LEEREENHEID 5 ‘DE RECHTERLIJKE CONTROLE’
Obiectum litis-leer:
- Deze leer houdt in de burger vraagt beschermd te worden in een burgerlijk recht. De
grondslag van geschil is niet van belang. Dit bleek uit het Guldemond-Noordewijkerhoud
arrest uit 1915 (dempen van een sloot en onrechtmatige daad, burgerlijke rechter en niet
publiekrecht).
Wet Arob:
- in 1976 trad de Wet Administratieve rechtspraak overheidsinstanties in werking. De wet
Arob stelde beroep open tegen beschikkingen. De afdeling Raad van State werd met de
afhandeling hiervan belast.
- In 1994 werd ingesteld dat eerst het geschil door een rechtbank moest worden
behandeld.
Fundamentum petendi:
- Dit betekend de aard van de rechtsbetrekking. Dus burgers en overheid , publiek of
privaatrechtelijk.
- Wanneer een administratieve rechter bevoegd is kan nog wel een beroep worden
ingesteld bij een burgerlijke rechter in het kader van onrechtmatige daad. De burgerlijke
rechter wordt in dit kader ook wel aangeduid als vangnetrechter of restrechter!
- Belangrijk was in dit kader het Changoe-arrest uit 1992: de eiser dient door de
burgerlijker rechter niet-ontvankelijk te worden verklaard als de administratieve weg
voldoende bescherming biedt.
De Raad voor de Rechtspraak:
- Is in 2002 ingesteld aangezien de verhouding tussen de uitvoerende macht en de
wetgevende macht een zekere spanning aanwezig is. De regering heeft bevoegdheden
t.a.v. de rechterlijke macht (benoeming , budget e.d.) en dient ook onafhankelijk te zijn
t.a.v. de rechterijke macht.
- De Raad voor de Rechtspraak is een soort intermediair tussen de gerechten de minister
van Justitie en heeft taken t.a.v. het financieel beleid; bedrijfsvoering en rechtseenheid en
juridische kwaliteit t.a.v. de gerechtshoven.
- De Raad voor de Rechtspraak heeft hiervoor een aantal bevoegdheden: aanwijzingen
geven, beslissingen te schorsen en vernietigen e.d.
- De minister van Justitie heeft deze bevoegdheden t.a.v. de Raad voor de Rechtspraak.
Het stelsel van rechtsbescherming volgens de Awb:
1- Beroep op de bestuursrechter
- Een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij d rechtbank.
- Tegen een uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij: Afdeling RvS;
Centrale Raad van Beroep (sociaalzekerheidsrecht en ambtenarengeschillen) en het
College van Beroep voor het Bedrijfsleven (economische geschillen) en belastingkamers.
- Echter niet alle bestuursrechtelijke geschillen treedt de rechtbank als eerste rechter op.
Bijvoorbeeld milieuwetgeving.
2- Bestuurlijke heroverweging: bezwarenprocedure
- Voordat beroep kan worden ingesteld dient een bezwaarschriftprocedure te worden
doorlopen.
- Deze procedure kan som achterwege blijven: besluit in administratief beroep is
genomen ; uniforme openbare voorbereidingsprocedure van de Awb is toegepast en alle
betrokkenen het nut hiervan niet inzien.
Obiectum litis-leer:
- Deze leer houdt in de burger vraagt beschermd te worden in een burgerlijk recht. De
grondslag van geschil is niet van belang. Dit bleek uit het Guldemond-Noordewijkerhoud
arrest uit 1915 (dempen van een sloot en onrechtmatige daad, burgerlijke rechter en niet
publiekrecht).
Wet Arob:
- in 1976 trad de Wet Administratieve rechtspraak overheidsinstanties in werking. De wet
Arob stelde beroep open tegen beschikkingen. De afdeling Raad van State werd met de
afhandeling hiervan belast.
- In 1994 werd ingesteld dat eerst het geschil door een rechtbank moest worden
behandeld.
Fundamentum petendi:
- Dit betekend de aard van de rechtsbetrekking. Dus burgers en overheid , publiek of
privaatrechtelijk.
- Wanneer een administratieve rechter bevoegd is kan nog wel een beroep worden
ingesteld bij een burgerlijke rechter in het kader van onrechtmatige daad. De burgerlijke
rechter wordt in dit kader ook wel aangeduid als vangnetrechter of restrechter!
- Belangrijk was in dit kader het Changoe-arrest uit 1992: de eiser dient door de
burgerlijker rechter niet-ontvankelijk te worden verklaard als de administratieve weg
voldoende bescherming biedt.
De Raad voor de Rechtspraak:
- Is in 2002 ingesteld aangezien de verhouding tussen de uitvoerende macht en de
wetgevende macht een zekere spanning aanwezig is. De regering heeft bevoegdheden
t.a.v. de rechterlijke macht (benoeming , budget e.d.) en dient ook onafhankelijk te zijn
t.a.v. de rechterijke macht.
- De Raad voor de Rechtspraak is een soort intermediair tussen de gerechten de minister
van Justitie en heeft taken t.a.v. het financieel beleid; bedrijfsvoering en rechtseenheid en
juridische kwaliteit t.a.v. de gerechtshoven.
- De Raad voor de Rechtspraak heeft hiervoor een aantal bevoegdheden: aanwijzingen
geven, beslissingen te schorsen en vernietigen e.d.
- De minister van Justitie heeft deze bevoegdheden t.a.v. de Raad voor de Rechtspraak.
Het stelsel van rechtsbescherming volgens de Awb:
1- Beroep op de bestuursrechter
- Een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij d rechtbank.
- Tegen een uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij: Afdeling RvS;
Centrale Raad van Beroep (sociaalzekerheidsrecht en ambtenarengeschillen) en het
College van Beroep voor het Bedrijfsleven (economische geschillen) en belastingkamers.
- Echter niet alle bestuursrechtelijke geschillen treedt de rechtbank als eerste rechter op.
Bijvoorbeeld milieuwetgeving.
2- Bestuurlijke heroverweging: bezwarenprocedure
- Voordat beroep kan worden ingesteld dient een bezwaarschriftprocedure te worden
doorlopen.
- Deze procedure kan som achterwege blijven: besluit in administratief beroep is
genomen ; uniforme openbare voorbereidingsprocedure van de Awb is toegepast en alle
betrokkenen het nut hiervan niet inzien.
