ANATOMIE
MORFOLOGIE VAN DENTINE EN GLAZUUR
ZAAGCOUPE TAND VERTICAAL
• D: dentine
G: glazuur
P: pulpa
R: lijnen van Retzius
• Lijnen van Retzius: vanaf glazuurdentinegrens naar oppervlakte
glazuur, geven aan dat glazuur in laagjes wordt afgezet
• Dentinekanaaltjes: gegolfde lijntje vanaf glazuur dentinegrens
naar pulpa, hierin liggen uitlopers odontoblasten, cellichamen
odontoblasten liggen aan binnenkant tegen dentine in
pulpakamer
• Glazuurstaafjes = prismata
ZAAGCOUPE TAND HORIZONTAAL
• R: Retzius
L: lamel
T: tuft
• Tuft en lamellen zijn onregelmatigheden bij de afzetting
van het glazuur
VERTICALE DOORSNEDE GLAZUUR
• Hier zie je goed dast er verschillende laagjes in glazuurstaafjes zitten
• Richting glazuurlaagjes varieert in verschillende lagen: zorgt voor stevigheid
• Met gepolariseerd licht kun je verschillende lagen zien (lijnen van Hunter-Schraeger)
- Dwars: paars
- Schuin: blauw
,DENTINEKANAALTJES (TUBULI)
• Om kanaaltjes heen zit peritubilair dentine
• Tussen kanaaltjes zit intertubilair dentine
• Binnenin dentinekanaaltje ligt uitloper odontoblast
- Microtubuli: draadjes van eiwitten die door uitloper lopen vanaf cellichaam naar
uiteinde uitloper. Langs microtubuli kunnen eiwitten getransporteerd worden en bij
einde uitloper in de matrix terecht komen
- Filamenten cytoskelet: vlak onder celmembraan. Dicht netwerk
eiwitvezels wat stevigheid geeft aan cel van de uitloper
• Lijn van Owen (nummer D): lijn die dentinekanaaltjes doorsnijdt,
afzetting even gestopt door trauma, waarbij mechanisme verstoord is
(onze geboorte)
MORFOLOGIE VAN PULPA EN CEMENT
PULPA
• Binnenste laagje dentine lichter gekleurd, omdat dit
nog niet gemineraliseerd is (predentine)
• Stamcellen/preodontoblasten: laag cellen tegen
odontoblasten, reserve voor als er cel doodgaat of
niet meer functioneert
• Helemaal in midden in pulpa ligt losmazige
bindweefsel (mesenchym) met bindweefselcellen,
hierin liggen ook bloedvaten en zenuwen
ZONE VAN WEIL
• Onder odontoblasten zit lichtere laag met minder cellen: zone van Weil, hier ligt netwerk
zenuwvezels
• Plexus van Raschkov: plexus van zenuwvezels, zenuwweefsel
• Aantal vezels gaan door dentinelaag heen en die geven ook de gevoeligheid bij bijv. cariës
• Gemyeliniseerde vezel: dikkere stukjes vezel, daar liggen myelinecellen om zenuwvezel te
beschermen
, PULPA HORIZONTAAL
• B: bloedvat
• Z: zenuw
ACELLULAIR CEMENT
• Buitenkant wortel, zit bovenop dentine cement
• In dit cement zitten geen cellen, wel aantal lagen
CELLULAIR CEMENT
• Bij wortelpunt
• Als celen bovenop cement liggen, cementoblasten
• Als cellen ingebouwd zijn in celmatrix, cementocyten
• Cementocyten hebben uitlopers naar links, naar paradontaal
ligament wat doorbloed is, hebben niks te zoeken rechts want
daar ligt dentine
• Alleen uitlopers meestal niet lang genoeg om paradontaal
ligament te bereiken, waardoor ze doodgaan
GLAZUUR-CEMENTGRENS
• Kan er verschillend uitzien bij mensen
• Soms cervicaal helemaal bloot van cement en glazuur, gevoelig voor cariës
MORFOLOGIE VAN DENTINE EN GLAZUUR
ZAAGCOUPE TAND VERTICAAL
• D: dentine
G: glazuur
P: pulpa
R: lijnen van Retzius
• Lijnen van Retzius: vanaf glazuurdentinegrens naar oppervlakte
glazuur, geven aan dat glazuur in laagjes wordt afgezet
• Dentinekanaaltjes: gegolfde lijntje vanaf glazuur dentinegrens
naar pulpa, hierin liggen uitlopers odontoblasten, cellichamen
odontoblasten liggen aan binnenkant tegen dentine in
pulpakamer
• Glazuurstaafjes = prismata
ZAAGCOUPE TAND HORIZONTAAL
• R: Retzius
L: lamel
T: tuft
• Tuft en lamellen zijn onregelmatigheden bij de afzetting
van het glazuur
VERTICALE DOORSNEDE GLAZUUR
• Hier zie je goed dast er verschillende laagjes in glazuurstaafjes zitten
• Richting glazuurlaagjes varieert in verschillende lagen: zorgt voor stevigheid
• Met gepolariseerd licht kun je verschillende lagen zien (lijnen van Hunter-Schraeger)
- Dwars: paars
- Schuin: blauw
,DENTINEKANAALTJES (TUBULI)
• Om kanaaltjes heen zit peritubilair dentine
• Tussen kanaaltjes zit intertubilair dentine
• Binnenin dentinekanaaltje ligt uitloper odontoblast
- Microtubuli: draadjes van eiwitten die door uitloper lopen vanaf cellichaam naar
uiteinde uitloper. Langs microtubuli kunnen eiwitten getransporteerd worden en bij
einde uitloper in de matrix terecht komen
- Filamenten cytoskelet: vlak onder celmembraan. Dicht netwerk
eiwitvezels wat stevigheid geeft aan cel van de uitloper
• Lijn van Owen (nummer D): lijn die dentinekanaaltjes doorsnijdt,
afzetting even gestopt door trauma, waarbij mechanisme verstoord is
(onze geboorte)
MORFOLOGIE VAN PULPA EN CEMENT
PULPA
• Binnenste laagje dentine lichter gekleurd, omdat dit
nog niet gemineraliseerd is (predentine)
• Stamcellen/preodontoblasten: laag cellen tegen
odontoblasten, reserve voor als er cel doodgaat of
niet meer functioneert
• Helemaal in midden in pulpa ligt losmazige
bindweefsel (mesenchym) met bindweefselcellen,
hierin liggen ook bloedvaten en zenuwen
ZONE VAN WEIL
• Onder odontoblasten zit lichtere laag met minder cellen: zone van Weil, hier ligt netwerk
zenuwvezels
• Plexus van Raschkov: plexus van zenuwvezels, zenuwweefsel
• Aantal vezels gaan door dentinelaag heen en die geven ook de gevoeligheid bij bijv. cariës
• Gemyeliniseerde vezel: dikkere stukjes vezel, daar liggen myelinecellen om zenuwvezel te
beschermen
, PULPA HORIZONTAAL
• B: bloedvat
• Z: zenuw
ACELLULAIR CEMENT
• Buitenkant wortel, zit bovenop dentine cement
• In dit cement zitten geen cellen, wel aantal lagen
CELLULAIR CEMENT
• Bij wortelpunt
• Als celen bovenop cement liggen, cementoblasten
• Als cellen ingebouwd zijn in celmatrix, cementocyten
• Cementocyten hebben uitlopers naar links, naar paradontaal
ligament wat doorbloed is, hebben niks te zoeken rechts want
daar ligt dentine
• Alleen uitlopers meestal niet lang genoeg om paradontaal
ligament te bereiken, waardoor ze doodgaan
GLAZUUR-CEMENTGRENS
• Kan er verschillend uitzien bij mensen
• Soms cervicaal helemaal bloot van cement en glazuur, gevoelig voor cariës
