Inleiding en Geschiedenis van de Psychologie Blok 1
H1 | foundational ideas from antiquity
ideeën uit klassieke oudheid => later belangrijk voor psy
wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Socrates:
● ideeën grote invloed op discussies psy
● schreef niks op
alles wat we weten komt van Plato en Aristoteles
● vertelde niks => stelde vragen
○ liet zelf ontdekken
=> invloed op Plato
rationalisme: je moet reden gebruiken om kennis en waarheid te ontdekken
nativisme: ideeën/ kennis zit al in je
● door vragen te stellen ontdekken
Plato:
● sofisten => gingen van plek naar plek
dacht na over waarheid/kennis
MAAR: probleem met waarneming
● niet altijd eens (voor ene goed voor andere fout)
DUS => maakte onderscheid tussen verschijningsvorm (wat zie je) en ideale vorm (in je geest)
ideale beelden zitten in je geest (nadenken)
dus Plato =
● rationalist, nativist, idealist
filosoof moest nadenken over hoe de wereld in elkaar zat => kon vertellen hoe het werkelijk was
psyche (geest): verschillende onderdelen => als 2 paarden die
verschillende kanten op willen en iemand erachter die ze
controleert
1e paard => lusten, impulsen
2e paard => morele taken
taak van reden om samen te werken
geest = bron van kennis
bron is niet wat je ziet
allegorie van de grot => gevangenen zitten achter een muur
en zien enkel schaduwen en ze denken dat dat de wereld is
1 gevangene mag weg achter de muur en gaat de andere
vertellen hoe de wereld echt is (3D, kleur,etc.) er zit dus meer
achter wat je in eerste instantie ziet
dat is rol filosoof => vertellen hoe het echt is
,Aristoteles:
voorstander empirisme: kennis = observatie + classificatie
vb. taxonomie => indeling dieren
hoe?
geest heeft filters =>
● substantie (wat)
● kwantiteit (hoeveel)
● kwaliteit (kleur, vorm)
● plaats (waar)
● tijd (wanneer)
● relatie (groter-kleiner)
● activiteit (wat doet het)
ingebouwde filters waardoor we waarnemen
kennis komt uit interactie tussen observatie en classificatie
verschillende organisme verschillende capaciteiten:
ordening van zielen:
vegetatieve zielen: voeden voortplanten
senatieve zielen: sensatie, bewegen, geheugen, verbeelding
rationele zielen: logisch redeneren (enkel mens)
Alhazen:
● boek over optica en visuele waarneming
○ hoe zien we?
○ discussie over hoe zien werkt
■ iets actiefs?
■ iets passiefs?
Alhazen => passief
● camera obscura
○ dichte kamer met klein gaatje
■ beetje licht door gaatje
○ buitenwereld wordt geprojecteerd
Avicenna:
● uitbreiding Aristoteles functies van ziel
○ externe zintuigen (naar buiten kijken, zintuigen)
○ interne zintuigen
■ combinatie
■ verbeelding, geheugen
■ inschatting (kansen/gevaren)
■ neiging
,floating man gedachte-experiment
mens zweeft in de lucht in het donker zonder niks => persoon nog steeds zelfbewust
allemaal antwoord op vraag waar komt onze kennis vandaan (ivm geest)
● Plato en Avicenna: geest actief => redeneren en denken
● Aristoteles en Alhazen: interactie tussen buiten en binnenwereld
, H2 | Pioneering Philosophers of mind
René Descartes:
● twijfel aan alles
alle andere mensen => andere meningen => niet vertrouwen => alleen zichzelf
kennis => denken (deductie) boven sensorische ervaring (inductie)
op zoek naar simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke fenomenen waaraan
je niet kunt twijfelen
2 zekerheden:
● extensie (nemen ruimte in)
● beweging
Galileo (gelijkaardig):
primaire kwaliteiten: vorm, hoeveelheid, beweging (van objecten zelf)
secundaire kwaliteit: zicht, geluid, gevoel (alleen door interactie)
Plato => verschijningsvorm en ideale vorm
Decartes fysica:
universum gevuld met deeltjes => deeltjes hebben extensie en beweging
NOOIT leegte altijd deeltjes
mechanistische fysiologie: lichaam = machine
● zenuwen zijn holle buizen
○ animal spirits (hersenvocht) stroomt
■ kleine deeltjes
reflex = stimulus (externe wereld) + respons (gedrag organisme)
● deeltjes (vb. vuur) => tikken tegen lichaam => tegen zenuwen
=> vloeistof omhoog naar hersenen => ronddraaien => deel
naar beneden => zorgen voor werking spieren
verklaarde gedrag mensen als machine
automatische reflexen (vb. autorijden)
verklaring: vloeistof gaat anders stromen => paden die steeds
makkelijker worden
als je oefent => vloeistof anders stromen => makkelijker
toepassen op passies
vb. boos => vloeistof heel hard rond => prikkel => spieren heel erg geactiveerd
vb. verdrietig => vloeistof zacht => prikkel => zachte reactie
interactie tussen externe wereld en interne wereld
=> geen ziel nodig => pure fysica
H1 | foundational ideas from antiquity
ideeën uit klassieke oudheid => later belangrijk voor psy
wat is de rol van de geest bij kennisverwerving?
Socrates:
● ideeën grote invloed op discussies psy
● schreef niks op
alles wat we weten komt van Plato en Aristoteles
● vertelde niks => stelde vragen
○ liet zelf ontdekken
=> invloed op Plato
rationalisme: je moet reden gebruiken om kennis en waarheid te ontdekken
nativisme: ideeën/ kennis zit al in je
● door vragen te stellen ontdekken
Plato:
● sofisten => gingen van plek naar plek
dacht na over waarheid/kennis
MAAR: probleem met waarneming
● niet altijd eens (voor ene goed voor andere fout)
DUS => maakte onderscheid tussen verschijningsvorm (wat zie je) en ideale vorm (in je geest)
ideale beelden zitten in je geest (nadenken)
dus Plato =
● rationalist, nativist, idealist
filosoof moest nadenken over hoe de wereld in elkaar zat => kon vertellen hoe het werkelijk was
psyche (geest): verschillende onderdelen => als 2 paarden die
verschillende kanten op willen en iemand erachter die ze
controleert
1e paard => lusten, impulsen
2e paard => morele taken
taak van reden om samen te werken
geest = bron van kennis
bron is niet wat je ziet
allegorie van de grot => gevangenen zitten achter een muur
en zien enkel schaduwen en ze denken dat dat de wereld is
1 gevangene mag weg achter de muur en gaat de andere
vertellen hoe de wereld echt is (3D, kleur,etc.) er zit dus meer
achter wat je in eerste instantie ziet
dat is rol filosoof => vertellen hoe het echt is
,Aristoteles:
voorstander empirisme: kennis = observatie + classificatie
vb. taxonomie => indeling dieren
hoe?
geest heeft filters =>
● substantie (wat)
● kwantiteit (hoeveel)
● kwaliteit (kleur, vorm)
● plaats (waar)
● tijd (wanneer)
● relatie (groter-kleiner)
● activiteit (wat doet het)
ingebouwde filters waardoor we waarnemen
kennis komt uit interactie tussen observatie en classificatie
verschillende organisme verschillende capaciteiten:
ordening van zielen:
vegetatieve zielen: voeden voortplanten
senatieve zielen: sensatie, bewegen, geheugen, verbeelding
rationele zielen: logisch redeneren (enkel mens)
Alhazen:
● boek over optica en visuele waarneming
○ hoe zien we?
○ discussie over hoe zien werkt
■ iets actiefs?
■ iets passiefs?
Alhazen => passief
● camera obscura
○ dichte kamer met klein gaatje
■ beetje licht door gaatje
○ buitenwereld wordt geprojecteerd
Avicenna:
● uitbreiding Aristoteles functies van ziel
○ externe zintuigen (naar buiten kijken, zintuigen)
○ interne zintuigen
■ combinatie
■ verbeelding, geheugen
■ inschatting (kansen/gevaren)
■ neiging
,floating man gedachte-experiment
mens zweeft in de lucht in het donker zonder niks => persoon nog steeds zelfbewust
allemaal antwoord op vraag waar komt onze kennis vandaan (ivm geest)
● Plato en Avicenna: geest actief => redeneren en denken
● Aristoteles en Alhazen: interactie tussen buiten en binnenwereld
, H2 | Pioneering Philosophers of mind
René Descartes:
● twijfel aan alles
alle andere mensen => andere meningen => niet vertrouwen => alleen zichzelf
kennis => denken (deductie) boven sensorische ervaring (inductie)
op zoek naar simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke fenomenen waaraan
je niet kunt twijfelen
2 zekerheden:
● extensie (nemen ruimte in)
● beweging
Galileo (gelijkaardig):
primaire kwaliteiten: vorm, hoeveelheid, beweging (van objecten zelf)
secundaire kwaliteit: zicht, geluid, gevoel (alleen door interactie)
Plato => verschijningsvorm en ideale vorm
Decartes fysica:
universum gevuld met deeltjes => deeltjes hebben extensie en beweging
NOOIT leegte altijd deeltjes
mechanistische fysiologie: lichaam = machine
● zenuwen zijn holle buizen
○ animal spirits (hersenvocht) stroomt
■ kleine deeltjes
reflex = stimulus (externe wereld) + respons (gedrag organisme)
● deeltjes (vb. vuur) => tikken tegen lichaam => tegen zenuwen
=> vloeistof omhoog naar hersenen => ronddraaien => deel
naar beneden => zorgen voor werking spieren
verklaarde gedrag mensen als machine
automatische reflexen (vb. autorijden)
verklaring: vloeistof gaat anders stromen => paden die steeds
makkelijker worden
als je oefent => vloeistof anders stromen => makkelijker
toepassen op passies
vb. boos => vloeistof heel hard rond => prikkel => spieren heel erg geactiveerd
vb. verdrietig => vloeistof zacht => prikkel => zachte reactie
interactie tussen externe wereld en interne wereld
=> geen ziel nodig => pure fysica
