Dentine: levend, hard en taai.
Knopstadium, kapstadium en klokstadium zijn de stadia voor de vorming van dentine.
Dentine bestaat uit twee gedeeltes;
- manteldentine (eerste laag wat gevormd wordt; hard materiaal)
- botdentine.
Eerst manteldentine, dan circumpulpaal dentine en dan mineralisatie front.
In de pulpa zitten odontoblasten; cellen voor dentine vorming. Deze vormen als eerst
predentine (collageen, matrixvorming) en daarna dentine. Tussen het dentine lopen kanalen;
odontoblastuitlopers.
Meest voorkomende matrixeiwit van dentine is Collageen 1. Dit zorgt ervoor dat dentine
verkalkt kan worden.
Collageen synthese; één streng wordt gemaakt, waarna er drie van worden gesynthetiseerd.
Aan het eind van deze drie strengen lopen de strengen uitéén (hier heb je niks aan dus) deze
worden afgeknipt (door peptidase) zodat het een ‘’nette’’ bundel wordt; deze worden
gecategoriseerd in een schema van strengen, die bij elkaar komen in een grote bundel (denk
ook aan spierbundel).
Dentine wordt appositioneel gevormd; het vormt laagsgewijs. In glazuur heb je een
soortgelijke vorming, maar daarin heb je proteasenwerking.
Functie kanalen: De kanalen in het dentine zijn ervoor om bacteriën te weren; hoe dunner
hoe minder bacteriën. Daarbij leidt het de uitlopers van odontoblasten.
Belangrijk:
Je hebt verschillende verkalkingseiwitten die ervoor zorgen dat het dentine verkalkt.
Aan collageen type 1 vezels gaan eerst de DPP-eiwit ketens hechten, waaraan verschillende
ionen gaan hechten. Omdat calcium twee plusjes heeft en O- maar één min, hou je één +
vast, waardoor weer DPP-eiwitten kunnen hechten, waarna weer calcium ionen kunnen
hechten. Verkalkingseiwitten (DPP eiwitten) worden gevormd door odontoblasten.
Lindemodel; in het blauwe gedeelte worden eiwitten in de kanalen gestopt en in het rode
gedeelte worden deze vezels verkalkt. Blauw is predentine en rood is manteldentine.
Mineralisatie gaat van rood naar blauw, waarbij rood groter wordt en blauw steeds kleiner
(blauw zit bij de kernen). Dit proces blijft doorgaan; als je ouder wordt, worden de tanden
steeds geler door steeds meer dentine.
Werking vitamine C
Proline moet omgezet worden in hydroxyproline. Dit wordt gedaan door enzym
prolylhydroxylase. Dit enzym kan alleen geactiveerd worden als fe2+ omgezet wordt in fe3+.
Om fe3+ na de werking weer fe2+ te maken, heb je vitamine C nodig. Als dit niet kan
gebeuren, wordt minder dentine gevormd.
Knopstadium, kapstadium en klokstadium zijn de stadia voor de vorming van dentine.
Dentine bestaat uit twee gedeeltes;
- manteldentine (eerste laag wat gevormd wordt; hard materiaal)
- botdentine.
Eerst manteldentine, dan circumpulpaal dentine en dan mineralisatie front.
In de pulpa zitten odontoblasten; cellen voor dentine vorming. Deze vormen als eerst
predentine (collageen, matrixvorming) en daarna dentine. Tussen het dentine lopen kanalen;
odontoblastuitlopers.
Meest voorkomende matrixeiwit van dentine is Collageen 1. Dit zorgt ervoor dat dentine
verkalkt kan worden.
Collageen synthese; één streng wordt gemaakt, waarna er drie van worden gesynthetiseerd.
Aan het eind van deze drie strengen lopen de strengen uitéén (hier heb je niks aan dus) deze
worden afgeknipt (door peptidase) zodat het een ‘’nette’’ bundel wordt; deze worden
gecategoriseerd in een schema van strengen, die bij elkaar komen in een grote bundel (denk
ook aan spierbundel).
Dentine wordt appositioneel gevormd; het vormt laagsgewijs. In glazuur heb je een
soortgelijke vorming, maar daarin heb je proteasenwerking.
Functie kanalen: De kanalen in het dentine zijn ervoor om bacteriën te weren; hoe dunner
hoe minder bacteriën. Daarbij leidt het de uitlopers van odontoblasten.
Belangrijk:
Je hebt verschillende verkalkingseiwitten die ervoor zorgen dat het dentine verkalkt.
Aan collageen type 1 vezels gaan eerst de DPP-eiwit ketens hechten, waaraan verschillende
ionen gaan hechten. Omdat calcium twee plusjes heeft en O- maar één min, hou je één +
vast, waardoor weer DPP-eiwitten kunnen hechten, waarna weer calcium ionen kunnen
hechten. Verkalkingseiwitten (DPP eiwitten) worden gevormd door odontoblasten.
Lindemodel; in het blauwe gedeelte worden eiwitten in de kanalen gestopt en in het rode
gedeelte worden deze vezels verkalkt. Blauw is predentine en rood is manteldentine.
Mineralisatie gaat van rood naar blauw, waarbij rood groter wordt en blauw steeds kleiner
(blauw zit bij de kernen). Dit proces blijft doorgaan; als je ouder wordt, worden de tanden
steeds geler door steeds meer dentine.
Werking vitamine C
Proline moet omgezet worden in hydroxyproline. Dit wordt gedaan door enzym
prolylhydroxylase. Dit enzym kan alleen geactiveerd worden als fe2+ omgezet wordt in fe3+.
Om fe3+ na de werking weer fe2+ te maken, heb je vitamine C nodig. Als dit niet kan
gebeuren, wordt minder dentine gevormd.
