Aardrijkskunde samenvatting 1.1 t/m 1.5
~ 1.1 kantelt het economisch wereldbeeld? ~
Industriegoederen gemaakt in westerse landen halveerde tussen 1990-2018. In
BRICS-landen steeg dat juist van 10% naar 35%. Het zijn vooral de westerse
multinationale ondernemingen (mno’s) die deze verschuiving aanjagen. Dat doen
ze om 2 redenen:
Westerse mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lageloonlanden.
De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt, de koopkracht
neemt toe.
Veel wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de semiperiferie
landen. De omvang van de wereldhandel is groot doordat:
De productieketen is opgedeeld elk onderdeel van een eindstuk wordt
geproduceerd in landen waar dat het goedkoopst kan, dat leidt tot meer
handel en transport.
Transport van goederen sneller en goedkoper is geworden vooral door
de komst van de container. Het snelle vervoer plus de moderne
communicatietechnologie zorgen ervoor dat de container just-in-time
aankomt.
Handelsgrenzen steeds meer verdwijnen de WTO pleit voor het verder
versoepelen van het internationale grensverkeer en is tegen het
afschermen van de binnenlandse markt.
Eerst maakte Europa en de VS in de WTO de dienst uit, maar de opkomende
landen beslissen nu volop mee. Centrumlanden zijn nog steeds de belangrijkste
landen voor de wereldeconomie. Maar kat het economisch zwaartepunt in de
wereld verschuift (global shift) is overduidelijk.
~ 1.2 ontwikkeling van de wereldeconomie ~
Handelaren en missionarissen trekken naar nieuwe gebieden, die daarvoor
nauwelijks contact hadden met Europa. We onderscheiden daarin 2 perioden:
1500-1800: handelskolonialisme vanuit koloniën worden grondstoffen
naar Europa vervoerd. Er worden ook Afrikaanse slaven in Amerika op
plantages laten werken.
1800-1950: industrieel kolonialisme door de opkomst van de
industrie wordt het voor Europese landen belangrijk verzekerd te zijn van
grondstoffen en een afzetmarkt.
De afloop van de tweede wereld oorlog levert 2 veranderingen op in de
wereldorde:
De kolonien worden in snel tempo onafhankelijk (dekolonisatie)
~ 1.1 kantelt het economisch wereldbeeld? ~
Industriegoederen gemaakt in westerse landen halveerde tussen 1990-2018. In
BRICS-landen steeg dat juist van 10% naar 35%. Het zijn vooral de westerse
multinationale ondernemingen (mno’s) die deze verschuiving aanjagen. Dat doen
ze om 2 redenen:
Westerse mno’s verplaatsen hun maakindustrie naar lageloonlanden.
De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt, de koopkracht
neemt toe.
Veel wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de semiperiferie
landen. De omvang van de wereldhandel is groot doordat:
De productieketen is opgedeeld elk onderdeel van een eindstuk wordt
geproduceerd in landen waar dat het goedkoopst kan, dat leidt tot meer
handel en transport.
Transport van goederen sneller en goedkoper is geworden vooral door
de komst van de container. Het snelle vervoer plus de moderne
communicatietechnologie zorgen ervoor dat de container just-in-time
aankomt.
Handelsgrenzen steeds meer verdwijnen de WTO pleit voor het verder
versoepelen van het internationale grensverkeer en is tegen het
afschermen van de binnenlandse markt.
Eerst maakte Europa en de VS in de WTO de dienst uit, maar de opkomende
landen beslissen nu volop mee. Centrumlanden zijn nog steeds de belangrijkste
landen voor de wereldeconomie. Maar kat het economisch zwaartepunt in de
wereld verschuift (global shift) is overduidelijk.
~ 1.2 ontwikkeling van de wereldeconomie ~
Handelaren en missionarissen trekken naar nieuwe gebieden, die daarvoor
nauwelijks contact hadden met Europa. We onderscheiden daarin 2 perioden:
1500-1800: handelskolonialisme vanuit koloniën worden grondstoffen
naar Europa vervoerd. Er worden ook Afrikaanse slaven in Amerika op
plantages laten werken.
1800-1950: industrieel kolonialisme door de opkomst van de
industrie wordt het voor Europese landen belangrijk verzekerd te zijn van
grondstoffen en een afzetmarkt.
De afloop van de tweede wereld oorlog levert 2 veranderingen op in de
wereldorde:
De kolonien worden in snel tempo onafhankelijk (dekolonisatie)
