Vak: MK 2.2 oncologie
Opleiding: Verpleegkunde HvA jaar 2
Stof: samenvatting van de stof voor
oncologie en de uitwerkingen van alle
hoorcolleges
Door: Darcey Block
1
,Inhoud:
- Onderdeel 1: dictaat H1 samenvatting, uitwerking hoorcollege 1
- Onderdeel 2: dictaat H2 samenvatting, uitwerking hoorcollege 2
- Onderdeel 3: dictaat H3 samenvatting, uitwerking hoorcollege 3
- Onderdeel 4: dictaat H5 samenvatting, uitwerking hoorcollege 4
Onderdeel 1: algemene oncologie
2
, Dictaat H1:
Basisbegrippen bij oncologie:
- Zwelling: weefsel neemt toe in volume
- Gezwel: neoplasma: woekering abnormale cellen
- Hypertrofie: volume toename zonder toename aantal cellen: bodybuilders
- Hyperplasie: vermeerdering aantal cellen: tumoren
- Atrofie: afname weefsels, aantal cellen gelijk (verlamming extremiteit)
Indeling tumoren:
Aard tumor: benigne (goedaardig) en maligne (kwaadaardig)
- Benigne tumor: goedaardig gezel die plaatselijk blijft en gezondheid niet bedreigt. Het is niet-
infiltratief (kapsel), expansief (omgevend weefsel opzij gedrukt), geen metastering. Wanneer
een benigne een maligne wordt heet dit maligne ontaarding.
- Maligne tumor: niet plaatselijk en bedreigt gezondheid. De tumor groeit infiltratief
(uitlopers), destructief (verwoest omgeving), metasteert (vreet bloed- en lymfevat aan>
secundaire tumoren).
Metasteringstypen:
Lymfogeen: via lymfebanen. Via de ductus thoracicus in vena cava en dan via
hematogene type.
Hematogeen: via bloed. Onderscheid tussen vena cava type (vanuit benen/armen/blaas>
via vena cava> longen> vena pulmonalis type), vena porta type (van
maag/pancreas/colon> vena porta> lever) en het vena pulmonalis type (longen>
hersenen, lever, extremiteiten).
Er zijn ook entmetastasen: ingroei gemorste cellen op plaats van operatie.
Indeling naar celtype/weefsel
- Dekweefsels: epitheel
Maligne: - carcinoom (adenocarcinoom)
Benigne: - oom (adenoom)
- Steun- en vulweefsels:
Maligne: - sarcoom (fibrosacroom)
Benigne: - oom (fibroom)
- Spierweefsels:
Maligne: - sarcoom (myosacroom)
Benigne: - oom (myoom)
- Zenuwweefsel:
Maligne: neuroblastoom
Benigne: neurinoom
Let op: carcinomen metasteren voorkeur lymfogeen en sarcomen hematogeen.
Het ontstaan van tumoren:
Oncogenese is het ontstaan van een maligniteit. Tumoren ontstaan door omgevings, erfelijk en
stoffen. Meeste tumoren ontstaan uit stamcel: monoklonaal. Bij epitheliale tumoren duurt het
ontstaan lang
Irritatie: herhaalde prikkeling > snelle delingsfrequentie bijvoorbeeld bij reflux oesofagitis,
colitis ulcerosa.
Infectie theorie:
3
Opleiding: Verpleegkunde HvA jaar 2
Stof: samenvatting van de stof voor
oncologie en de uitwerkingen van alle
hoorcolleges
Door: Darcey Block
1
,Inhoud:
- Onderdeel 1: dictaat H1 samenvatting, uitwerking hoorcollege 1
- Onderdeel 2: dictaat H2 samenvatting, uitwerking hoorcollege 2
- Onderdeel 3: dictaat H3 samenvatting, uitwerking hoorcollege 3
- Onderdeel 4: dictaat H5 samenvatting, uitwerking hoorcollege 4
Onderdeel 1: algemene oncologie
2
, Dictaat H1:
Basisbegrippen bij oncologie:
- Zwelling: weefsel neemt toe in volume
- Gezwel: neoplasma: woekering abnormale cellen
- Hypertrofie: volume toename zonder toename aantal cellen: bodybuilders
- Hyperplasie: vermeerdering aantal cellen: tumoren
- Atrofie: afname weefsels, aantal cellen gelijk (verlamming extremiteit)
Indeling tumoren:
Aard tumor: benigne (goedaardig) en maligne (kwaadaardig)
- Benigne tumor: goedaardig gezel die plaatselijk blijft en gezondheid niet bedreigt. Het is niet-
infiltratief (kapsel), expansief (omgevend weefsel opzij gedrukt), geen metastering. Wanneer
een benigne een maligne wordt heet dit maligne ontaarding.
- Maligne tumor: niet plaatselijk en bedreigt gezondheid. De tumor groeit infiltratief
(uitlopers), destructief (verwoest omgeving), metasteert (vreet bloed- en lymfevat aan>
secundaire tumoren).
Metasteringstypen:
Lymfogeen: via lymfebanen. Via de ductus thoracicus in vena cava en dan via
hematogene type.
Hematogeen: via bloed. Onderscheid tussen vena cava type (vanuit benen/armen/blaas>
via vena cava> longen> vena pulmonalis type), vena porta type (van
maag/pancreas/colon> vena porta> lever) en het vena pulmonalis type (longen>
hersenen, lever, extremiteiten).
Er zijn ook entmetastasen: ingroei gemorste cellen op plaats van operatie.
Indeling naar celtype/weefsel
- Dekweefsels: epitheel
Maligne: - carcinoom (adenocarcinoom)
Benigne: - oom (adenoom)
- Steun- en vulweefsels:
Maligne: - sarcoom (fibrosacroom)
Benigne: - oom (fibroom)
- Spierweefsels:
Maligne: - sarcoom (myosacroom)
Benigne: - oom (myoom)
- Zenuwweefsel:
Maligne: neuroblastoom
Benigne: neurinoom
Let op: carcinomen metasteren voorkeur lymfogeen en sarcomen hematogeen.
Het ontstaan van tumoren:
Oncogenese is het ontstaan van een maligniteit. Tumoren ontstaan door omgevings, erfelijk en
stoffen. Meeste tumoren ontstaan uit stamcel: monoklonaal. Bij epitheliale tumoren duurt het
ontstaan lang
Irritatie: herhaalde prikkeling > snelle delingsfrequentie bijvoorbeeld bij reflux oesofagitis,
colitis ulcerosa.
Infectie theorie:
3
