, of de aanhouding van de verdachte, of de inbeslagneming van voorwerpen of het
doorzoeken van woningen.
Bij inzet van de bevoegdheden moet je bepaalde dingen nagaan en dus of het legitiem is:
- Welke bevoegdheid?
- In welke gevallen?
- Op welke gronden?
- Op wiens autoriteit?
Als er rechtmatig gebruik wordt gemaakt van die bevoegdheid dan is er slechts sprake van een
inbreuk en geen schending van grondrechten.
Als er onrechtmatig gebruik wordt gemaakt van die bevoegdheid, dan is er sprake van een schending
van de grondrechten. De gevolgen daarvan komen later aan bod.
Nadat bevoegdheden zijn toegepast en de opsporingshandelingen zijn verricht, is het
opsporingsonderzoek ten einde en met die resultaten kan de OvJ besluiten iets te gaan doen en dat
noemen we de vervolgingsvraag.
Na afronding van het onderzoek: → vervolgingsmonopolie (art. 167 en 242 Sv). De OvJ heeft een
vervolgingsmonopolie.
- Vervolgingsvraag: wel of niet seponeren?
o Voldoende bewijs?
o Voldoende maatschappelijk belang?
o En zo ja, strafbeschikking uitvaardigen of dagvaarden?
Zodra de OvJ voldoende gronden ziet om tot vervolging over te gaan, dan kan hij dat op 2 manieren
doen sinds de Wet OM afdoening:
1. Strafbeschikking uitvaardigen
Hiertegen kan de straf beschikte in bezwaar gaan en dan komt het alsnog bij de rechter, maar
de OvJ mag ook die strafbeschikking ook uitvaardigen aan die straf beschikte en als de straf
beschikte daarmee akkoord gaat dan is daarmee de strafbeschikking uitgevaardigd.
2. Dagvaarden
Strafbeschikking
Een strafbeschikking is geen vrijheidsbenemende straf. De vrijheidsbenemende straf (denk aan de
gevangenis of de hechtenis) kan enkel door de rechter worden opgelegd en daarom heeft de OM
beschikking ook wat beperkingen.
De OM beschikking mag maar voor maximaal 6 jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd en als die
strafbeschikking kan worden opgelegd dan mogen vrijheidsbenemende straffen niet worden opgelegd,
maar dan mogen bijvoorbeeld taakstraffen, geldboetes, onttrekking van het verkeer of bijvoorbeeld
betalingen aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer etc.
- Dit zijn dus geen vrijheidsbenemende sancties, want die liggen bij de rechterlijke macht.
Een strafbeschikking betekent wel dat je justitiële documentatie krijgt. Dus een opgelegde
strafbeschikking en die je dan ook hebt aanvaardt, betekent dat daarvan registratie wordt gemaakt op
uw justitiële documentatie en dus uw strafblad.
Bij een transactie is dat net wat anders, want dat is geregeld in artikel 74 Sr en daarin zie je dat je
door betaling van een bepaald bedrag je kan voorkomen dat de zaak überhaupt wordt vervolgd.
Het formele strafrecht houdt eigenlijk de procedures in die ingang geven tot het strafprocesrecht. Voor
het formele strafrecht geldt dat het regels zijn, maar al die regelingen zijn dus ook gecodificeerd en die
codificatie houdt in dat er minder jurisprudentie is.
Artikel 1 Sv:
“Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien.”
Dit is ook wel het formele legaliteitsbeginsel. Je mag alleen maar gebruik maken van het
strafprocesrecht als er een wettelijke verankering is van die regeling in het wetboek van
Strafvordering.
- Dat houdt in dat als jij ergens een strafbaar feit hebt gezien dat ergens in de wet een ingang
moet staan om dan te kunnen gaan handelen.
- Praktische voorbeelden zijn bijvoorbeeld een aanhouding van een verdachte en dat mag
alleen gebeuren als er sprake is van een verdachte en de verdachte wordt weer gevormd door
artikel 27 Sv.
- Dit betekent in de opsporingsfase: wettelijke ingang vereist. (Bijvoorbeeld art. 27 SV:
verdachte, maar soms strafrechtelijk feit voldoende, denk aan art. 126g Sv.)
Artikel 27 Sv:
“Als verdacht wordt vóórdat de vervolging is aangevangen, aangemerkt degene te wiens
aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een
strafbaar feit voortvloeit.”
Er moeten dus feiten en omstandigheden zijn (dit is meer het materiële strafrecht) waaruit een redelijk
vermoeden van schuld voortvloeit. Die nadere invulling volgt bijvoorbeeld onder meer uit Hollende
Kleurling arrest (niet verplicht).
Vanaf titel 6, dus vanaf artikel 127 Sv worden
Artikel 132 Sv:
er definities gegeven van bepaalde begrippen.
“Onder het voorbereidende onderzoek wordt verstaan het
onderzoek hetwelk aan de behandeling ter terechtzitting
voorafgaat.”
Dit is dus al het onderzoek wat voorafgaat aan het onderzoek op de terechtzitting. Dat kan dus ook
een verkennend onderzoek zijn.
Maar zodra er voldoende feiten en omstandigheden zijn om te spreken van strafbare feiten en er
wordt dan opsporing verricht, dan is er sprake van een opsporingsonderzoek zoals gedefinieerd in art.
132a Sv.
Artikel 132a Sv
“Onder opsporing wordt verstaan het onderzoek in verband met de strafbare feiten onder
het gezag van de officier van justitie met als doel het nemen van strafvorderlijke
beslissingen.”
Strafvorderlijke beslissingen zijn beslissingen die op de rechtszaal kunnen worden genomen, maar die
kunnen ook eerder worden genomen, door de OvJ zelf, want hij is enerzijds opsporingsambtenaar,
maar zijn taak is het vervolgen van strafbare feiten of juist niet vervolgen.
Officier van Justitie:
Art. 141 Sv (opsporingsambtenaar) en art. 148 Sv (taak en bevelsbevoegdheid (lid 1))
, Bij zo’n opsporingsonderzoek worden opsporingsbevoegdheden ingezet. Denk het in
verzekeringstellen, of de aanhouding van de verdachte, of de inbeslagneming van voorwerpen of het
doorzoeken van woningen.
Bij inzet van de bevoegdheden moet je bepaalde dingen nagaan en dus of het legitiem is:
- Welke bevoegdheid?
- In welke gevallen?
- Op welke gronden?
- Op wiens autoriteit?
Als er rechtmatig gebruik wordt gemaakt van die bevoegdheid dan is er slechts sprake van een
inbreuk en geen schending van grondrechten.
Als er onrechtmatig gebruik wordt gemaakt van die bevoegdheid, dan is er sprake van een schending
van de grondrechten. De gevolgen daarvan komen later aan bod.
Nadat bevoegdheden zijn toegepast en de opsporingshandelingen zijn verricht, is het
opsporingsonderzoek ten einde en met die resultaten kan de OvJ besluiten iets te gaan doen en dat
noemen we de vervolgingsvraag.
Na afronding van het onderzoek: → vervolgingsmonopolie (art. 167 en 242 Sv). De OvJ heeft een
vervolgingsmonopolie.
- Vervolgingsvraag: wel of niet seponeren?
o Voldoende bewijs?
o Voldoende maatschappelijk belang?
o En zo ja, strafbeschikking uitvaardigen of dagvaarden?
Zodra de OvJ voldoende gronden ziet om tot vervolging over te gaan, dan kan hij dat op 2 manieren
doen sinds de Wet OM afdoening:
1. Strafbeschikking uitvaardigen
Hiertegen kan de straf beschikte in bezwaar gaan en dan komt het alsnog bij de rechter, maar
de OvJ mag ook die strafbeschikking ook uitvaardigen aan die straf beschikte en als de straf
beschikte daarmee akkoord gaat dan is daarmee de strafbeschikking uitgevaardigd.
2. Dagvaarden
Strafbeschikking
Een strafbeschikking is geen vrijheidsbenemende straf. De vrijheidsbenemende straf (denk aan de
gevangenis of de hechtenis) kan enkel door de rechter worden opgelegd en daarom heeft de OM
beschikking ook wat beperkingen.
De OM beschikking mag maar voor maximaal 6 jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd en als die
strafbeschikking kan worden opgelegd dan mogen vrijheidsbenemende straffen niet worden opgelegd,
maar dan mogen bijvoorbeeld taakstraffen, geldboetes, onttrekking van het verkeer of bijvoorbeeld
betalingen aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer etc.
- Dit zijn dus geen vrijheidsbenemende sancties, want die liggen bij de rechterlijke macht.
Een strafbeschikking betekent wel dat je justitiële documentatie krijgt. Dus een opgelegde
strafbeschikking en die je dan ook hebt aanvaardt, betekent dat daarvan registratie wordt gemaakt op
uw justitiële documentatie en dus uw strafblad.
Bij een transactie is dat net wat anders, want dat is geregeld in artikel 74 Sr en daarin zie je dat je
door betaling van een bepaald bedrag je kan voorkomen dat de zaak überhaupt wordt vervolgd.
