Proeftentamen Bestuurskunde en overheidsmanagement
(1)
Ambivalentie in bestuurlijke waarden
Stof: Hoofdstuk 1.3 Bovens
Behoorlijk bestuur kan gerealiseerd worden door bepaalde bestuurlijke waarden hoog te houden. Het
probleem echter is dat deze waarden onderling met elkaar kunnen botsen. De waarden zijn
ambivalent. We kijken naar de waarden ‘rechtmatigheid’ en ‘doelmatigheid’.
a) Wat houdt de waarde ‘doelmatigheid in?
b) Wat houdt de waarde ‘rechtmatig’ in?
c) Bedenk een situatie waarin beide waarden met elkaar in conflict komen?
a) Doelmatigheid: optimaal gebruik van middelen.
b) Rechtmatigheid: het overheidsoptreden moet een wettelijke grondslag hebben.
c) Een situatie waarbij het belangrijk is dat vanwege de rechtmatigheid alle procedures en
bezwaarschriften serieus worden behandeld. Dit gaat heel veel tijd kosten, waardoor
overheidsprojecten vaak veel duurder worden dan begroot.
(2)
Dynamische overheid / groei verzorgingsstaat
Hoofdstuk 1.4 Bovens
Vlak voor en na de Tweede Wereldoorlog domineerde de Keynesiaanse visie in het overheidsbestuur.
a) Wat was volgens Keynes de reden voor de economische crisis in de jaren 30?
b) Welke rol zal Keynes voor de overheid t.a.v. de economie ten aanzien van crisisherstel?
c) Welke rol zal Keynes voor de overheid t.a.v. het voorkomen van oververhitting of juist recessie
van de economie?
De oorzaak van de economische crisis is de financiële crisis in 1929. Er gingen bedrijven failliet, met
ontslagen als gevolg. De werkelozen kregen nauwelijks een uitkering en door hun armoede gingen
nog meer bedrijven op de fles.
Ten aanzien van crisisherstel moet de overheid juist investeren in grootschalige
werkgelegenheidsprojecten, zoals wegen, dijken, parken, polders. Ook enige vorm van
inkomenssteun voor werkelozen (werkeloosheiduitkering).
Het voorkomen van een recessie kan door het stimuleren van bedrijvigheid, beheersing van lonen en
prijzen bij dreigende inflatie
(3)
Sturing en beleid in het openbaar bestuur
Hoofdstuk 3 Bovens
Eén van de redenen waarom de overheid wil sturen is dat er goederen zijn waarvan het
maatschappelijk wenselijk wordt geacht dat ze voor een breder publiek toegankelijk zijn.
a) Geef de (liefst Engelstalige) term voor deze goederen?
b) Geef een voorbeeld van deze goederen.
c) Welke instrument zou de overheid kunnen inzetten om deze goederen te bevorderen?
a) Merit goods (bemoeigoederen is ook goed)
b) Cultuur, museum, bibliotheek, deelname sportclub
c) Subsidiëren zodat de prijs betaalbaar wordt voor de lagere inkomens
(4)
Thema: Beleid en omgeving
Hoofdstuk 4 Bovens
De omgeving is voor een beleidsmaker vaak onbeheersbaar. Om de complexiteit van de omgeving
toch beheersbaar te maken, is het mogelijk de omgeving te ‘verdisconteren’.
a) Wat wordt verstaan onder verdiscontering van de omgeving
(1)
Ambivalentie in bestuurlijke waarden
Stof: Hoofdstuk 1.3 Bovens
Behoorlijk bestuur kan gerealiseerd worden door bepaalde bestuurlijke waarden hoog te houden. Het
probleem echter is dat deze waarden onderling met elkaar kunnen botsen. De waarden zijn
ambivalent. We kijken naar de waarden ‘rechtmatigheid’ en ‘doelmatigheid’.
a) Wat houdt de waarde ‘doelmatigheid in?
b) Wat houdt de waarde ‘rechtmatig’ in?
c) Bedenk een situatie waarin beide waarden met elkaar in conflict komen?
a) Doelmatigheid: optimaal gebruik van middelen.
b) Rechtmatigheid: het overheidsoptreden moet een wettelijke grondslag hebben.
c) Een situatie waarbij het belangrijk is dat vanwege de rechtmatigheid alle procedures en
bezwaarschriften serieus worden behandeld. Dit gaat heel veel tijd kosten, waardoor
overheidsprojecten vaak veel duurder worden dan begroot.
(2)
Dynamische overheid / groei verzorgingsstaat
Hoofdstuk 1.4 Bovens
Vlak voor en na de Tweede Wereldoorlog domineerde de Keynesiaanse visie in het overheidsbestuur.
a) Wat was volgens Keynes de reden voor de economische crisis in de jaren 30?
b) Welke rol zal Keynes voor de overheid t.a.v. de economie ten aanzien van crisisherstel?
c) Welke rol zal Keynes voor de overheid t.a.v. het voorkomen van oververhitting of juist recessie
van de economie?
De oorzaak van de economische crisis is de financiële crisis in 1929. Er gingen bedrijven failliet, met
ontslagen als gevolg. De werkelozen kregen nauwelijks een uitkering en door hun armoede gingen
nog meer bedrijven op de fles.
Ten aanzien van crisisherstel moet de overheid juist investeren in grootschalige
werkgelegenheidsprojecten, zoals wegen, dijken, parken, polders. Ook enige vorm van
inkomenssteun voor werkelozen (werkeloosheiduitkering).
Het voorkomen van een recessie kan door het stimuleren van bedrijvigheid, beheersing van lonen en
prijzen bij dreigende inflatie
(3)
Sturing en beleid in het openbaar bestuur
Hoofdstuk 3 Bovens
Eén van de redenen waarom de overheid wil sturen is dat er goederen zijn waarvan het
maatschappelijk wenselijk wordt geacht dat ze voor een breder publiek toegankelijk zijn.
a) Geef de (liefst Engelstalige) term voor deze goederen?
b) Geef een voorbeeld van deze goederen.
c) Welke instrument zou de overheid kunnen inzetten om deze goederen te bevorderen?
a) Merit goods (bemoeigoederen is ook goed)
b) Cultuur, museum, bibliotheek, deelname sportclub
c) Subsidiëren zodat de prijs betaalbaar wordt voor de lagere inkomens
(4)
Thema: Beleid en omgeving
Hoofdstuk 4 Bovens
De omgeving is voor een beleidsmaker vaak onbeheersbaar. Om de complexiteit van de omgeving
toch beheersbaar te maken, is het mogelijk de omgeving te ‘verdisconteren’.
a) Wat wordt verstaan onder verdiscontering van de omgeving
