Organisatieontwerp videocollege 1 en 2
Videocollege 1 – Buurtzorg Nederland & Svenska Handelsbanken
Wat is organiseren?
De organisatie van de organisatie
1. Organisatie in institutionele betekenis: verwijzen naar je werkgever, je wordt lid
van een samenwerkingsverband
2. Organisatie in instrumentele betekenis: arbeidsorganisatie verwijzen naar
de wijze waarop het werk is georganiseerd
a. Verdelen: van activiteiten over eenheden productiestructuur
b. Coördineren: van verdeelde activiteiten besturingsstructuur
Instrumentele betekenis van het woord betekent = hoe je de organisatie organiseert
is een middel voor het bereiken van organisatiedoelen.
Organiseren doe je altijd wanneer een klus door meerdere mensen uitgevoerd moet
worden. Bijvoorbeeld: organiseren van de afwas, dit kan op verschillende manieren:
- Functioneel: 1 werkt de tafel leeg, 1 wast af, 1 droogt af
- Team-based: alle 3 werken de tafel leeg, alle 3 wassen af, alle 3 drogen af
voorwaarde: teamleden moeten onderling hun activiteiten op elkaar
afstemmen kortere doorlooptijd (bewerkingstijd + wachttijd) dan bij
functioneel
Interventiecyclus: ontwerpkunde (slimste manier van organiseren en
veranderingskunde (het draagvlak dat je dient te creëren voor de nieuwe manier van
organiseren, houdt rekening met weerstand tegen verandering)
Strategie, structuur en personeel
Strategie = waardepropositie en bronnen (kopen, maken of samenwerken)
Structuur (arbeidsorganisatie) = mobiliseren menselijke bronnen
Personeel (personeelsbeleid) = managen menselijke bronnen
Je doet dit van boven naar beneden en van beneden naar boven. En je doet dit op
de korte en lange termijn.
Belangrijk: de juiste afstemming van bovenstaande drie op elkaar. In een
businessmodel formuleer je zowel je strategie, als je structuur, als je resources.
Organisatieontwerp zit tussen strategie en personeelsbeleid in. Je moet naar buiten
kijken (strategie, wat willen wij onze klanten leveren, waardepropositie). Vraag jezelf
nu af: wat is de juiste inrichting van de structuur om die strategie te realiseren.
Daarna kan je jezelf afvragen welke mensen je nodig hebt, gezien de structuur van
de organisatie.
Wat is slim organiseren?
Structuur arbeidsverdeling zorgt ervoor dat niet iedereen:
- Met alles mee hoeft te doen (horizontale arbeidsverdeling)
- Met alles mee hoef te beslissen (verticale arbeidsverdeling)
- Met iedereen mee hoeft te praten (communicatielijnen)
, - Telkens het wiel opnieuw hoeft uit te vinden (routines)
Slim organiseren = zodanig organiseren dat iedereen op niveau van de groep/team
dat wel kan:
- Beter voor aanpassingsvermogen organisatie
- Uitdagender werk voor de medewerkers
Modulair organiseren
1. Functionele en hiërarchische specialisatie: alle organisaties
2. Functionele en hiërarchische differentiatie: de meeste
3. Functionele en hiërarchische integratie: innovatieve voorhoede
Hoe meer functionele, des te meer hiërarchische specialisatie (bureaucratische
organisatie).
Functionele integratie als voorwaarde voor hiërarchische integratie: hoe doe je dat?
Antwoord: allemaal kleine driehoekjes (modulair organiseren zelfregulerende
modules).
Wie organiseren slim?
Niet alleen minder managers, maar ook vooral minder staf.
Dit zijn de starcases op het gebied van organiseren. Je vind deze in alle sectoren,
jonge/oude bedrijven en profit/non-profit organisaties.
Buurtzorg Nederland
Opgericht in 2007 door Jos de Blok uit ontevredenheid met traditionele organisaties
van de thuiszorg:
- Spectaculaire organische groei: van 1 naar meer dan 800 wijkteams
- Spectaculaire resultaten: betere zorg tegen lagere kosten (zowel per uur als
per cliënt) en uitdagender werk
- Vele prijzen: beste werkgever, beste ondernemer, slimste ICT
Basisidee: organiseer zodanig dat professionals hun beroep weer kunnen
uitoefenen. Hoe ziet dat eruit?
Kostenbesparing: cliënten hebben minder zorg nodig en er zijn weinig mensen nodig
die ondersteunende processen voor hun rekening nemen.
Functionele structuur
In een traditionele organisatie: een cliënt heeft meerdere vormen van zorg nodig,
hiervoor komen verschillende mensen langs. Er is een ver doorgevoerde vorm van
functiedifferentiatie (iedereen is gespecialiseerd in een klein deel). Het voordeel van
een vorm van functiedifferentiatie is dat je bespaart op loonkosten. Er zijn
verschillende taken die een verschillend niveau van complexiteit hebben. Je betaalt
je werknemers op basis van de complexiteit van de taak die hij uitvoert. Hierdoor
heeft de planner een ingewikkelde taak.
Achterliggende principes
Economies of scale, gericht niet op het creëren van waarde voor de cliënt, maar op
het reduceren van de kosten per uur:
- Focusdifferentiatie: besparen op loonkosten
Videocollege 1 – Buurtzorg Nederland & Svenska Handelsbanken
Wat is organiseren?
De organisatie van de organisatie
1. Organisatie in institutionele betekenis: verwijzen naar je werkgever, je wordt lid
van een samenwerkingsverband
2. Organisatie in instrumentele betekenis: arbeidsorganisatie verwijzen naar
de wijze waarop het werk is georganiseerd
a. Verdelen: van activiteiten over eenheden productiestructuur
b. Coördineren: van verdeelde activiteiten besturingsstructuur
Instrumentele betekenis van het woord betekent = hoe je de organisatie organiseert
is een middel voor het bereiken van organisatiedoelen.
Organiseren doe je altijd wanneer een klus door meerdere mensen uitgevoerd moet
worden. Bijvoorbeeld: organiseren van de afwas, dit kan op verschillende manieren:
- Functioneel: 1 werkt de tafel leeg, 1 wast af, 1 droogt af
- Team-based: alle 3 werken de tafel leeg, alle 3 wassen af, alle 3 drogen af
voorwaarde: teamleden moeten onderling hun activiteiten op elkaar
afstemmen kortere doorlooptijd (bewerkingstijd + wachttijd) dan bij
functioneel
Interventiecyclus: ontwerpkunde (slimste manier van organiseren en
veranderingskunde (het draagvlak dat je dient te creëren voor de nieuwe manier van
organiseren, houdt rekening met weerstand tegen verandering)
Strategie, structuur en personeel
Strategie = waardepropositie en bronnen (kopen, maken of samenwerken)
Structuur (arbeidsorganisatie) = mobiliseren menselijke bronnen
Personeel (personeelsbeleid) = managen menselijke bronnen
Je doet dit van boven naar beneden en van beneden naar boven. En je doet dit op
de korte en lange termijn.
Belangrijk: de juiste afstemming van bovenstaande drie op elkaar. In een
businessmodel formuleer je zowel je strategie, als je structuur, als je resources.
Organisatieontwerp zit tussen strategie en personeelsbeleid in. Je moet naar buiten
kijken (strategie, wat willen wij onze klanten leveren, waardepropositie). Vraag jezelf
nu af: wat is de juiste inrichting van de structuur om die strategie te realiseren.
Daarna kan je jezelf afvragen welke mensen je nodig hebt, gezien de structuur van
de organisatie.
Wat is slim organiseren?
Structuur arbeidsverdeling zorgt ervoor dat niet iedereen:
- Met alles mee hoeft te doen (horizontale arbeidsverdeling)
- Met alles mee hoef te beslissen (verticale arbeidsverdeling)
- Met iedereen mee hoeft te praten (communicatielijnen)
, - Telkens het wiel opnieuw hoeft uit te vinden (routines)
Slim organiseren = zodanig organiseren dat iedereen op niveau van de groep/team
dat wel kan:
- Beter voor aanpassingsvermogen organisatie
- Uitdagender werk voor de medewerkers
Modulair organiseren
1. Functionele en hiërarchische specialisatie: alle organisaties
2. Functionele en hiërarchische differentiatie: de meeste
3. Functionele en hiërarchische integratie: innovatieve voorhoede
Hoe meer functionele, des te meer hiërarchische specialisatie (bureaucratische
organisatie).
Functionele integratie als voorwaarde voor hiërarchische integratie: hoe doe je dat?
Antwoord: allemaal kleine driehoekjes (modulair organiseren zelfregulerende
modules).
Wie organiseren slim?
Niet alleen minder managers, maar ook vooral minder staf.
Dit zijn de starcases op het gebied van organiseren. Je vind deze in alle sectoren,
jonge/oude bedrijven en profit/non-profit organisaties.
Buurtzorg Nederland
Opgericht in 2007 door Jos de Blok uit ontevredenheid met traditionele organisaties
van de thuiszorg:
- Spectaculaire organische groei: van 1 naar meer dan 800 wijkteams
- Spectaculaire resultaten: betere zorg tegen lagere kosten (zowel per uur als
per cliënt) en uitdagender werk
- Vele prijzen: beste werkgever, beste ondernemer, slimste ICT
Basisidee: organiseer zodanig dat professionals hun beroep weer kunnen
uitoefenen. Hoe ziet dat eruit?
Kostenbesparing: cliënten hebben minder zorg nodig en er zijn weinig mensen nodig
die ondersteunende processen voor hun rekening nemen.
Functionele structuur
In een traditionele organisatie: een cliënt heeft meerdere vormen van zorg nodig,
hiervoor komen verschillende mensen langs. Er is een ver doorgevoerde vorm van
functiedifferentiatie (iedereen is gespecialiseerd in een klein deel). Het voordeel van
een vorm van functiedifferentiatie is dat je bespaart op loonkosten. Er zijn
verschillende taken die een verschillend niveau van complexiteit hebben. Je betaalt
je werknemers op basis van de complexiteit van de taak die hij uitvoert. Hierdoor
heeft de planner een ingewikkelde taak.
Achterliggende principes
Economies of scale, gericht niet op het creëren van waarde voor de cliënt, maar op
het reduceren van de kosten per uur:
- Focusdifferentiatie: besparen op loonkosten
