1. Het theoretisch kader
Dit plan van aanpak (PVA) is geschreven voor het geven van een voorlichting. Een goed gegeven
voorlichting zorgt voor kennis omtrent het gezondheidsprobleem en werkt angst verminderd. Als
zorgverlener is het belangrijk om patiënten goed te informeren over hun gezondheid en eventuele
behandelingen die worden voorgesteld. Hierbij is het belangrijk dat je gebruik maakt van begrijpelijke
taal, de informatie zo beknopt en duidelijk mogelijk over te brengen, gebruikt maakt van
afbeeldingen indien mogelijk en mogelijke vragen beantwoord.
Om een goed voorlichtingsgesprek te voeren worden er gebruik gemaakt van een aantal theorieën.
Het ASE-model is een communicatiemodel dat is ontwikkel om te begrijpen hoe communicatie
plaatsvindt tussen een spreken en een luisteraar. ASE staat voor aandacht, begrip en evaluatie. Het
model beschrijft de verschillende stappen die nodig zijn voor effectieve communicatie en hoe deze
stappen klunen worden geoptimaliseerd om de kans op succes te vergroten.
Ook maak je in een voorlichtingsgesprek gebruik van het gedragsveranderingsmodel van Marcel
Balm. Het model is gebaseerd op het idee dat het gedrag een combinatie is van die componenten:
motivatie, capaciteit en gelegenheid. Het model wordt vaak gebruikt in de context van
gezondheidsgedrag, zoals het bevorderen van gezond eten of stoppen met roken, het model bestaat
uit vier fasen;
1:Pre-contemplatie: In deze fase is en geen intentie om het gedrag te veranderen en is er vaak
sprake van ontkenning of weerstand tegen verandering.
2: Contemplatie: in deze fase overweegt de persoon om het gedrag te veranderen, maar er is nog
geen beslissing genomen. Er wordt nagedacht over de voor- en nadelen van de verandering.
3: Actie: in deze fase wordt er daadwerkelijk actie ondernomen om het gedrag te veranderen. Dit
kan bijvoorbeeld betekenen dat er gezonder wordt gegeten of dat er gestopt wordt met roken.
4: Behouden: In deze fase wordt er gewerkt aan het behouden van het nieuwe gedrag en het
voorkomen van terugval naar het oude gedrag.
Het is ook te beschrijven in de stappen, openstaan, begrijpen, willen, kunnen, doen en blijven doen.
Deze stappen worden verder beschreven in de onderbouwing.
Tijdens een voorlichtingsgesprek maak ik ook gebruik van de 5 B’s;
1: Belangrijk
2: Betrouwbaar
3: Begrijpelijk
4: Bruikbaar
5: Beklijven
In het geven van een voorlichting komen er drie manier van informatie geven aanbod, technische
informatie, belevingsinformatie en procedure-informatie. Technische informatie is het beschrijven
hoe bepaalde systemen werken in het lichaam. Belevingsinformatie is het geven van informatie over
wat een patiënt kan verwachten, hierbij gebruik gemaakt van zijn of haar zintuigen. Het geven van
procedure-informatie geeft aan hoe het vervolgonderzoek verloopt en hoe het eruit gaat zien.
,Het belang van goede voorlichting is zeer groot als het gaat om het bevorderen van
gedragsverandering bij zorgvragers. Door middel van voorlichting kunnen zorgverleners cruciale
informatie verstrekken aan zorgvragers, waardoor zij een beter inzicht krijgen in de noodzaak van
gedragsverandering en de mogelijke gevolgen van hun keuzes. Het doel van voorlichting is om
zorgvragers te informeren en hen te laten begrijpen welke veranderingen in hun gedrag nodig zijn.
Hierdoor worden zorgvragers gemotiveerder om deze gedragsveranderingen zelfstandig toe te
passen, vanuit hun eigen regie.
ASE-model
Het model is een manier om het gedrag van de zorgvrager te beredeneren, het laat zien dat de
intentie om gedrag te veranderen gekoppeld is door de drie factoren:
- Attitude
- Sociale invloed
- Eigen effectiviteit
De attitude wordt beschreven als opvattingen en afwegingen, hoe belangrijk vindt iemand het om
zijn probleem aan te pakken en hoe kijkt hij tegen de aanpak aan.
Sociale invloed betreft de invloed van de steun van belangrijke mensen in je leven,
gedragsverandering is met positieve sociale invloed succesvoller.
Eigen effectiviteit (oftewel hoeveel vertrouwen heeft de zorgvrager in zijn eigen kunnen): iemand die
iets wil maar zelf al denkt dat het niet gaat lukken gaat niet slagen. Het is voor mij als zorgverlener de
taak om de zorgvrager vertrouwen te geven dat hij of zij het kan, hiermee wordt de kans op slagen
vergroot.
, 1. Het plan van aanpak
Voorbereiding:
V-1: Inlezen dossier patiënt
V-2: Zorgen voor privacy
V-3: Volledige focus op het nieuwe gesprek
V-4: Kennis ophalen van de onderwerpen waar het besluit over gaat
Inleiding:
I-1: De zorgvrager begroeten en jezelf voorstellen
I-2: Oogcontact maken
I-3: Controleren naam zorgvrager
I-4: Aanleiding bespreken
I-5: Doel van het gesprek samen opstellen
I-6: Agenda opstellen en de tijd afspreken
Kern:
K-1: Vaststellen wat de zorgvrager al weet
K-2: Belangrijk en bruikbaar
K-3: begrijpelijk
K-4: betrouwbare informatie geven
K-5: informatie beklijft
K-6: Gedragsveranderingmodel Marcel Balm
K-6.1: Openstaan
K-6.2: Begrijpen
K-6.3: Willen
K-6.4: Kunnen
K-6.5: Doen
K-6.6: Blijven doen
K-7: Technische informatie geven
K-8: Belevingsinformatie geven
K-9: Procedure-informatie geven
K-10: Tussentijds samenvatten
K-11: Controleren of de informatie begrepen wordt
K-12: Teachback methode uitvoeren
K-13: Vragen stellen: open, gesloten en doorvragen
K-14: Actief luisteren aan de hand van de LSD-techniek
K-15: Stiltes laten vallen
K-16: Empathie tonen (indien het gesprek daarom vraagt)
K-17: Luisteren maar ook goed naar non-verbale communicatie kijken
Dit plan van aanpak (PVA) is geschreven voor het geven van een voorlichting. Een goed gegeven
voorlichting zorgt voor kennis omtrent het gezondheidsprobleem en werkt angst verminderd. Als
zorgverlener is het belangrijk om patiënten goed te informeren over hun gezondheid en eventuele
behandelingen die worden voorgesteld. Hierbij is het belangrijk dat je gebruik maakt van begrijpelijke
taal, de informatie zo beknopt en duidelijk mogelijk over te brengen, gebruikt maakt van
afbeeldingen indien mogelijk en mogelijke vragen beantwoord.
Om een goed voorlichtingsgesprek te voeren worden er gebruik gemaakt van een aantal theorieën.
Het ASE-model is een communicatiemodel dat is ontwikkel om te begrijpen hoe communicatie
plaatsvindt tussen een spreken en een luisteraar. ASE staat voor aandacht, begrip en evaluatie. Het
model beschrijft de verschillende stappen die nodig zijn voor effectieve communicatie en hoe deze
stappen klunen worden geoptimaliseerd om de kans op succes te vergroten.
Ook maak je in een voorlichtingsgesprek gebruik van het gedragsveranderingsmodel van Marcel
Balm. Het model is gebaseerd op het idee dat het gedrag een combinatie is van die componenten:
motivatie, capaciteit en gelegenheid. Het model wordt vaak gebruikt in de context van
gezondheidsgedrag, zoals het bevorderen van gezond eten of stoppen met roken, het model bestaat
uit vier fasen;
1:Pre-contemplatie: In deze fase is en geen intentie om het gedrag te veranderen en is er vaak
sprake van ontkenning of weerstand tegen verandering.
2: Contemplatie: in deze fase overweegt de persoon om het gedrag te veranderen, maar er is nog
geen beslissing genomen. Er wordt nagedacht over de voor- en nadelen van de verandering.
3: Actie: in deze fase wordt er daadwerkelijk actie ondernomen om het gedrag te veranderen. Dit
kan bijvoorbeeld betekenen dat er gezonder wordt gegeten of dat er gestopt wordt met roken.
4: Behouden: In deze fase wordt er gewerkt aan het behouden van het nieuwe gedrag en het
voorkomen van terugval naar het oude gedrag.
Het is ook te beschrijven in de stappen, openstaan, begrijpen, willen, kunnen, doen en blijven doen.
Deze stappen worden verder beschreven in de onderbouwing.
Tijdens een voorlichtingsgesprek maak ik ook gebruik van de 5 B’s;
1: Belangrijk
2: Betrouwbaar
3: Begrijpelijk
4: Bruikbaar
5: Beklijven
In het geven van een voorlichting komen er drie manier van informatie geven aanbod, technische
informatie, belevingsinformatie en procedure-informatie. Technische informatie is het beschrijven
hoe bepaalde systemen werken in het lichaam. Belevingsinformatie is het geven van informatie over
wat een patiënt kan verwachten, hierbij gebruik gemaakt van zijn of haar zintuigen. Het geven van
procedure-informatie geeft aan hoe het vervolgonderzoek verloopt en hoe het eruit gaat zien.
,Het belang van goede voorlichting is zeer groot als het gaat om het bevorderen van
gedragsverandering bij zorgvragers. Door middel van voorlichting kunnen zorgverleners cruciale
informatie verstrekken aan zorgvragers, waardoor zij een beter inzicht krijgen in de noodzaak van
gedragsverandering en de mogelijke gevolgen van hun keuzes. Het doel van voorlichting is om
zorgvragers te informeren en hen te laten begrijpen welke veranderingen in hun gedrag nodig zijn.
Hierdoor worden zorgvragers gemotiveerder om deze gedragsveranderingen zelfstandig toe te
passen, vanuit hun eigen regie.
ASE-model
Het model is een manier om het gedrag van de zorgvrager te beredeneren, het laat zien dat de
intentie om gedrag te veranderen gekoppeld is door de drie factoren:
- Attitude
- Sociale invloed
- Eigen effectiviteit
De attitude wordt beschreven als opvattingen en afwegingen, hoe belangrijk vindt iemand het om
zijn probleem aan te pakken en hoe kijkt hij tegen de aanpak aan.
Sociale invloed betreft de invloed van de steun van belangrijke mensen in je leven,
gedragsverandering is met positieve sociale invloed succesvoller.
Eigen effectiviteit (oftewel hoeveel vertrouwen heeft de zorgvrager in zijn eigen kunnen): iemand die
iets wil maar zelf al denkt dat het niet gaat lukken gaat niet slagen. Het is voor mij als zorgverlener de
taak om de zorgvrager vertrouwen te geven dat hij of zij het kan, hiermee wordt de kans op slagen
vergroot.
, 1. Het plan van aanpak
Voorbereiding:
V-1: Inlezen dossier patiënt
V-2: Zorgen voor privacy
V-3: Volledige focus op het nieuwe gesprek
V-4: Kennis ophalen van de onderwerpen waar het besluit over gaat
Inleiding:
I-1: De zorgvrager begroeten en jezelf voorstellen
I-2: Oogcontact maken
I-3: Controleren naam zorgvrager
I-4: Aanleiding bespreken
I-5: Doel van het gesprek samen opstellen
I-6: Agenda opstellen en de tijd afspreken
Kern:
K-1: Vaststellen wat de zorgvrager al weet
K-2: Belangrijk en bruikbaar
K-3: begrijpelijk
K-4: betrouwbare informatie geven
K-5: informatie beklijft
K-6: Gedragsveranderingmodel Marcel Balm
K-6.1: Openstaan
K-6.2: Begrijpen
K-6.3: Willen
K-6.4: Kunnen
K-6.5: Doen
K-6.6: Blijven doen
K-7: Technische informatie geven
K-8: Belevingsinformatie geven
K-9: Procedure-informatie geven
K-10: Tussentijds samenvatten
K-11: Controleren of de informatie begrepen wordt
K-12: Teachback methode uitvoeren
K-13: Vragen stellen: open, gesloten en doorvragen
K-14: Actief luisteren aan de hand van de LSD-techniek
K-15: Stiltes laten vallen
K-16: Empathie tonen (indien het gesprek daarom vraagt)
K-17: Luisteren maar ook goed naar non-verbale communicatie kijken
