8.1: Industrialisatie en modern imperialisme
Industrie begon in Engeland en Schotland in de zeventiende en achttiende eeuw. Doordat
grootgrondbezitters steeds meer grond in handen kregen, werkte er meer pachtboeren op
het land. Hierdoor, en nieuwe innovaties, ontstond er een voedsel surplus. Het eten werd
goedkoper. Mensen deden vroeger al aan huisnijverheid, dus het spinnen van wol etc. ,
maar nu was dat een noodzaak. Omdat die spullen ook goedkoper werden, werden veel
boeren gedwongen om naar de steden te vertrekken.
Groot-Brittannië had een economische voorsprong vergeleken met andere landen. Omdat er
in dit land veel ruimte was voor experimenten. Er werden veel uitvindingen gedaan die de
Industriële Revolutie tot gang hebben gezet. Dit begon in de textielindustrie. Er kwamen
machines die het werk veel sneller deden en het was ook nog eens arbeidsextensief. Veel
van deze machines pasten niet in de woonkamer en werden dus in een fabriek gezet door
de economische elite. Doordat de huisnijverheid werd weggeconcurreerd was er veel
urbanisatie en ontstond er een industriële samenleving.
De Industriële Revolutie trok ook door Europa en Amerika. Een kenmerk van die industrieel
kapitalisme was dat er steeds meer vraag kwam naar grondstoffen. Ontdekkingsreizigers
ontdekte dat er in het binnenland van Afrika veel grondstoffen te vinden waren. Er was dus
sprake van een nieuw soort modern imperialisme. Omdat er natuurlijk best veel ruzie was
hierover, verdeelde GB, D en F de landen in 1885 (in Berlijn). Maar er werd geen rekening
gehouden met de inheemse stammen van dit gebied waardoor die nu gesplitst leefde.
Het modern imperialisme van deze eeuw was anders dan vroeger omdat:
- Voorheen werd de aandacht van de Europeanen beperkt tot factorijen en de kust, nu
ging dat verder tot het hele land.
- Koloniën moesten zich aanpassen tot de wetgeving van hun moederland
- De economie kwam geheel in handen van het moederland
Deze onderdrukking kwam vooral door nationalisme en het sociaal-darwinisme. Het
overnemen van koloniën gaf natuurlijk een boost aan het land waardoor het nationalisme
groeide. Het sociaal-darwinisme is ontstaan door de ideeën van Darwin en zijn evolutie
theorie. De groep die het beste kon overleven, zou het succesvolst zijn. Het volk voelde dus
niet alleen het recht om de volken te overwinnen maar ook het plicht. Ze moesten de
inheemse volken helpen te ontwikkelen.
Nederland deed niet mee in Afrika. Wij hadden Nederlands-Indië. Nederland zorgde ervoor
dat de bestuurders de burgers bleven leiden voor een deel van de winst. Boeren moesten
namelijk voor een lage prijs hun producten verkopen aan de Nederlanden. Dit heette het
cultuurstelsel. Er waren natuurlijk nadelen, deze zijn beschreven in het boek Max Havelaar
(uitputting etc.). Maar voordelen voor de boeren waren er ook. De infrastructuur werd
namelijk beter.
In 1870 mochten bedrijven zich vestigen in Nederlands-Indië waardoor dit systeem ophield
te bestaan. We kwamen erachter dat er in dit land veel olie was en bomen goed konden
groeien. Hierdoor werd dit land steeds meer een leverancier van industriële grondstoffen.
Industrie begon in Engeland en Schotland in de zeventiende en achttiende eeuw. Doordat
grootgrondbezitters steeds meer grond in handen kregen, werkte er meer pachtboeren op
het land. Hierdoor, en nieuwe innovaties, ontstond er een voedsel surplus. Het eten werd
goedkoper. Mensen deden vroeger al aan huisnijverheid, dus het spinnen van wol etc. ,
maar nu was dat een noodzaak. Omdat die spullen ook goedkoper werden, werden veel
boeren gedwongen om naar de steden te vertrekken.
Groot-Brittannië had een economische voorsprong vergeleken met andere landen. Omdat er
in dit land veel ruimte was voor experimenten. Er werden veel uitvindingen gedaan die de
Industriële Revolutie tot gang hebben gezet. Dit begon in de textielindustrie. Er kwamen
machines die het werk veel sneller deden en het was ook nog eens arbeidsextensief. Veel
van deze machines pasten niet in de woonkamer en werden dus in een fabriek gezet door
de economische elite. Doordat de huisnijverheid werd weggeconcurreerd was er veel
urbanisatie en ontstond er een industriële samenleving.
De Industriële Revolutie trok ook door Europa en Amerika. Een kenmerk van die industrieel
kapitalisme was dat er steeds meer vraag kwam naar grondstoffen. Ontdekkingsreizigers
ontdekte dat er in het binnenland van Afrika veel grondstoffen te vinden waren. Er was dus
sprake van een nieuw soort modern imperialisme. Omdat er natuurlijk best veel ruzie was
hierover, verdeelde GB, D en F de landen in 1885 (in Berlijn). Maar er werd geen rekening
gehouden met de inheemse stammen van dit gebied waardoor die nu gesplitst leefde.
Het modern imperialisme van deze eeuw was anders dan vroeger omdat:
- Voorheen werd de aandacht van de Europeanen beperkt tot factorijen en de kust, nu
ging dat verder tot het hele land.
- Koloniën moesten zich aanpassen tot de wetgeving van hun moederland
- De economie kwam geheel in handen van het moederland
Deze onderdrukking kwam vooral door nationalisme en het sociaal-darwinisme. Het
overnemen van koloniën gaf natuurlijk een boost aan het land waardoor het nationalisme
groeide. Het sociaal-darwinisme is ontstaan door de ideeën van Darwin en zijn evolutie
theorie. De groep die het beste kon overleven, zou het succesvolst zijn. Het volk voelde dus
niet alleen het recht om de volken te overwinnen maar ook het plicht. Ze moesten de
inheemse volken helpen te ontwikkelen.
Nederland deed niet mee in Afrika. Wij hadden Nederlands-Indië. Nederland zorgde ervoor
dat de bestuurders de burgers bleven leiden voor een deel van de winst. Boeren moesten
namelijk voor een lage prijs hun producten verkopen aan de Nederlanden. Dit heette het
cultuurstelsel. Er waren natuurlijk nadelen, deze zijn beschreven in het boek Max Havelaar
(uitputting etc.). Maar voordelen voor de boeren waren er ook. De infrastructuur werd
namelijk beter.
In 1870 mochten bedrijven zich vestigen in Nederlands-Indië waardoor dit systeem ophield
te bestaan. We kwamen erachter dat er in dit land veel olie was en bomen goed konden
groeien. Hierdoor werd dit land steeds meer een leverancier van industriële grondstoffen.
