Samenvatting fysiologie 2.1
Inhoud
College 1 - Vitaminen en mineralen, soorten en functie .................................................................... 2
College 2 – water- en zouthuishouding ............................................................................................. 11
College 3 – Urinewegen en bloeddruk .............................................................................................. 16
College 4 – jodium en schildklierhormonen ...................................................................................... 24
College 5 - Vitamine D en calcium in relatie tot botmetabolisme .................................................... 29
Hoorcollege 6 – ijzer .......................................................................................................................... 34
1
,College 1 - Vitaminen en mineralen, soorten en functie
Leerdoelen
- Je legt uit wat vitaminen en mineralen (en spoorelementen) zijn en benoemt belangrijke functies
in het lichaam.
- Je benoemt factoren die de beschikbaarheid van vitaminen en mineralen kunnen beïnvloeden.
- Je legt de termen deficiëntie en toxiciteit uit aan de hand van enkele voorbeelden.
- Je legt de functie, opname, opslag, uitscheiding, toxiciteit en deficiëntie van de verschillende
vitaminen en mineralen uit.
Algemene kenmerken Vitaminen
- Organische stoffen
o ‘levende stof ‘
o Altijd een koolstofverbinding bevatten -> C
- Betrokken bij regulatie lichaamsprocessen
- Leveren zelf geen energie
- Kleine hoeveelheden nodig (mg/µg) ,
o vaak wel essentieel
- Structuur:
o “Losse/individuele” eenheden
▪ Geen ketens zoals koolhydraten
o Moleculen
- Komen voor in voeding;
o Van nature,
o maar ook synthetisch geproduceerd
Ontdekking van vitamine
- In 1747 door James Lind
o Eten van sinaasappelen kon scheurbuik voorkomen
- Komt in stroomversnelling aan het begin van de 20e eeuw
o 1911: een Poolse wetenschapper, Cashmire Funk gaf de verzamelnaam ‘vitaminen’ aan
een groep stoffen die hij ‘vitaal voor het leven’ noemde
o Vita= leven, amine= stikstof
▪ Dachten dat al deze stofjes stikstof bevatten
• Nu weten we dat dat niet perse zo is
2
,Verschillende soorten Vitaminen
- Wateroplosbaar
- Vet oplosbaar
o Komen via de lymfe in het bloed
▪ Daarna verdere opname
▪ Verschillen in absorptie, transport, opslag en uitscheiding in het lichaam
Factoren die absorptie beïnvloeden:
- Bioavailability of bio beschikbaarheid
o Hoeveel van de ingenomen hoeveelheid wordt er daadwerkelijk geabsorbeerd?
▪ Niet 100% wordt opgenomen omdat er veel factoren meespelen
- Factoren:
o Efficiëntie vertering
o Andere componenten uit de voeding
o Bereiding
▪ Koken
▪ Verhitten
• Beinvloed de structuur van vitamines
o Competitie
▪ Sommige stoffen werken goed of slecht samen
o Behoefte
o Ziekte
3
, Zelfstudie
- Zoek van onderstaande vitamine uit
o Verschillende vormen
o Bijzonderheden rondom opslag en transport
o Belangrijkste functie in het lichaam
o Gevolgen van een tekort of overschot
- Vitamine
o A en carotenoïden
o B
▪ Alle 8
o C
o D
o E
o K
4
Inhoud
College 1 - Vitaminen en mineralen, soorten en functie .................................................................... 2
College 2 – water- en zouthuishouding ............................................................................................. 11
College 3 – Urinewegen en bloeddruk .............................................................................................. 16
College 4 – jodium en schildklierhormonen ...................................................................................... 24
College 5 - Vitamine D en calcium in relatie tot botmetabolisme .................................................... 29
Hoorcollege 6 – ijzer .......................................................................................................................... 34
1
,College 1 - Vitaminen en mineralen, soorten en functie
Leerdoelen
- Je legt uit wat vitaminen en mineralen (en spoorelementen) zijn en benoemt belangrijke functies
in het lichaam.
- Je benoemt factoren die de beschikbaarheid van vitaminen en mineralen kunnen beïnvloeden.
- Je legt de termen deficiëntie en toxiciteit uit aan de hand van enkele voorbeelden.
- Je legt de functie, opname, opslag, uitscheiding, toxiciteit en deficiëntie van de verschillende
vitaminen en mineralen uit.
Algemene kenmerken Vitaminen
- Organische stoffen
o ‘levende stof ‘
o Altijd een koolstofverbinding bevatten -> C
- Betrokken bij regulatie lichaamsprocessen
- Leveren zelf geen energie
- Kleine hoeveelheden nodig (mg/µg) ,
o vaak wel essentieel
- Structuur:
o “Losse/individuele” eenheden
▪ Geen ketens zoals koolhydraten
o Moleculen
- Komen voor in voeding;
o Van nature,
o maar ook synthetisch geproduceerd
Ontdekking van vitamine
- In 1747 door James Lind
o Eten van sinaasappelen kon scheurbuik voorkomen
- Komt in stroomversnelling aan het begin van de 20e eeuw
o 1911: een Poolse wetenschapper, Cashmire Funk gaf de verzamelnaam ‘vitaminen’ aan
een groep stoffen die hij ‘vitaal voor het leven’ noemde
o Vita= leven, amine= stikstof
▪ Dachten dat al deze stofjes stikstof bevatten
• Nu weten we dat dat niet perse zo is
2
,Verschillende soorten Vitaminen
- Wateroplosbaar
- Vet oplosbaar
o Komen via de lymfe in het bloed
▪ Daarna verdere opname
▪ Verschillen in absorptie, transport, opslag en uitscheiding in het lichaam
Factoren die absorptie beïnvloeden:
- Bioavailability of bio beschikbaarheid
o Hoeveel van de ingenomen hoeveelheid wordt er daadwerkelijk geabsorbeerd?
▪ Niet 100% wordt opgenomen omdat er veel factoren meespelen
- Factoren:
o Efficiëntie vertering
o Andere componenten uit de voeding
o Bereiding
▪ Koken
▪ Verhitten
• Beinvloed de structuur van vitamines
o Competitie
▪ Sommige stoffen werken goed of slecht samen
o Behoefte
o Ziekte
3
, Zelfstudie
- Zoek van onderstaande vitamine uit
o Verschillende vormen
o Bijzonderheden rondom opslag en transport
o Belangrijkste functie in het lichaam
o Gevolgen van een tekort of overschot
- Vitamine
o A en carotenoïden
o B
▪ Alle 8
o C
o D
o E
o K
4
