KNGF Richtlijn hartrevalidatie
Hartpatiënten fases van zorg:
> Preoperatieve fase
- voorkeur start 4 weken preoperatief
- bedoeld voor PT met openhartoperatie (coronary artery bypass grafting (CABG) en/of
klepoperatie) & hoog risico lopen op ontwikkelen van postoperatieve pulmonale complicatie
> Fase I [Klinische fase]
- Opname in het ZKH (begint direct na de acute cardiologische gebeurtenis)
- Relatieve rust
- Indien nodig aangevuld met longfysiotherapie
- Mobilisatiefase op de verpleegafdeling
- Z.s.m. aanbieden dynamische mobiliteitsoefeningen
- Deze worden uitgebreid naar gewenste ADL zoals lopen en traplopen
> Fase II [Revalidatiefase]
- Sluit aan op klinische fase, begint na ontslag ZKH (uitgezonderd complexe hartrevalidatie)
- Informeren en adviseren
- Opstellen en begeleiden behandelprogramma
- Verzorgen ontspanningsprogramma (i.s.m. psycholoog en maatschappelijk werkende)
> Fase III [Postrevalidatie- en nazorgfase]
- Sluit aan op revalidatiefase, maar valt buiten institutionele gezondheidszorg
- Behoudt van in fase II ingezette actieve leefstijl
- Monitoren leefstijl na 6 en 12 maanden
- Mogelijk advies om beweegprogramma (coronair lijden) of trainingsprogramma (hartfalen)
in de eerstelijns te volgen
Coronair hartlijden [of coronaire hartziekten; aandoeningen die worden veroorzaakt door
vernauwingen van kransslagaderen, a.g.v. atherosclerose]
Beïnvloedbare risicofactoren (cardiovasculair) Niet-beïnvloedbare risicofactoren (cardiovasculair)
Roken Genetische predispositie
Ongezond voedingspatroon Mannelijk geslacht
(Systolische) Hypertensie Leeftijd
BMI > 30
Middelomtrek > 102 cm [mannen], > 88 cm [vrouwen]
Gestoord lipidenspectrum (hypercholesterolemie en
hyperlipidemie)
Diabetes mellitus type 2
Lichamelijke inactiviteit
Gebrek aan sociale steun
Psychische factoren (stress, depressie, angst)
Prognostische factoren die het herstelproces beïnvloeden
De mate/ernst van de hartziekte Perifeer vaatlijden
Resterende linkerventrikelfunctie Obesitas
Diabetes mellitus Psychische factoren (angst en depressie)
CVA Gebrek aan sociale steun
Comorbiditeit (artrose, COPD, etc) Kanker
, > Preventie
Onder (secundaire en tertiaire) preventie vallen alle maatregelen die zijn gericht op
gedragsverandering en op het modificeren van beïnvloedbare risicofactoren, die worden genomen
om progressie van of invalidering door de reeds aanwezige hartziekte te voorkomen.
Preoperatieve fase
Score 1 of lager = laag risico. Score 2 of hoger = hoog risico preoperatieve fase
Behandeling;
> Inspiratory Muscle Training (IMT) met gebruikmaking van een treshold device;
- weerstand: 30% van Pimax, wekelijks opgebouwd met 5%. bij een borgscore (1-10) < 5;
- 7 dagen per week, minimaal 20 minuten per sessie, minimaal 2 weken, indien mogelijk 4 weken
> Airway clearance technieken
Gewenste resultaat;
> Een toename van de Pimax (en inspiratoire volhoudtijd) gemeten met de Pimax-meter;
> Er zijn geen pulmonale problemen vast te stellen (de patiënt kan functioneel sputum ophoesten).
Fase I // Klinische fase
Fysiotherapeutische eindcriteria zijn;
> De PT kan op gewenst ADL-niveau functioneren (zoals lopen, traplopen en zelfverzorging, eventueel met
hulp. Matige inspanning is mogelijk (≥ 3-4 MET’s).
> De PT heeft (enige) kennis van de hartziekte.
> Kennis PT adequate omgang met klachten en kan ADL-activiteiten opbouwen/uitbreiden.
Fase II // Revalidatiefase
Screeningsresulaten hartrevalidatiecoö rdinator + overlet met PT multidisciplinair overleg Verwijzing
PT naar een of meerdere programma’s binnen de diverse disciplines;
> informatieprogramma;
> beweegprogramma
> ontspanningsprogramma
> begeleiden van gedragsverandering (leefstijlprogramma, gedragsmodificatieprogramma)
> psychologische programma’s
Opstellen behandelprogramma
> Fysiotherapeutische behandeldoelen (veelal gericht op 1 en 5);
1. Het leren kennen van de eigen fysieke grenzen (PSK, Borg 6-20, Angst/Angina pectoris of Dyspneu-schaal)
2. Het leren omgaan met fysieke beperkingen (PSK, Borg, Angst/Angina pectoris of Dyspneu-schaal)
3. Het optimaliseren van het inspanningsvermogen (FT: SWT of 6MWT, eventueel MET-lijst en/of SAS)
4. Het beoefenen van diagnostiek (SWT of 6MWT, eventueel MET-lijst en/of SAS, evt. Borg 6-20)
5. Het overwinnen van angst voor lichamelijke inspanning (anamnese, vragenlijst, observatie)
6. Het ontwikkelen/behouden van een actieve leefstijl (anamnese, monitor bewegen en gezondheid)
> Bepalen trainingsintensiteit, rekening houden met;
Hartpatiënten fases van zorg:
> Preoperatieve fase
- voorkeur start 4 weken preoperatief
- bedoeld voor PT met openhartoperatie (coronary artery bypass grafting (CABG) en/of
klepoperatie) & hoog risico lopen op ontwikkelen van postoperatieve pulmonale complicatie
> Fase I [Klinische fase]
- Opname in het ZKH (begint direct na de acute cardiologische gebeurtenis)
- Relatieve rust
- Indien nodig aangevuld met longfysiotherapie
- Mobilisatiefase op de verpleegafdeling
- Z.s.m. aanbieden dynamische mobiliteitsoefeningen
- Deze worden uitgebreid naar gewenste ADL zoals lopen en traplopen
> Fase II [Revalidatiefase]
- Sluit aan op klinische fase, begint na ontslag ZKH (uitgezonderd complexe hartrevalidatie)
- Informeren en adviseren
- Opstellen en begeleiden behandelprogramma
- Verzorgen ontspanningsprogramma (i.s.m. psycholoog en maatschappelijk werkende)
> Fase III [Postrevalidatie- en nazorgfase]
- Sluit aan op revalidatiefase, maar valt buiten institutionele gezondheidszorg
- Behoudt van in fase II ingezette actieve leefstijl
- Monitoren leefstijl na 6 en 12 maanden
- Mogelijk advies om beweegprogramma (coronair lijden) of trainingsprogramma (hartfalen)
in de eerstelijns te volgen
Coronair hartlijden [of coronaire hartziekten; aandoeningen die worden veroorzaakt door
vernauwingen van kransslagaderen, a.g.v. atherosclerose]
Beïnvloedbare risicofactoren (cardiovasculair) Niet-beïnvloedbare risicofactoren (cardiovasculair)
Roken Genetische predispositie
Ongezond voedingspatroon Mannelijk geslacht
(Systolische) Hypertensie Leeftijd
BMI > 30
Middelomtrek > 102 cm [mannen], > 88 cm [vrouwen]
Gestoord lipidenspectrum (hypercholesterolemie en
hyperlipidemie)
Diabetes mellitus type 2
Lichamelijke inactiviteit
Gebrek aan sociale steun
Psychische factoren (stress, depressie, angst)
Prognostische factoren die het herstelproces beïnvloeden
De mate/ernst van de hartziekte Perifeer vaatlijden
Resterende linkerventrikelfunctie Obesitas
Diabetes mellitus Psychische factoren (angst en depressie)
CVA Gebrek aan sociale steun
Comorbiditeit (artrose, COPD, etc) Kanker
, > Preventie
Onder (secundaire en tertiaire) preventie vallen alle maatregelen die zijn gericht op
gedragsverandering en op het modificeren van beïnvloedbare risicofactoren, die worden genomen
om progressie van of invalidering door de reeds aanwezige hartziekte te voorkomen.
Preoperatieve fase
Score 1 of lager = laag risico. Score 2 of hoger = hoog risico preoperatieve fase
Behandeling;
> Inspiratory Muscle Training (IMT) met gebruikmaking van een treshold device;
- weerstand: 30% van Pimax, wekelijks opgebouwd met 5%. bij een borgscore (1-10) < 5;
- 7 dagen per week, minimaal 20 minuten per sessie, minimaal 2 weken, indien mogelijk 4 weken
> Airway clearance technieken
Gewenste resultaat;
> Een toename van de Pimax (en inspiratoire volhoudtijd) gemeten met de Pimax-meter;
> Er zijn geen pulmonale problemen vast te stellen (de patiënt kan functioneel sputum ophoesten).
Fase I // Klinische fase
Fysiotherapeutische eindcriteria zijn;
> De PT kan op gewenst ADL-niveau functioneren (zoals lopen, traplopen en zelfverzorging, eventueel met
hulp. Matige inspanning is mogelijk (≥ 3-4 MET’s).
> De PT heeft (enige) kennis van de hartziekte.
> Kennis PT adequate omgang met klachten en kan ADL-activiteiten opbouwen/uitbreiden.
Fase II // Revalidatiefase
Screeningsresulaten hartrevalidatiecoö rdinator + overlet met PT multidisciplinair overleg Verwijzing
PT naar een of meerdere programma’s binnen de diverse disciplines;
> informatieprogramma;
> beweegprogramma
> ontspanningsprogramma
> begeleiden van gedragsverandering (leefstijlprogramma, gedragsmodificatieprogramma)
> psychologische programma’s
Opstellen behandelprogramma
> Fysiotherapeutische behandeldoelen (veelal gericht op 1 en 5);
1. Het leren kennen van de eigen fysieke grenzen (PSK, Borg 6-20, Angst/Angina pectoris of Dyspneu-schaal)
2. Het leren omgaan met fysieke beperkingen (PSK, Borg, Angst/Angina pectoris of Dyspneu-schaal)
3. Het optimaliseren van het inspanningsvermogen (FT: SWT of 6MWT, eventueel MET-lijst en/of SAS)
4. Het beoefenen van diagnostiek (SWT of 6MWT, eventueel MET-lijst en/of SAS, evt. Borg 6-20)
5. Het overwinnen van angst voor lichamelijke inspanning (anamnese, vragenlijst, observatie)
6. Het ontwikkelen/behouden van een actieve leefstijl (anamnese, monitor bewegen en gezondheid)
> Bepalen trainingsintensiteit, rekening houden met;
