Hoorcolleges ‘leren op school’
Hoorcollege 1 – School als pedagogische context
De bassischool
• Generieke vaardigheden: intelligentie en executieve functies
• Specifieke vaardigheden: taal, lezen en spellen, begrijpend lezen en rekenen
De school als pedagogische context
Onderwijs is nodig voor:
• Persoonlijke ontwikkeling van kinderen
• Overdracht van maatschappelijke en culturele waarden
• Voorbereiden op deelname aan de maatschappij (verwerken van informatie,
omgangsvormen en culturele waarden en normen)
Kernfunctie basisschool = kinderen goed onderwijzen
• Kennis verwerven
• Leren leren, leren nadenken
• Leren problemen op te lossen
• Leren samen te werken
• Leren de wereld te begrijpen
Kerndoelen (wat moet het kind aan het einde van de bassischool kennen of weten):
• Leerdoelen die landelijk gelden en wettelijk verplicht zijn
• Van basis- tot voortgezet onderwijs
• Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
• Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer veel ruimte voor eigen invulling
Leerlijnen
• Gemaakt door de school
• Geven weer hoe school aan de kerndoelen werkt
• Van kerndoel naar concrete doelen met tussenstappen per leerjaar
Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
• Tussendoelen en referentieniveaus voor rekenen en
Nederlandse taal (8 a 10 niveaus).
• 1F (fundamenteel
• 1S (streef)
• 1s+
Ontwikkelingsperspectief
• Eigen leerlijn (als ze niet meekomen met de rest van de leerlingen)
• Passende doelstellingen
• Passende perspectieven
• Talenten en mogelijkheden leerlingen
, Start op school
• Kinderen gaan naar school vanaf hun 4e levensjaar
• Continu toelaten
• Kinderen van één geboortejaar vormen één groep
• Maar schooljaar loopt anders dan het kalenderjaar
Meta-analyses
• Geven weer/samenvatting wat er in de afgelopen jaren uit verschillende studies is
gebleken (meer zekerheid)
• Inleiding: globaal lezen, definities en belang wel snappen
• Methode: aantal studies en doelgroep weten de rest globaal lezen
• Resultaten en discussie (kanttekeningen ook) snappen
Doorstromen
• Ieder volgend schooljaar start +/- 1 september
• In Nederland gaan kinderen van één geboortejaar door naar groep 3
• Grens op 1 januari (net als in het artikel), over naar volgend schooljaar
• Geen harde grens voor doorstroom; beslissing op basis van ontwikkeling van het
kind
• In competitieve onderwijssystemen leeftijdspositie soms bewust bepaald
• Dit betekent dat:
• Sommige kleuters doorstromen naar groep 2 na minder dan één jaar groep 1
• Andere kleuters na een paar maanden groep 1 nog een jaar in groep 1 blijven
• Alleen kinderen die in de zomervakantie jarig zijn kunnen precies 8 jaar over de
basisschool doen
• De jongste leerlingen gaan zo’n 7,5 jaar naar school
• De oudste leerlingen ongeveer 8,5 jaar
• Kinderen binnen een groep verschillen ook 1 jaar in leeftijd
• Geldt niet alleen op school, ook bij activiteiten in vrije tijd
• In ons onderwijssysteem geldt
o Hoe eerder in het jaar geboren, hoe ouder
o Hoe later in het jaar geboren, hoe jonger
Artikel Verachter et al. 2010
Geboortemaandeffect (Verachter et al. 2010)
• Jonge kinderen presteren gemiddeld minder goed op rekenen
• Verschillen in prestaties in groep 4 kleiner dan in groep 3
• Jongere kinderen groeien sneller in rekenvaardigheden
• Maar.. verschillen zijn er nog steeds eind groep 4
• Het verschil in leeftijd binnen de klas wordt steeds groter. Groepen worden meer qua
niveau homogeen door selectieproces: doubleren en versnellen. Qua leeftijd wordt
hetereogeen.
Hoorcollege 1 – School als pedagogische context
De bassischool
• Generieke vaardigheden: intelligentie en executieve functies
• Specifieke vaardigheden: taal, lezen en spellen, begrijpend lezen en rekenen
De school als pedagogische context
Onderwijs is nodig voor:
• Persoonlijke ontwikkeling van kinderen
• Overdracht van maatschappelijke en culturele waarden
• Voorbereiden op deelname aan de maatschappij (verwerken van informatie,
omgangsvormen en culturele waarden en normen)
Kernfunctie basisschool = kinderen goed onderwijzen
• Kennis verwerven
• Leren leren, leren nadenken
• Leren problemen op te lossen
• Leren samen te werken
• Leren de wereld te begrijpen
Kerndoelen (wat moet het kind aan het einde van de bassischool kennen of weten):
• Leerdoelen die landelijk gelden en wettelijk verplicht zijn
• Van basis- tot voortgezet onderwijs
• Geven aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen op bepaalde momenten in hun
schoolloopbaan
• Streefdoelen: inspanningsverplichting, meer veel ruimte voor eigen invulling
Leerlijnen
• Gemaakt door de school
• Geven weer hoe school aan de kerndoelen werkt
• Van kerndoel naar concrete doelen met tussenstappen per leerjaar
Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
• Tussendoelen en referentieniveaus voor rekenen en
Nederlandse taal (8 a 10 niveaus).
• 1F (fundamenteel
• 1S (streef)
• 1s+
Ontwikkelingsperspectief
• Eigen leerlijn (als ze niet meekomen met de rest van de leerlingen)
• Passende doelstellingen
• Passende perspectieven
• Talenten en mogelijkheden leerlingen
, Start op school
• Kinderen gaan naar school vanaf hun 4e levensjaar
• Continu toelaten
• Kinderen van één geboortejaar vormen één groep
• Maar schooljaar loopt anders dan het kalenderjaar
Meta-analyses
• Geven weer/samenvatting wat er in de afgelopen jaren uit verschillende studies is
gebleken (meer zekerheid)
• Inleiding: globaal lezen, definities en belang wel snappen
• Methode: aantal studies en doelgroep weten de rest globaal lezen
• Resultaten en discussie (kanttekeningen ook) snappen
Doorstromen
• Ieder volgend schooljaar start +/- 1 september
• In Nederland gaan kinderen van één geboortejaar door naar groep 3
• Grens op 1 januari (net als in het artikel), over naar volgend schooljaar
• Geen harde grens voor doorstroom; beslissing op basis van ontwikkeling van het
kind
• In competitieve onderwijssystemen leeftijdspositie soms bewust bepaald
• Dit betekent dat:
• Sommige kleuters doorstromen naar groep 2 na minder dan één jaar groep 1
• Andere kleuters na een paar maanden groep 1 nog een jaar in groep 1 blijven
• Alleen kinderen die in de zomervakantie jarig zijn kunnen precies 8 jaar over de
basisschool doen
• De jongste leerlingen gaan zo’n 7,5 jaar naar school
• De oudste leerlingen ongeveer 8,5 jaar
• Kinderen binnen een groep verschillen ook 1 jaar in leeftijd
• Geldt niet alleen op school, ook bij activiteiten in vrije tijd
• In ons onderwijssysteem geldt
o Hoe eerder in het jaar geboren, hoe ouder
o Hoe later in het jaar geboren, hoe jonger
Artikel Verachter et al. 2010
Geboortemaandeffect (Verachter et al. 2010)
• Jonge kinderen presteren gemiddeld minder goed op rekenen
• Verschillen in prestaties in groep 4 kleiner dan in groep 3
• Jongere kinderen groeien sneller in rekenvaardigheden
• Maar.. verschillen zijn er nog steeds eind groep 4
• Het verschil in leeftijd binnen de klas wordt steeds groter. Groepen worden meer qua
niveau homogeen door selectieproces: doubleren en versnellen. Qua leeftijd wordt
hetereogeen.
