HOOFDSTUK 7 GELUID
1. Geluid maken en horen
Wat is een geluidsbron?
Een voorwerp dat geluid maakt
Voorbeelden geluidsbronnen: Rommelen van de donder, het ruisen van de zee, pratende mensen, harde muziek,
muziekinstrumenten, machines, motoren, luidsprekers etc
Wanneer ontstaat er geluid?
Als een geluidsbron trillingen veroorzaakt
Geluid ontstaat door trillingen in een geluidsbron:
- Bij je stem trillen je stembanden.
- Bij een luidspreker trilt de conus.
- Bij een gitaar trillen zijn snaren.
Van geluidsbron naar je oren
Bij een luidspreker gaat het zo:
De conus trilt. Daardoor wordt de lucht rond de conus afwisselend samengeperst (conus naar buiten) en iets
'verdund' (conus naar binnen). Deze bewegingen gaan in alle richtingen van de luidspreker vandaan de luchtdruk
veranderd
Je kan geluid alleen maar horen als:
Er een tussenstof is
Tussenstof – een stof waardoor de trillingen zich kunnen verplaatsen van de geluidtoon naar je oren. Hierdoor
verplaatsen de trillingen zich van de geluidsbron naar je oren.
Soorten tussenstof:
-meestal lucht
-kan ook via vloeistof of vaste stof (Je stem hoor je bijv. niet alleen van buitenom (via de lucht) maar ook van
binnenom (via de schedel)).
Geluid heeft tijd nodig om zich te verplaatsen. Hoe snel geluid zich verplaatst hangt af van de stof.
Wat is de geluidssnelheid van lucht?
In de lucht is de snelheid 340 meter per seconde. (=1225 km/h)
Onweer: Er zit een bepaalde tijd tussen het zien van de flits en het horen van de
donder.
Geluid horen
Het trommelvlies trilt mee als de geluidstrillingen hem bereiken.
- Het trommelvlies beweegt naar buiten als de luchtdruk lager wordt.
- Het trommelvlies beweegt naar binnen als de luchtdruk hoger wordt.
Zintuigcellen nemen de trillingen van het trommelvlies waar. Als je hersenen de signalen ontvangen hoor je geluid.
, 2. Toonhoogte en frequentie
Je hebt een hoge toon of een lage toon.
Snaarinstrumenten
bijvoorbeeld:
Viool, gitaar, piano – hebben snaren
Toon – een geluid met een bepaalde toonhoogte
Als je een snaar laat trillen geeft hij een bepaalde toon. De hoogte van die toon hangt af van:
* de dikte van de snaar; hoe dikker de snaar hoe lager de toon (en dus.. hoe dunner de snaar, hoe hoger de toon)
*de lengte van de snaar; hoe langer de snaar hoe hoger de toon
*de spanning van de snaar; hoe lager de spanning, hoe lager de toon.
Snaren worden gestemd=snaren krijgen de juiste spanning zodat ze de goede toon geven).
Een stemvork kan worden gebruikt om een instrument te stemmen.
Frequentie
Wat is frequentie?
Het aantal trillingen per seconde.
Hoe wordt de frequentie gemeten?
De frequentie wordt gemeten in Hertz (Hz).
Als de frequentie van een stemvork 128 Hz is, wat betekent dat?
De benen van een stemvorm bewegen 128 keer per seconde heen en weer.
Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toon.
Hoe kan je geluidstrillingen meten?
Met de oscilloscoop.
De oscilloscoop
Met de oscilloscoop kan je de trillingen van een geluid weergeven door deze op te nemen (met een microffon). Er
komt dan een golfspoor op het beeldscherm te staan.
Trillingen zijn te zien per 0,01 seconde
Op welk scherm zijn de meeste trillingen?
Middelste scherm
Wat betekent dat?
Dat die toon op het middelste scherm de meeste trillingen per seconde heeft
Dus dat betekent?
Die heeft dus de hoogste toon
Wat betekent 1 Hz?
1. Geluid maken en horen
Wat is een geluidsbron?
Een voorwerp dat geluid maakt
Voorbeelden geluidsbronnen: Rommelen van de donder, het ruisen van de zee, pratende mensen, harde muziek,
muziekinstrumenten, machines, motoren, luidsprekers etc
Wanneer ontstaat er geluid?
Als een geluidsbron trillingen veroorzaakt
Geluid ontstaat door trillingen in een geluidsbron:
- Bij je stem trillen je stembanden.
- Bij een luidspreker trilt de conus.
- Bij een gitaar trillen zijn snaren.
Van geluidsbron naar je oren
Bij een luidspreker gaat het zo:
De conus trilt. Daardoor wordt de lucht rond de conus afwisselend samengeperst (conus naar buiten) en iets
'verdund' (conus naar binnen). Deze bewegingen gaan in alle richtingen van de luidspreker vandaan de luchtdruk
veranderd
Je kan geluid alleen maar horen als:
Er een tussenstof is
Tussenstof – een stof waardoor de trillingen zich kunnen verplaatsen van de geluidtoon naar je oren. Hierdoor
verplaatsen de trillingen zich van de geluidsbron naar je oren.
Soorten tussenstof:
-meestal lucht
-kan ook via vloeistof of vaste stof (Je stem hoor je bijv. niet alleen van buitenom (via de lucht) maar ook van
binnenom (via de schedel)).
Geluid heeft tijd nodig om zich te verplaatsen. Hoe snel geluid zich verplaatst hangt af van de stof.
Wat is de geluidssnelheid van lucht?
In de lucht is de snelheid 340 meter per seconde. (=1225 km/h)
Onweer: Er zit een bepaalde tijd tussen het zien van de flits en het horen van de
donder.
Geluid horen
Het trommelvlies trilt mee als de geluidstrillingen hem bereiken.
- Het trommelvlies beweegt naar buiten als de luchtdruk lager wordt.
- Het trommelvlies beweegt naar binnen als de luchtdruk hoger wordt.
Zintuigcellen nemen de trillingen van het trommelvlies waar. Als je hersenen de signalen ontvangen hoor je geluid.
, 2. Toonhoogte en frequentie
Je hebt een hoge toon of een lage toon.
Snaarinstrumenten
bijvoorbeeld:
Viool, gitaar, piano – hebben snaren
Toon – een geluid met een bepaalde toonhoogte
Als je een snaar laat trillen geeft hij een bepaalde toon. De hoogte van die toon hangt af van:
* de dikte van de snaar; hoe dikker de snaar hoe lager de toon (en dus.. hoe dunner de snaar, hoe hoger de toon)
*de lengte van de snaar; hoe langer de snaar hoe hoger de toon
*de spanning van de snaar; hoe lager de spanning, hoe lager de toon.
Snaren worden gestemd=snaren krijgen de juiste spanning zodat ze de goede toon geven).
Een stemvork kan worden gebruikt om een instrument te stemmen.
Frequentie
Wat is frequentie?
Het aantal trillingen per seconde.
Hoe wordt de frequentie gemeten?
De frequentie wordt gemeten in Hertz (Hz).
Als de frequentie van een stemvork 128 Hz is, wat betekent dat?
De benen van een stemvorm bewegen 128 keer per seconde heen en weer.
Hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toon.
Hoe kan je geluidstrillingen meten?
Met de oscilloscoop.
De oscilloscoop
Met de oscilloscoop kan je de trillingen van een geluid weergeven door deze op te nemen (met een microffon). Er
komt dan een golfspoor op het beeldscherm te staan.
Trillingen zijn te zien per 0,01 seconde
Op welk scherm zijn de meeste trillingen?
Middelste scherm
Wat betekent dat?
Dat die toon op het middelste scherm de meeste trillingen per seconde heeft
Dus dat betekent?
Die heeft dus de hoogste toon
Wat betekent 1 Hz?
