Samenvatting 3 vwo introductie M & O

Economie samenvatting ~ A + B + C

Onderdeel A
~ eenmanszaak ~
een eenmanszaak is een onderneming waarin één persoon, de eigenaar, de
leiding heeft. Hij kan wel een of meer werknemers in dienst hebben. Als de
eigenaar geen werknemers in dienst heeft is hij een zzp-er: zelfstandige zonder
personeel.
Er zijn natuurlijke personen en rechtspersonen. Natuurlijke personen zijn
mensen zoals jij en ik. Zij gaan zelfstandig verplichtingen aan door bijvoorbeeld
een telefoonabonnement of hypotheek af te sluiten. Bij een rechtspersoon is er
sprake van een organisatie die verplichtingen aangaat.

Omdat de eenmanszaak geen rechtspersoon is, is de eigenaar met zijn prive-
vermogen aansprakelijk als het misloopt met zijn onderneming. Een tweede
nadeel van een eenmanszaak is dat er meestal weinig geld beschikbaar is. Want
er is maar één eigenaar die geld in de zaak kan steken. En de banken zijn
meestal voorzichtig met het lenen van geld aan eenmanszaken, omdat zij graag
zekerheid willen hebben dat ze het geld terugkrijgen. De eenmanszaak heeft ook
voordelen: Eén persoon heeft de leiding, dus hij kan snel beslissingen nemen en
alle winst is voor één persoon: de eigenaar. Over de winst moet
inkomstenbelasting betaald worden.



~ vennootschap onder firma (VOF) ~
Bij een vennootschap onder firma zijn twee of meerdere personen eigenaar
van één onderneming. Zij voeren gezamenlijk de leiding over het bedrijf. Een
bank leent liever geld aan een vof dan aan een eenmanszaak, omdat er meer
personen zijn bij wie de bank het geld kan opeisen.

De vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk. Dat betekent dat elke vennoot
afzonderlijk met zijn hele privévermogen aansprakelijk is voor alle schulden van
de onderneming (ongeacht het vermogen wat hij of zij heeft ingebracht). Ook als
de problemen zijn veroorzaakt door de andere vennoten, kan elke vennoot hier
financieel op worden aangesproken.

Een vennoot die meer geld in de onderneming steekt, heeft ook recht op een
groter deel van de winst. Over deze winst moet inkomstenbelasting worden
betaald.



~ naamloze vennootschap (NV) ~

Bij een naamloze vennootschap wordt de waarde (het eigen vermogen)
van het bedrijf in stukjes gehakt. De stukjes worden aandelen genoemd.
Aandelen zijn vrij verhandelbaar en worden op de aandelenbeurs

, verhandeld. Wie een aandeel koopt, is dus voor een klein deel eigenaar
van het bedrijf.
De aandeelhouders zijn met elkaar eigenaar van het bedrijf. Zij krijgen als
eigenaar per aandeel een winstuitkering (dit heet dividend), als de
behaalde winst dat mogelijk maakt. Daarom moet elke nv elk jaar een
jaarrekening presenteren waarin wordt uitgelegd hoe het met het bedrijf
gaat. Er is een officiële scheiding tussen het eigendom van de zaak (de
aandeelhouders) en de dagelijkse leiding (directieleden in loondienst). Een
nv is een rechtspersoon. Als de nv failliet gaat, gaat alleen het bedrijf
failliet. De personen zijn niet hoofdelijk aansprakelijk. Het risico voor de
aandeelhouders is beperkt. Zij kunnen niet meer verliezen dan de waarde
van hun aandelen.

Over de winst van de nv moet de nv vennootschapsbelasting betalen.
Over het dividend moet ook nog dividendbelasting worden betaald.


~ besloten vennootschap (BV) ~
Een besloten vennootschap is een soort 'kleine nv'. Ook bij een bv is het
vermogen in aandelen verdeeld. Een bv is ook een rechtspersoon. En er is
officieel een scheiding tussen eigendom (aandeelhouders) en de dagelijkse
leiding (de directie in loondienst). Er zijn ook verschillen met een nv. De aandelen
worden niet openbaar verkocht, zoals bij de nv. Omdat de aandelen niet vrij
overdraagbaar zijn, wordt deze vennootschap een besloten vennootschap
genoemd. Bij een bv zijn er vaak maar één of enkele aandeelhouders.
Net als bij de nv moet er bij de bv ook vennootschapsbelasting en
dividendbelasting worden betaald.




Onderdeel B
~ omzet kosten en winst ~
De afzet is de hoeveelheid verkochte artikelen in een bepaalde periode.
De omzet of verkoopopbrengst is het totale geldbedrag dat voor de verkochte
artikelen is ontvangen in een bepaalde periode. De omzet bereken je door de
verkochte hoeveelheden te vermenigvuldigen met de verkoopprijs (exclusief
BTW).

Omzet = afzet x verkoopprijs

De artikelen die je hebt verkocht, heb je eerst zelf moeten inkopen. Het bedrag
dat je daarvoor kwijt was, noem je de inkoopwaarde van de omzet.
De brutowinst is het verschil tussen de omzet en de inkoopwaarde van de
omzet.

De brutowinst is nog niet het bedrag dat de eigenaar over houdt. Er moeten
immers nog allerlei andere zaken betaald worden zoals bijvoorbeeld huur, loon,