Inleiding Criminologie
College 1: Criminologie & Criminaliteit........................................................................................................... 3
1.2 Criminaliteit – een probleem..........................................................................................................................3
1.3 Criminaliteit – de definitie..............................................................................................................................4
1.4 criminaliteit – de definitie (2).........................................................................................................................4
1.5 Criminologie – de discipline............................................................................................................................4
1.6 Criminologie – de werkwijze...........................................................................................................................5
College 2 Beschrijvende criminologie............................................................................................................. 7
2.1 Beschrijvende criminologie.............................................................................................................................7
2.2 Interviews & Enquêtes....................................................................................................................................7
2.3 Overige methoden..........................................................................................................................................8
2.4 Meten van criminaliteit................................................................................................................................10
2.5 Criminaliteitspatronen.................................................................................................................................11
College 3 Het strafrechtelijke systeem.......................................................................................................... 13
3.1 De strafrechtsketen - Inleiding.....................................................................................................................13
3.2 De strafrechtsketen – de keten.....................................................................................................................13
3.3 De strafrechtsketen – Selectie......................................................................................................................14
3.4 De strafrechtsketen – filtering......................................................................................................................15
3.5 De strafrechtsketen – filtering – voorbeeld..................................................................................................15
College 4 Biologische en psychologische verklaringen...................................................................................16
4.1 Biologische theorieën – klassieke ideeën.....................................................................................................16
4.2 Biologische theorieën – Psychobiologie.......................................................................................................17
4.3 Biologische theorieën – Gedragsgenetica....................................................................................................17
4.4 Biologische theorieën – Neurocriminologie.................................................................................................17
4.5 Psychologische theorieën - stoornissen........................................................................................................18
4.6 Psychologische theorieën - Persoonlijkheid.................................................................................................18
4.7 Psychologische theorieën - Leren.................................................................................................................19
4.8 Psychologische theorieën – Neutralisatie....................................................................................................21
4.9 Psychologische theorieën – Afsluiting . ........................................................................................................21
College 5 Economische en sociologische verklaringen...................................................................................22
5.1 Economische theorieën - Inleiding...............................................................................................................22
5.2 Economische theorieën – Klassieke theorieën..............................................................................................22
5.3 Economische theorieën – Afschrikkingstheorieën........................................................................................23
5.4 Economische theorieën – Rationele Keuze theorieën...................................................................................23
5.5 Economische theorieën – Gelegenheid........................................................................................................24
5.6 Sociologische theorieën – Inleiding..............................................................................................................24
, 5.7 Sociologische theorieën – Anomie en strain................................................................................................24
5.8 Sociologische theorieën – Sociale desorganisatie........................................................................................26
5.9 Sociologische theorieën – Sociale controle..................................................................................................27
5.10 Sociologische theorieën – Labeling............................................................................................................28
5.11 Sociologische theorieën – Beleidsimplicaties.............................................................................................28
College 6 Criminaliteitspreventie.................................................................................................................. 30
6.1 + 6. 2 Democratische staat...........................................................................................................................30
6.3 + 6.4 + 6.5 Criminaliteitsbeleid.....................................................................................................................30
College 7 Straffen en criminaliteit................................................................................................................. 30
7.1 + 7.2 Ideeën over straffen.............................................................................................................................30
7.3 + 7.4 + 7.5 Straffen en maatregelen.............................................................................................................30
College 8 Victimologie.................................................................................................................................. 30
8.1 + 8.2 + 8.3 Slachtofferschap.........................................................................................................................30
8.4 + 8.4 Slachtofferhulp....................................................................................................................................30
College 9 Historische criminologie................................................................................................................ 30
, College 1: Criminologie & Criminaliteit
Literatuur week 1: H1 actuele criminologie & H1 reader
Donderdag 14 september 2023
w
Hoofdvragen van de criminologie
1. Wat wordt (Waarom) verstaan onder criminaliteit?
2. Wat is aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
3. Wat zijn de achtergronden/verklaringen voor (verschillen in) criminaliteit?
4. Wat is de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij op criminaliteit
reageert?
1.2 Criminaliteit – een probleem
Gebruiken, normen en wetten
In elke samenleving zijn er gedragingen die meer of minder gewenst worden gevonden.
Hierbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:
Gebruiken = minder gewenst & geen/lichte sancties
Normen = niet gewenst & (niet wettelijke) sancties
Rechtsnormen = niet gewenst & wettelijke sancties (= wetten en jurisprudentie)
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het veelvoorkomend is. Er is veel
criminaliteit tegen personen, goederen, de overheid & samenleving en slachtofferloze
criminaliteit. Slachtofferloze criminaliteit komt voor in de vorm van drugsgebruik &
drugshandel en gevechten tussen bekenden (e.g. echtscheiding, euthanasie, overspel). Een
delict is alleen ‘slachtofferloos’ als beide partijen vrijwillige instemmen en vinden dat zij door
de transactie niet geschaad worden.
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het veel schade veroorzaakt.
Er is veel:
Materiele schade: voor burgers, bedrijven en overheid
Materiele schade: kosten criminaliteitsbestrijding
Milieuschade
Immateriële schade:
o Leed van slachtoffers
o Angst, vermijdingsgedrag
o Morele verontwaardiging
o Ontwrichting samenleving
o Bedreiging rechtsorde
o Ondermijning legitimiteit democratische rechtstaat
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het een sociaal probleem is.
Er zijn:
Veel betrokken actoren, organisaties, bedrijven en maatschappelijke instellingen
Maatschappelijke oorzaken van criminaliteit
Verschillende en tegenstrijdige belangen bij aanpak
Veel discussies over criminaliteit en de aanpak in publieke debat en media
College 1: Criminologie & Criminaliteit........................................................................................................... 3
1.2 Criminaliteit – een probleem..........................................................................................................................3
1.3 Criminaliteit – de definitie..............................................................................................................................4
1.4 criminaliteit – de definitie (2).........................................................................................................................4
1.5 Criminologie – de discipline............................................................................................................................4
1.6 Criminologie – de werkwijze...........................................................................................................................5
College 2 Beschrijvende criminologie............................................................................................................. 7
2.1 Beschrijvende criminologie.............................................................................................................................7
2.2 Interviews & Enquêtes....................................................................................................................................7
2.3 Overige methoden..........................................................................................................................................8
2.4 Meten van criminaliteit................................................................................................................................10
2.5 Criminaliteitspatronen.................................................................................................................................11
College 3 Het strafrechtelijke systeem.......................................................................................................... 13
3.1 De strafrechtsketen - Inleiding.....................................................................................................................13
3.2 De strafrechtsketen – de keten.....................................................................................................................13
3.3 De strafrechtsketen – Selectie......................................................................................................................14
3.4 De strafrechtsketen – filtering......................................................................................................................15
3.5 De strafrechtsketen – filtering – voorbeeld..................................................................................................15
College 4 Biologische en psychologische verklaringen...................................................................................16
4.1 Biologische theorieën – klassieke ideeën.....................................................................................................16
4.2 Biologische theorieën – Psychobiologie.......................................................................................................17
4.3 Biologische theorieën – Gedragsgenetica....................................................................................................17
4.4 Biologische theorieën – Neurocriminologie.................................................................................................17
4.5 Psychologische theorieën - stoornissen........................................................................................................18
4.6 Psychologische theorieën - Persoonlijkheid.................................................................................................18
4.7 Psychologische theorieën - Leren.................................................................................................................19
4.8 Psychologische theorieën – Neutralisatie....................................................................................................21
4.9 Psychologische theorieën – Afsluiting . ........................................................................................................21
College 5 Economische en sociologische verklaringen...................................................................................22
5.1 Economische theorieën - Inleiding...............................................................................................................22
5.2 Economische theorieën – Klassieke theorieën..............................................................................................22
5.3 Economische theorieën – Afschrikkingstheorieën........................................................................................23
5.4 Economische theorieën – Rationele Keuze theorieën...................................................................................23
5.5 Economische theorieën – Gelegenheid........................................................................................................24
5.6 Sociologische theorieën – Inleiding..............................................................................................................24
, 5.7 Sociologische theorieën – Anomie en strain................................................................................................24
5.8 Sociologische theorieën – Sociale desorganisatie........................................................................................26
5.9 Sociologische theorieën – Sociale controle..................................................................................................27
5.10 Sociologische theorieën – Labeling............................................................................................................28
5.11 Sociologische theorieën – Beleidsimplicaties.............................................................................................28
College 6 Criminaliteitspreventie.................................................................................................................. 30
6.1 + 6. 2 Democratische staat...........................................................................................................................30
6.3 + 6.4 + 6.5 Criminaliteitsbeleid.....................................................................................................................30
College 7 Straffen en criminaliteit................................................................................................................. 30
7.1 + 7.2 Ideeën over straffen.............................................................................................................................30
7.3 + 7.4 + 7.5 Straffen en maatregelen.............................................................................................................30
College 8 Victimologie.................................................................................................................................. 30
8.1 + 8.2 + 8.3 Slachtofferschap.........................................................................................................................30
8.4 + 8.4 Slachtofferhulp....................................................................................................................................30
College 9 Historische criminologie................................................................................................................ 30
, College 1: Criminologie & Criminaliteit
Literatuur week 1: H1 actuele criminologie & H1 reader
Donderdag 14 september 2023
w
Hoofdvragen van de criminologie
1. Wat wordt (Waarom) verstaan onder criminaliteit?
2. Wat is aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
3. Wat zijn de achtergronden/verklaringen voor (verschillen in) criminaliteit?
4. Wat is de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij op criminaliteit
reageert?
1.2 Criminaliteit – een probleem
Gebruiken, normen en wetten
In elke samenleving zijn er gedragingen die meer of minder gewenst worden gevonden.
Hierbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:
Gebruiken = minder gewenst & geen/lichte sancties
Normen = niet gewenst & (niet wettelijke) sancties
Rechtsnormen = niet gewenst & wettelijke sancties (= wetten en jurisprudentie)
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het veelvoorkomend is. Er is veel
criminaliteit tegen personen, goederen, de overheid & samenleving en slachtofferloze
criminaliteit. Slachtofferloze criminaliteit komt voor in de vorm van drugsgebruik &
drugshandel en gevechten tussen bekenden (e.g. echtscheiding, euthanasie, overspel). Een
delict is alleen ‘slachtofferloos’ als beide partijen vrijwillige instemmen en vinden dat zij door
de transactie niet geschaad worden.
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het veel schade veroorzaakt.
Er is veel:
Materiele schade: voor burgers, bedrijven en overheid
Materiele schade: kosten criminaliteitsbestrijding
Milieuschade
Immateriële schade:
o Leed van slachtoffers
o Angst, vermijdingsgedrag
o Morele verontwaardiging
o Ontwrichting samenleving
o Bedreiging rechtsorde
o Ondermijning legitimiteit democratische rechtstaat
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem omdat het een sociaal probleem is.
Er zijn:
Veel betrokken actoren, organisaties, bedrijven en maatschappelijke instellingen
Maatschappelijke oorzaken van criminaliteit
Verschillende en tegenstrijdige belangen bij aanpak
Veel discussies over criminaliteit en de aanpak in publieke debat en media
