INTERVENTION MAPPING
Risico op longkanker
Hogeschool Utrecht, 2R2B
GVE-2.IT3-16, Leonore Krijt, 06-11-2017
Gaby Koelewijn (1699267), Marissa de Jong (1695927), Bo Clavaux (1693665),
Merel Baaij (1694743)
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................3
Inleiding..................................................................................................................................................4
Over longkanker.................................................................................................................................4
Soorten longkanker.............................................................................................................................4
Symptomen........................................................................................................................................4
Behandeling........................................................................................................................................4
Prognose.............................................................................................................................................5
Probleemstelling, doel en vraagstelling..............................................................................................5
De bijdrage van de Intervention Mapping interventie voor het zelfmanagement van de patiënt en
de verpleegkundige............................................................................................................................5
Stap 1 Gezondheidskundige analyse / needs assessment.......................................................................7
1.1 Analyse van het gezondheidsprobleem........................................................................................7
1.2 Gedragsanalyse...........................................................................................................................13
1.3 Omgevingsfactoren.....................................................................................................................14
1.4 Determinantenanalyse................................................................................................................15
Roken............................................................................................................................................15
Voeding.........................................................................................................................................16
Conclusie stap 1................................................................................................................................16
Stap 2 Definiëren van gedrags- en veranderdoelen..............................................................................18
Eind doel...........................................................................................................................................18
Gedragsdoelen..................................................................................................................................18
Roken............................................................................................................................................18
Voeding.........................................................................................................................................18
Veranderdoelen................................................................................................................................18
Roken............................................................................................................................................18
Voeding.........................................................................................................................................19
Stap 3 Methoden en theorieën om intentie en gedrag te veranderen.................................................21
Roken................................................................................................................................................21
Voeding.............................................................................................................................................24
Stap 5 Implementatieplan....................................................................................................................27
De bron.............................................................................................................................................27
Het voorlichtingsbericht...................................................................................................................27
Educatieve strategie..........................................................................................................................27
1
, De ontvanger....................................................................................................................................28
Stap 6 Evaluatie plan.............................................................................................................................29
Clusters.............................................................................................................................................29
Procesevaluatie.................................................................................................................................30
Effectevaluatie..................................................................................................................................30
Bibliografie............................................................................................................................................31
2
, Samenvatting
Intervention mapping heeft als doel om stapsgewijs aan de hand van evidence-based
practice een gezondheidsdeskundige interventie op te stellen en in de praktijk uit te voeren.
Wij hebben dit verslag gemaakt om een interventie op te stellen voor vrouwen tussen de 45
en 59 jaar die risico lopen op het krijgen van longkanker. Longkanker is de grootste
doodsoorzaak bij mannen en de op één na grootste bij vrouwen. De levensverwachting na
de diagnose is 5 tot 10 jaar ondanks de intensieve behandelmethoden.
Intervention mapping bestaan uit 6 stappen:
1. Analyse
2. Gedrags- en veranderdoelen
3. Methoden en theorieën
4. Ontwerpen van een interventie
5. Implementatieplan
6. Evaluatieplan
In stap 1 wordt er gekeken naar het gezondheidsprobleem, invloed van gedrag en omgeving
en de gezondheidsdeterminanten. Bij de invloed van gedrag kwam naar voren dat het
ontwikkelen van longkanker in 85% van de gevallen komt door roken. Voor de omgeving
geldt dat luchtverontreiniging, door meeroken of het werken met gevaarlijke stoffen een
oorzaak kan zijn.
In stap 2 worden de gedrags- en veranderdoelen in kaart gebracht per gedragsdeterminant.
Per gedraging wordt gekeken welk gedrag het risico op longkanker kan verminderen. Wij
hebben dit gedaan voor roken en voeding. Het einddoel is de rokende patiënten binnen twee
maanden laten stoppen met roken, door middel van hun eigen coping mechanisme. Er wordt
gestreefd naar een gezonder voedingspatroon en een vermindering van de drang naar
nicotine.
In stap 3 worden er methoden en theorieën gezocht om de gedragingen en intenties van de
doelgroep te veranderen. Dit geldt voor de gedragsdeterminanten gerelateerd aan voeding
en roken. Hierbij kwam naar boven dat individuen eerder hun gedrag veranderen wanneer zij
meer kennis hebben over de gevolgen van hun gedrag. De sociale omgeving heeft ook een
grote invloed op het gedrag van een individu. Een voorbeeld is het maken van coping
plannen om een gezondere leefstijl te ontwikkelen en vast te houden.
In stap 4 wordt de verpleegkundige interventie samengesteld en uitgevoerd bij de doelgroep.
In stap 5 wordt er gekeken naar het communicatieproces tussen de patiënt en de
verpleegkundige. Ook wordt er gekeken naar wat er aan de patiënt wordt verteld en hoe
deze informatie overgebracht kan worden, bijvoorbeeld door middel van voorlichting.
Belangrijk is om de voorlichting aan te passen aan de patiënt, aangezien sommige patiënten
informatie sneller oppikken dan andere patiënten.
In stap 6 wordt er gekeken naar de behaalde resultaten in combinatie met de doelen die
voorafgaand gesteld zijn. Hierbij wordt eerst gekeken naar de planning van de interventie,
dan naar de effectiviteit van de methode en ondersteunende hulpmiddelen en als laatste
wordt er gekeken naar de kosten die worden gemaakt tijdens het uitvoeren van de
interventies. Daarnaast wordt bij de procesevaluatie gekeken naar de effectiviteit van de
interventie en op welk niveau de effecten zijn bereikt. De drie niveaus zijn: verandering van
3
Risico op longkanker
Hogeschool Utrecht, 2R2B
GVE-2.IT3-16, Leonore Krijt, 06-11-2017
Gaby Koelewijn (1699267), Marissa de Jong (1695927), Bo Clavaux (1693665),
Merel Baaij (1694743)
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................3
Inleiding..................................................................................................................................................4
Over longkanker.................................................................................................................................4
Soorten longkanker.............................................................................................................................4
Symptomen........................................................................................................................................4
Behandeling........................................................................................................................................4
Prognose.............................................................................................................................................5
Probleemstelling, doel en vraagstelling..............................................................................................5
De bijdrage van de Intervention Mapping interventie voor het zelfmanagement van de patiënt en
de verpleegkundige............................................................................................................................5
Stap 1 Gezondheidskundige analyse / needs assessment.......................................................................7
1.1 Analyse van het gezondheidsprobleem........................................................................................7
1.2 Gedragsanalyse...........................................................................................................................13
1.3 Omgevingsfactoren.....................................................................................................................14
1.4 Determinantenanalyse................................................................................................................15
Roken............................................................................................................................................15
Voeding.........................................................................................................................................16
Conclusie stap 1................................................................................................................................16
Stap 2 Definiëren van gedrags- en veranderdoelen..............................................................................18
Eind doel...........................................................................................................................................18
Gedragsdoelen..................................................................................................................................18
Roken............................................................................................................................................18
Voeding.........................................................................................................................................18
Veranderdoelen................................................................................................................................18
Roken............................................................................................................................................18
Voeding.........................................................................................................................................19
Stap 3 Methoden en theorieën om intentie en gedrag te veranderen.................................................21
Roken................................................................................................................................................21
Voeding.............................................................................................................................................24
Stap 5 Implementatieplan....................................................................................................................27
De bron.............................................................................................................................................27
Het voorlichtingsbericht...................................................................................................................27
Educatieve strategie..........................................................................................................................27
1
, De ontvanger....................................................................................................................................28
Stap 6 Evaluatie plan.............................................................................................................................29
Clusters.............................................................................................................................................29
Procesevaluatie.................................................................................................................................30
Effectevaluatie..................................................................................................................................30
Bibliografie............................................................................................................................................31
2
, Samenvatting
Intervention mapping heeft als doel om stapsgewijs aan de hand van evidence-based
practice een gezondheidsdeskundige interventie op te stellen en in de praktijk uit te voeren.
Wij hebben dit verslag gemaakt om een interventie op te stellen voor vrouwen tussen de 45
en 59 jaar die risico lopen op het krijgen van longkanker. Longkanker is de grootste
doodsoorzaak bij mannen en de op één na grootste bij vrouwen. De levensverwachting na
de diagnose is 5 tot 10 jaar ondanks de intensieve behandelmethoden.
Intervention mapping bestaan uit 6 stappen:
1. Analyse
2. Gedrags- en veranderdoelen
3. Methoden en theorieën
4. Ontwerpen van een interventie
5. Implementatieplan
6. Evaluatieplan
In stap 1 wordt er gekeken naar het gezondheidsprobleem, invloed van gedrag en omgeving
en de gezondheidsdeterminanten. Bij de invloed van gedrag kwam naar voren dat het
ontwikkelen van longkanker in 85% van de gevallen komt door roken. Voor de omgeving
geldt dat luchtverontreiniging, door meeroken of het werken met gevaarlijke stoffen een
oorzaak kan zijn.
In stap 2 worden de gedrags- en veranderdoelen in kaart gebracht per gedragsdeterminant.
Per gedraging wordt gekeken welk gedrag het risico op longkanker kan verminderen. Wij
hebben dit gedaan voor roken en voeding. Het einddoel is de rokende patiënten binnen twee
maanden laten stoppen met roken, door middel van hun eigen coping mechanisme. Er wordt
gestreefd naar een gezonder voedingspatroon en een vermindering van de drang naar
nicotine.
In stap 3 worden er methoden en theorieën gezocht om de gedragingen en intenties van de
doelgroep te veranderen. Dit geldt voor de gedragsdeterminanten gerelateerd aan voeding
en roken. Hierbij kwam naar boven dat individuen eerder hun gedrag veranderen wanneer zij
meer kennis hebben over de gevolgen van hun gedrag. De sociale omgeving heeft ook een
grote invloed op het gedrag van een individu. Een voorbeeld is het maken van coping
plannen om een gezondere leefstijl te ontwikkelen en vast te houden.
In stap 4 wordt de verpleegkundige interventie samengesteld en uitgevoerd bij de doelgroep.
In stap 5 wordt er gekeken naar het communicatieproces tussen de patiënt en de
verpleegkundige. Ook wordt er gekeken naar wat er aan de patiënt wordt verteld en hoe
deze informatie overgebracht kan worden, bijvoorbeeld door middel van voorlichting.
Belangrijk is om de voorlichting aan te passen aan de patiënt, aangezien sommige patiënten
informatie sneller oppikken dan andere patiënten.
In stap 6 wordt er gekeken naar de behaalde resultaten in combinatie met de doelen die
voorafgaand gesteld zijn. Hierbij wordt eerst gekeken naar de planning van de interventie,
dan naar de effectiviteit van de methode en ondersteunende hulpmiddelen en als laatste
wordt er gekeken naar de kosten die worden gemaakt tijdens het uitvoeren van de
interventies. Daarnaast wordt bij de procesevaluatie gekeken naar de effectiviteit van de
interventie en op welk niveau de effecten zijn bereikt. De drie niveaus zijn: verandering van
3
