Correcte werkgroepuitwerkingen Inleiding staats- en bestuursrecht

Week 4
Op welke wijze draagt het legaliteitsbeginsel bij aan de realisatie van de idealen van de
democratische rechtsstaat?
 Na de absolute soevereiniteit met Frankrijk etc. was er veel onzekerheid dus het is nu
voor de rechtszekerheid. Verder zorgt het legaliteitsbeginsel ervoor dat overheidsbesluiten
op wettelijke grondslag moeten berusten waardoor de overheid niet zomaar dingen kan
besluiten. Ze mogen slechts optreden op basis van regels die democratisch tot stand zijn
gekomen. Hierdoor is er sprake van medezeggenschap van de volksvertegenwoordiging wat
gekozen is door het volk. Vandaar dat overheidsbesluiten democratisch worden besloten en
dit de realisatie van idealen is (Art 81 Gw, art 16 Gw en art 104 Gw)

De maatregelen die gedurende de coronacrisis werden opgelegd waren in belangrijke mate
gebaseerd op de Wet publieke gezondheid. Beantwoord de volgende drie vragen:
Wat voor soort overheidsbesluit is deze wet?
 Avv (wet in materiële zin)

Hoe is de bevoegdheid verkregen om dit overheidsbesluit te nemen?
 Art 81 Gw, hierin is de bevoegdheid geattribueerd

Met welke van de drie machten van de Trias Politica kan dit overheidsbesluit in verband
worden gebracht?
 Wetgevende macht

Door middel van welke procedure is deze wet tot stand gekomen?
 Art 82 – 88 Gw

Hoewel de coronaepidemie op dit moment aardig onder controle lijkt, leeft bij veel mensen
de angst voor een nieuwe grote opleving van het virus. In een eerder stadium van de crisis
werd door sommige auteurs betoogd dat er een vaccinatieplicht moest worden ingevoerd.
Uiteindelijk heeft de overheid deze zware maatregel nooit van stal gehaald. Maar, stel nu dat
het aantal coronabesmettingen opnieuw gaat oplopen en stel nu dat door een nieuwe
griezelige mutatie het virus veel dodelijker is geworden, kan de regering (Belangrijke, want
die maakt AMvB) dan op basis van de Wet publieke gezondheid, (in het kader van een nieuw
vaccin) alsnog een vaccinatieplicht opleggen? Van welk type regelgevende bevoegdheid zou
de regering hiervoor gebruikmaken?
 Regering maar AMvB (te maken met fluorideringsarrest, lees de noot), in wet 6b van Wet
Publieke Gezondheid valt geen grondslag te vinden om deze plicht op te stellen. Voor een
vaccinatieprogramma zou er wel een grondslag zijn in deze wet

In de winter van 2021 bereikte de coronacrisis één van haar vele dieptepunten. De
besmettingen namen in rap tempo toe waarop werd besloten een avondklok in te stellen.
Deze rigoureuze maatregel vormde misschien wel de grootste beperking van burgerlijke
vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog. Zoek op wat de formeel-wettelijke basis was van
deze avondklok en zoek uit waarom er destijds discussie was over de wettelijke basis van de
avondklok.
 Art 8 Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag: het beperken van het
‘vertroeven in de open lucht’. Slapende wet die op 2 manieren geactiveerd kan worden zoals

, geen noodtoestand uitroepen maar op grond van Art 1 Wbbbg kan de avondklok bij
buitengewone omstandigheden in werking gesteld worden door een koninklijk besluit
 Avondklok heeft andere wettelijke verankeringen te vinden via rijksoverheid.nl
Er was een wetswijziging in de wet publieke gezondheid zodat het als wettelijke grondslag
gezien kon worden (legaliteitsbeginsel)
Dit onderdeel is niet van belang voor de tussentoets

Ten tijde van de avondklok kon de Nederlandse bevolking niet veel anders doen dan thuis
voor de buis zitten. Joop Zoetemelk nam het echter niet zo nauw met de avondklok. Om
20.45 uur stapte hij op zijn fiets om een rondje te fietsen. Om 22.00 uur werd hij door twee
politieagenten aangehouden voor het schenden van de avondklok. Op grond van de in de
bijlage (bij deze werkgroep opdrachten) opgenomen (fictieve) bepalingen uit een
ministeriële regeling (Tijdelijke regeling landelijke avondklok covid-19) veroordeelde de
rechter hem tot een gevangenisstraf van 3 maanden.
Wat voor soort overheidsbesluit was de gevangenisstraf? Is naar uw oordeel het besluit tot
oplegging van de gevangenisstraf in strijd met het legaliteitsbeginsel? Leg uit.
 Rechterlijke uitspraak.
Grondslag van de strafbepaling is in de ministeriële regeling wat is gebaseerd op de Wet
Publieke Gezondheid wat een wet in formele zin is (vandaar voldaan aan positieve
legaliteitsbeginsel)
In Art 89 lid 4 Gw jo. Art 89 lid 2 Gw gaat het om ministeriële regeling, hierin staat dat
straffen alleen door een wet in formele zin mogen worden opgelegd, maar alles dat in de
grondwet staat is formeel. Lid 2 staat dat straffen opleggen niet gedelegeerd mag worden
(vandaar niet voldaan aan negatieve legaliteitsbeginsel)

Per 20 mei 2022 geldt de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 niet meer. Daardoor zijn
nagenoeg alle coronamaatregelen komen te vervallen. Leg uit hoe het kan dat de Tijdelijke
wet maatregelen niet meer geldt.
 Doordat de Tweede kamer ervoor kiest om de maatregelen niet langer meer te verlengen
aangezien de uitzonderlijke situatie blijkt af te nemen. Of door niet te stemmen voor het
verlengen van de maatregelen

1. In arrest Fluoridering is geoordeeld dat:
a. al het overheidshandelen dient te berusten op een wettelijke grondslag.
b. feitelijke maatregelen van ingrijpende aard op een wettelijke grondslag dienen te
berusten.
c. de regering alleen wetgevende bevoegdheden heeft voor zover deze zijn
toegekend door de wetgever.
d. feitelijke handelingen dienen te berusten op een wettelijke grondslag.

2. Wat is geen wet in materiële zin?
a. Algemene Plaatselijke Verordening Utrecht.
b. Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
c. Algemene wet bestuursrecht.
d. Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.