Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
College 1. Measurement, Scaling and norms
Literatuur: hoofdstukken 1 – 3 (F&B)
Hoofdstuk 1. Psychometrie en het belang van psychologische metingen
Juiste testinterpretaties en testgebruik zijn van grote waarde voor zowel testgebruikers als voor
mensen die getest worden.
Om je onderzoek juist te interpreteren en je bevindingen op een betekenisvolle manier te verwerken,
moet je de data kritisch evalueren.
Dit boek gaat over de belangrijkste eigenschappen van instrumenten die door psychologen worden
gebruikt om psychologische processen, attributen en attitudes te meten.
Psychologische attributen
Er is een verscheidenheid aan psychologische attributen Psychologische verschillen tussen
Level van blijheid/geluk mensen, tijden, situaties
ADHD: ja/nee?
Intelligentie
Depressie
Wiskunde vermogen
Maar niet alle attributen zijn direct observeerbaar
Maar we willen ze wel kunnen meten voor meerdere redenen:
Therapie doorverwijzing
Financiële redenen Verschillen moeten geidentificeerd
Onderzoeksdoeleinden en gekwalificeerd worden
Observeerbaar gedrag en onobserveerbare psychologische attributen
Psychologen gebruiken instrumenten om observeerbare situaties in de fysieke wereld te meten.
Psychologen kunnen meten voor 2 redenen:
1. Gedragswetenschappers meten een bepaald soort gedrag omdat ze geïnteresseerd zijn in dat
specifiek gedrag
2. Gedragswetenschappers meten het menselijk gedrag om onobserveerbare psychologische
attributen (voorbeeld kortetermijngeheugen) te meten
We identificeren dan een bepaald observeerbaar gedrag en nemen aan dat dit een bepaald
onobserveerbare psychologisch proces, attribuut of attitude representeert.
Je moet er wel voor zorgen dat wat je gaat meten ook datgene is wat je beoogt te meten.
In sociale wetenschap wordt vaak gebruik gemaakt van theoretische concepten (vb. kortetermijngeheugen)
om verschillen in menselijk gedrag te verklaren.
Psychologen noemen deze theoretische concepten hypothetische constructen of latente variabelen.
Hypothetische constructen / latente variabelen = theoretische psychologische eigenschappen, attributen,
processen of toestanden die niet direct geobserveerd
kunnen worden.
Operationele definities = de procedures of handelingen waarmee ze deze hypothetische constructen meten
Latente variabelen hebben een causaal verband met operationele definities (zwarte pijl)
Onobserveerbare gedrag heeft invloed op het observeerbare gedrag
Wetenschappers gebruiken observeerbare gedrag om iets te zeggen over onobserveerbare gedrag
De “kennis pijl” (rode pijl) loopt in tegengestelde richting
Wij gebruiken observeerbaar gedrag om iets te zeggen over die latente variabelen (onobserveerbaar)
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Psychologische testen: definitie en typen
Cronbach (1960) gaf een definitie van een psychologische test
Psychologische test = systematische procedure voor het vergelijken van het gedrag van twee of meer mensen.
Deze test moet aan drie voorwaarden voldoen:
1. De test moet gedragssamples hebben
2. De gedragssamples moeten verzameld worden op een systematische manier
3. Doel van de test moet zijn om vergelijkingen (over gedrag) te maken
Dit kan op twee manieren
1. Vergelijkingen tussen verschillende mensen
Inter-individuele verschillen = het gedrag van twee of meer mensen meten op hetzelfde tijdstip
Vb. Roger heeft een meer zelfvertrouwen dan Rafael
2. Vergelijkingen tussen condities/tijden binnen mensen
Intra-individuele verschillen = het gedrag van een individu meten op verschillen tijdstippen
Vb. Kim was minder depressief na de therapie dan ervoor
Je kunt onderscheid maken tussen verschillende testen op het gebied van:
Inhoud
Prestatietest
Intelligentietest
Persoonlijkheidstest
Welk type antwoord gebruikt wordt
Open-ended testen
Closed-ended testen
Welke methoden gebruikt zijn bij het meten
Individueel toegediende testen
Groep toegediende testen
Er wordt ook onderscheid gemaakt tussen testen op basis van de doelen van de testscores:
1. Criterium referent-testen
Ook wel domain referenced genoemd
Komen het meest voor in situaties waar er een uitspraak moet worden gedaan over een
bepaalde vaardigheid van een persoon.
Een van te voren vastgestelde cutoff score wordt gebruikt om mensen in 2 groepen in te delen:
1. Mensen die wiens score hoger is dan de cutoff score
2. Mensen wiens score lager is dan de cutoff score.
2. Norm referent-testen
Worden voornamelijk gebruikt om de scores van een persoon te vergelijken met scores uit
de normgroep.
Er is tegenwoordig moeilijk onderscheid te maken tussen criterium referent-testen en norm referent-testen.
Er is ook een ander bekend onderscheid tussen testen:
1. Speeded-testen
Tijdsgebonden testen.
Het komt hierbij vaak voor dat men niet alle vragen kan beantwoorden in een vragenlijst.
Hierbij wordt gekeken hoeveel vragen men correct kan beantwoorden in de gegeven tijden
2. Power-testen
Geen tijdsgebonden testen
Hier is het hoogst waarschijnlijk dat men alle vragen kan beantwoorden in een vragenlijst.
Deze vragen worden vaak steeds moeilijker en hier wordt gekeken hoeveel vragen men
correct beantwoord heeft.
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Wat is psychometrie?
Bij de psychometrie ligt de focus op de attributen van testen.
Net als psychologische testen ontworpen zijn om psychologische attributen van mensen te meten, is
psychometrie de wetenschap waar men zich bezig houdt met de attributen van de psychologische testen.
Er zijn drie attributen die van belang zijn:
1. Het type data (voornamelijk scores)
2. De betrouwbaarheid
3. De validiteit van de psychologische testen.
Psychometrie gaat over de procedures waarmee attributen van testen geschat en geëvalueerd worden.
Francis Galton was geobsedeerd door metingen, voornamelijk de zogenaamde ‘antropometrie’.
Antropometrie bevat metingen van menselijke eigenschappen zoals de grootte van het hoofd, de
lengte van een arm en de fysieke kracht van het lichaam.
Deze eigenschappen bezitten volgens Galton psychologische karakteristieken.
Hij noemde deze metingen van mentale eigenschappen ‘psychometrie’.
Galton was voornamelijk geïnteresseerd in de manieren waarop mensen van elkaar verschillen.
Galtons standpunt stond bekend als differentiële psychologie, ofwel de studie van individuele verschillen.
Psychometrie = studie van operaties en procedures die gebruikt worden om variabiliteit te meten in het
menselijk gedrag en deze metingen vervolgens te combineren tot psychologische fenomenen.
Van psychologische test naar test score interpretatie
Om van een psychologische test naar een interpretatie van de test score, volgt je de volgende stappen:
1. Test
Systematische bedrag sample
Vb. Set van 10 zelf
2. Meten (scaling)
Toekennen van kwantitatieve testscores
Vb. Som van item reacties (10-50)
3. Normeren (norming)
Interpretatie van de testscores
Vb. Claire heeft een score van 22, wat betekent dit?
“Psychometrics: what is the quality of these testscores?”
Meeterrors hebben invloed op de assumptie van psychologische testen
Observeerbaar gedrag zegt iets over het onobserveerbare
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Uitzonderingen in psychologische metingen
Veel wetenschappen lijken erg op elkaar, maar de gedragswetenschap heeft toch zo zijn uitzonderingen.
Een van die uitzonderingen is om te proberen om de belangrijke aspecten van verschillende typen van
menselijke psychologische attributen te identificeren en vangen in een enkel nummer.
Uitzonder 1. Participant Reactivity
Wanneer deelnemers weten dat en waarom ze getest worden, beïnvloedt dit op zichzelf al de reacties
van de participant.
Bijvoorbeeld, als een participant weet dat getest wordt of hij/zij een racist is, maar dit niet wil laten
overkomen in de test, dan beïnvloedt dit zijn/haar reacties.
Voorbeelden van participant reactivity zijn:
Demand characteristics
Beïnvloed door wat de participant denkt dat het doel is van de onderzoeker
Vb. I am in the control group, so I probably won’t do so well
Social desirability
Naar de wensen van de buitenwereld antwoorden
Vb. Honest answer to ‘do you tend to be agressive?’
Malingering
Een slechte indruk achter willen laten
Vb. I will try to fake ADHD
Uitzondering 2. Expectation bias (verwachtingsbias)
Deze uitzondering bestaat uit verwachtingen en bias van de personen die de testen afnemen
Deze zijn moeilijk te detecteren.
Vb. Therapeut verwacht dat zijn nieuwe training (experimentele conditie) waarschijnlijk hoger scoort
Uitzondering 3. Composite score
Psychologen vertrouwen op zogenaamde composite scores.
Composite scores = scores die iets gemeen hebben met elkaar worden samengevoegd
Vb. In een vragenlijst met 10 vragen over extraversie, worden de scores op deze vragen samengevoegd.
Uitzondering 4. Scoresensitiviteit
Sensitiviteit = de mogelijkheid van een meting om betekenisvolle dimensies te onderscheiden.
Vb. Een psycholoog wil weten of er verandering is gekomen in de stemming van een patiënt.
Maar als de psycholoog een instrument gebruikt dat niet sensitief genoeg is om kleine
veranderingen te meten, dan mist de psycholoog misschien belangrijke veranderingen.
Uitzondering 5. Het gebrek aan aandacht voor belangrijke informatie in de psychometrie
Kennis over de psychometrie vergroot namelijk de kans op ontwikkelingen in testen.
En testafnemers zouden in ieder geval psychometrisch goede instrumenten moeten gebruiken.
De gebruikers zijn niet op de hoogte van psychometrische kwaliteit
Vb. Classroom tests
Deze uitzonderingen moeten ons bewust maken van de data die verzameld wordt door middel van
psychologische metingen.
Wij moeten bijvoorbeeld bewust zijn van het feit dat “participant reactivity” de reacties van de
deelnemers in een test kan beïnvloeden.
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Individuele verschillen
Het thema wat de hoofdstukken van dit boek met elkaar linkt is gerelateerd aan het feit dat het
vermogen om psychologische verschillen te identificeren en te karakteriseren de basis is van alle
methoden die gebruikt worden om testen te evalueren.
Het doel van meten in psychologie is om psychologische verschillen die bestaan tussen mensen, over
tijd of in verschillende situaties, te identificeren en kwantificeren.
Psychometrie
Kwaliteitskenmerken van psychologische testen en testscores
We nooit helemaal meten zonder fouten, dus ...
In hoeverre individuele verschillen in testscores
Iets over individuele verschillen op het psychologische construct zeggen?
Belangrijkste kwaliteitskenmerken van proeven / testscores
Betrouwbaarheid (reliability) = afwezigheid van willekeurige meetfouten
Validitieit (validity) = afwezigheid van systematische meetfouten
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
College 1. Measurement, Scaling and norms
Literatuur: hoofdstukken 1 – 3 (F&B)
Hoofdstuk 1. Psychometrie en het belang van psychologische metingen
Juiste testinterpretaties en testgebruik zijn van grote waarde voor zowel testgebruikers als voor
mensen die getest worden.
Om je onderzoek juist te interpreteren en je bevindingen op een betekenisvolle manier te verwerken,
moet je de data kritisch evalueren.
Dit boek gaat over de belangrijkste eigenschappen van instrumenten die door psychologen worden
gebruikt om psychologische processen, attributen en attitudes te meten.
Psychologische attributen
Er is een verscheidenheid aan psychologische attributen Psychologische verschillen tussen
Level van blijheid/geluk mensen, tijden, situaties
ADHD: ja/nee?
Intelligentie
Depressie
Wiskunde vermogen
Maar niet alle attributen zijn direct observeerbaar
Maar we willen ze wel kunnen meten voor meerdere redenen:
Therapie doorverwijzing
Financiële redenen Verschillen moeten geidentificeerd
Onderzoeksdoeleinden en gekwalificeerd worden
Observeerbaar gedrag en onobserveerbare psychologische attributen
Psychologen gebruiken instrumenten om observeerbare situaties in de fysieke wereld te meten.
Psychologen kunnen meten voor 2 redenen:
1. Gedragswetenschappers meten een bepaald soort gedrag omdat ze geïnteresseerd zijn in dat
specifiek gedrag
2. Gedragswetenschappers meten het menselijk gedrag om onobserveerbare psychologische
attributen (voorbeeld kortetermijngeheugen) te meten
We identificeren dan een bepaald observeerbaar gedrag en nemen aan dat dit een bepaald
onobserveerbare psychologisch proces, attribuut of attitude representeert.
Je moet er wel voor zorgen dat wat je gaat meten ook datgene is wat je beoogt te meten.
In sociale wetenschap wordt vaak gebruik gemaakt van theoretische concepten (vb. kortetermijngeheugen)
om verschillen in menselijk gedrag te verklaren.
Psychologen noemen deze theoretische concepten hypothetische constructen of latente variabelen.
Hypothetische constructen / latente variabelen = theoretische psychologische eigenschappen, attributen,
processen of toestanden die niet direct geobserveerd
kunnen worden.
Operationele definities = de procedures of handelingen waarmee ze deze hypothetische constructen meten
Latente variabelen hebben een causaal verband met operationele definities (zwarte pijl)
Onobserveerbare gedrag heeft invloed op het observeerbare gedrag
Wetenschappers gebruiken observeerbare gedrag om iets te zeggen over onobserveerbare gedrag
De “kennis pijl” (rode pijl) loopt in tegengestelde richting
Wij gebruiken observeerbaar gedrag om iets te zeggen over die latente variabelen (onobserveerbaar)
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Psychologische testen: definitie en typen
Cronbach (1960) gaf een definitie van een psychologische test
Psychologische test = systematische procedure voor het vergelijken van het gedrag van twee of meer mensen.
Deze test moet aan drie voorwaarden voldoen:
1. De test moet gedragssamples hebben
2. De gedragssamples moeten verzameld worden op een systematische manier
3. Doel van de test moet zijn om vergelijkingen (over gedrag) te maken
Dit kan op twee manieren
1. Vergelijkingen tussen verschillende mensen
Inter-individuele verschillen = het gedrag van twee of meer mensen meten op hetzelfde tijdstip
Vb. Roger heeft een meer zelfvertrouwen dan Rafael
2. Vergelijkingen tussen condities/tijden binnen mensen
Intra-individuele verschillen = het gedrag van een individu meten op verschillen tijdstippen
Vb. Kim was minder depressief na de therapie dan ervoor
Je kunt onderscheid maken tussen verschillende testen op het gebied van:
Inhoud
Prestatietest
Intelligentietest
Persoonlijkheidstest
Welk type antwoord gebruikt wordt
Open-ended testen
Closed-ended testen
Welke methoden gebruikt zijn bij het meten
Individueel toegediende testen
Groep toegediende testen
Er wordt ook onderscheid gemaakt tussen testen op basis van de doelen van de testscores:
1. Criterium referent-testen
Ook wel domain referenced genoemd
Komen het meest voor in situaties waar er een uitspraak moet worden gedaan over een
bepaalde vaardigheid van een persoon.
Een van te voren vastgestelde cutoff score wordt gebruikt om mensen in 2 groepen in te delen:
1. Mensen die wiens score hoger is dan de cutoff score
2. Mensen wiens score lager is dan de cutoff score.
2. Norm referent-testen
Worden voornamelijk gebruikt om de scores van een persoon te vergelijken met scores uit
de normgroep.
Er is tegenwoordig moeilijk onderscheid te maken tussen criterium referent-testen en norm referent-testen.
Er is ook een ander bekend onderscheid tussen testen:
1. Speeded-testen
Tijdsgebonden testen.
Het komt hierbij vaak voor dat men niet alle vragen kan beantwoorden in een vragenlijst.
Hierbij wordt gekeken hoeveel vragen men correct kan beantwoorden in de gegeven tijden
2. Power-testen
Geen tijdsgebonden testen
Hier is het hoogst waarschijnlijk dat men alle vragen kan beantwoorden in een vragenlijst.
Deze vragen worden vaak steeds moeilijker en hier wordt gekeken hoeveel vragen men
correct beantwoord heeft.
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Wat is psychometrie?
Bij de psychometrie ligt de focus op de attributen van testen.
Net als psychologische testen ontworpen zijn om psychologische attributen van mensen te meten, is
psychometrie de wetenschap waar men zich bezig houdt met de attributen van de psychologische testen.
Er zijn drie attributen die van belang zijn:
1. Het type data (voornamelijk scores)
2. De betrouwbaarheid
3. De validiteit van de psychologische testen.
Psychometrie gaat over de procedures waarmee attributen van testen geschat en geëvalueerd worden.
Francis Galton was geobsedeerd door metingen, voornamelijk de zogenaamde ‘antropometrie’.
Antropometrie bevat metingen van menselijke eigenschappen zoals de grootte van het hoofd, de
lengte van een arm en de fysieke kracht van het lichaam.
Deze eigenschappen bezitten volgens Galton psychologische karakteristieken.
Hij noemde deze metingen van mentale eigenschappen ‘psychometrie’.
Galton was voornamelijk geïnteresseerd in de manieren waarop mensen van elkaar verschillen.
Galtons standpunt stond bekend als differentiële psychologie, ofwel de studie van individuele verschillen.
Psychometrie = studie van operaties en procedures die gebruikt worden om variabiliteit te meten in het
menselijk gedrag en deze metingen vervolgens te combineren tot psychologische fenomenen.
Van psychologische test naar test score interpretatie
Om van een psychologische test naar een interpretatie van de test score, volgt je de volgende stappen:
1. Test
Systematische bedrag sample
Vb. Set van 10 zelf
2. Meten (scaling)
Toekennen van kwantitatieve testscores
Vb. Som van item reacties (10-50)
3. Normeren (norming)
Interpretatie van de testscores
Vb. Claire heeft een score van 22, wat betekent dit?
“Psychometrics: what is the quality of these testscores?”
Meeterrors hebben invloed op de assumptie van psychologische testen
Observeerbaar gedrag zegt iets over het onobserveerbare
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Uitzonderingen in psychologische metingen
Veel wetenschappen lijken erg op elkaar, maar de gedragswetenschap heeft toch zo zijn uitzonderingen.
Een van die uitzonderingen is om te proberen om de belangrijke aspecten van verschillende typen van
menselijke psychologische attributen te identificeren en vangen in een enkel nummer.
Uitzonder 1. Participant Reactivity
Wanneer deelnemers weten dat en waarom ze getest worden, beïnvloedt dit op zichzelf al de reacties
van de participant.
Bijvoorbeeld, als een participant weet dat getest wordt of hij/zij een racist is, maar dit niet wil laten
overkomen in de test, dan beïnvloedt dit zijn/haar reacties.
Voorbeelden van participant reactivity zijn:
Demand characteristics
Beïnvloed door wat de participant denkt dat het doel is van de onderzoeker
Vb. I am in the control group, so I probably won’t do so well
Social desirability
Naar de wensen van de buitenwereld antwoorden
Vb. Honest answer to ‘do you tend to be agressive?’
Malingering
Een slechte indruk achter willen laten
Vb. I will try to fake ADHD
Uitzondering 2. Expectation bias (verwachtingsbias)
Deze uitzondering bestaat uit verwachtingen en bias van de personen die de testen afnemen
Deze zijn moeilijk te detecteren.
Vb. Therapeut verwacht dat zijn nieuwe training (experimentele conditie) waarschijnlijk hoger scoort
Uitzondering 3. Composite score
Psychologen vertrouwen op zogenaamde composite scores.
Composite scores = scores die iets gemeen hebben met elkaar worden samengevoegd
Vb. In een vragenlijst met 10 vragen over extraversie, worden de scores op deze vragen samengevoegd.
Uitzondering 4. Scoresensitiviteit
Sensitiviteit = de mogelijkheid van een meting om betekenisvolle dimensies te onderscheiden.
Vb. Een psycholoog wil weten of er verandering is gekomen in de stemming van een patiënt.
Maar als de psycholoog een instrument gebruikt dat niet sensitief genoeg is om kleine
veranderingen te meten, dan mist de psycholoog misschien belangrijke veranderingen.
Uitzondering 5. Het gebrek aan aandacht voor belangrijke informatie in de psychometrie
Kennis over de psychometrie vergroot namelijk de kans op ontwikkelingen in testen.
En testafnemers zouden in ieder geval psychometrisch goede instrumenten moeten gebruiken.
De gebruikers zijn niet op de hoogte van psychometrische kwaliteit
Vb. Classroom tests
Deze uitzonderingen moeten ons bewust maken van de data die verzameld wordt door middel van
psychologische metingen.
Wij moeten bijvoorbeeld bewust zijn van het feit dat “participant reactivity” de reacties van de
deelnemers in een test kan beïnvloeden.
, Psychometrie
nd
Psychometrics: An introduction (2 ed.)
Individuele verschillen
Het thema wat de hoofdstukken van dit boek met elkaar linkt is gerelateerd aan het feit dat het
vermogen om psychologische verschillen te identificeren en te karakteriseren de basis is van alle
methoden die gebruikt worden om testen te evalueren.
Het doel van meten in psychologie is om psychologische verschillen die bestaan tussen mensen, over
tijd of in verschillende situaties, te identificeren en kwantificeren.
Psychometrie
Kwaliteitskenmerken van psychologische testen en testscores
We nooit helemaal meten zonder fouten, dus ...
In hoeverre individuele verschillen in testscores
Iets over individuele verschillen op het psychologische construct zeggen?
Belangrijkste kwaliteitskenmerken van proeven / testscores
Betrouwbaarheid (reliability) = afwezigheid van willekeurige meetfouten
Validitieit (validity) = afwezigheid van systematische meetfouten
