,Inhoudsopgave
Boek ruimtelijke ordening......................................................................................................................4
Jaartallen................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................7
1.1 Een land van ordening en planning...............................................................................................7
1.2 Grondgebruik als voetafdruk van sociale praktijken.....................................................................8
1.3 Plan, planning, ordening en beleid...............................................................................................9
1.4 Ruimtelijke ordening als institutie...............................................................................................10
Hoofdstuk 3 stadsontwikkeling als onderneming.................................................................................11
3.1 Een revolutionaire eeuw.............................................................................................................12
3.2 tussen particulier en publiek initiatief........................................................................................13
3.3 Stadsuitleg op vestinggronden....................................................................................................14
3.4 Het industriële stadsgezicht........................................................................................................15
3.5 Notabelen en fabrikanten hervormen........................................................................................17
3.6 stedenbouw schept stadsbeelden..............................................................................................19
3.7 Hedendaagse stedenbouw.........................................................................................................20
Hoofdstuk 4 Een modern land..............................................................................................................21
4.1 crisis, wederopbouw en welvaart...............................................................................................21
4.2 Planologie wordt een wetenschap..............................................................................................22
4.3 De gelede stad............................................................................................................................25
4.4 Het westen en overig Nederland................................................................................................29
4.5 een structuurschets voor Nederland..........................................................................................30
4.6 Het plan als ruimtelijk organisatiekader......................................................................................32
Hoofdstuk 5 Crisis en herstel................................................................................................................33
5.1 Stagnatie en hervorming.............................................................................................................34
5.2 Van onderhandelingsplanologie naar postmoderne planning....................................................35
5.3 De metamorfose van de stad......................................................................................................37
5.4 Van bloemkoolwijk naar Vinex-wijk............................................................................................39
5.5 Het landschap in de knel.............................................................................................................40
5.6 Van plan naar project..................................................................................................................41
Hoofdstuk 6 Een kwetsbare netwerksamenleving................................................................................42
6.1 Globalisering, crisis en structuurverandering.............................................................................42
6.2 Plaatsen en stromen...................................................................................................................44
6.3 decentralisatie voor de nationale ruimtelijke ordening..............................................................46
6.4 Netwerken, gebiedsplanning en probleemwijken.......................................................................47
6.5 Landelijk gebied in verandering..................................................................................................49
, 6.6 Institutionele vernieuwingen......................................................................................................50
Hoorcolleges strijd om de ruimte.........................................................................................................52
Samenvatting Oratie Edwin Buitelaar...................................................................................................70
Instituties: een inleiding...................................................................................................................70
Samenvatting raamwerk.......................................................................................................................73
Belangrijke personen............................................................................................................................74
Jaartallen................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................5
1.1 Een land van ordening en planning...............................................................................................6
1.2 Grondgebruik als voetafdruk van sociale praktijken.....................................................................6
1.3 Plan, planning, ordening en beleid...............................................................................................8
1.4 Ruimtelijke ordening als institutie................................................................................................9
Hoofdstuk 3 stadsontwikkeling als onderneming.................................................................................10
3.1 Een revolutionaire eeuw.............................................................................................................10
3.2 tussen particulier en publiek initiatief........................................................................................11
3.3 Stadsuitleg op vestinggronden...................................................................................................12
3.4 Het industriële stadsgezicht........................................................................................................14
3.5 Notabelen en fabrikanten hervormen........................................................................................16
3.6 stedenbouw schept stadsbeelden..............................................................................................18
3.7 Hedendaagse stedenbouw.........................................................................................................18
Hoofdstuk 4 Een modern land..............................................................................................................19
4.1 crisis, wederopbouw en welvaart...............................................................................................20
4.2 Planologie wordt een wetenschap..............................................................................................21
4.3 De gelede stad............................................................................................................................23
4.4 Het westen en overig Nederland................................................................................................28
Hoofdstuk 5 Crisis en herstel................................................................................................................29
5.1 Stagnatie en hervorming............................................................................................................30
5.2 Van onderhandelingsplanologie naar postmoderne planning....................................................31
5.3 De metamorfose van de stad......................................................................................................33
5.4 Van bloemkoolwijk naar Vinex-wijk............................................................................................35
5.5 Het landschap in de knel............................................................................................................36
5.6 Van plan naar project..................................................................................................................37
Hoofdstuk 6 Een kwetsbare netwerksamenleving................................................................................38
6.1 Globalisering, crisis en structuurverandering.......................................................................38
6.2 Plaatsen en stromen...................................................................................................................40
6.3 decentralisatie voor de nationale ruimtelijke ordening........................................................42
6.4 Netwerken, gebiedsplanning en probleemwijken.................................................................43
, 6.5 Landelijk gebied in verandering............................................................................................45
6.6 Institutionele vernieuwingen......................................................................................................46
Hoorcolleges strijd om de ruimte.........................................................................................................48
Samenvatting Oratie Edwin Buitelaar...................................................................................................66
Samenvatting raamwerk.......................................................................................................................69
Belangrijke personen............................................................................................................................71
Boek ruimtelijke ordening
Jaartallen
Hoofdstuk 3
1813: Na de Franse bezetting eind 1813 begon Nederland zich te herstellen van een
economische crisis.
1815: Het Congres van Wenen besliste dat de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden zouden
worden verenigd tot het Koninkrijk der Nederlanden, met Koning Willem I als eerste koning.
1830: Einde van de Belgische revolutie, waardoor België zich afscheidde van Nederland.
1830-1870: idealistische plannen; er werden omvangrijke stadsplannen met vernieuwende
elementen, zoals bevolkingsprognoses, ontworpen. Er kwamen boulevards met een leidende
rol voor de overheid van actief grondbeleid en planvaststelling.
1848 grondwet werd ingevoerd
1850: Trage economische groei in Nederland tot dit jaar.
1850- 1900: vooruitstrevende burgers en fabrikanten richten zich op fatsoenlijke huisvesting
voor de arbeidende klasse. er werden 5000 woningen door verenigingen en
volkswoningbouw gebouwd.
1851: Invoering van de Onteigeningswet in Nederland, die de positie van grondeigenaren
versterkte.
1858: Collpolderplan
1860: Drie voorwaarden voor grootschalige industrialisatie ontbreken in Nederland.
1860: stadsuitleg op vestinggronden
1870: Verbetering van hygiëne leidde tot een afname van ziekten en kindersterfte, en de
bevolking begon snel te groeien.
1870: sociale kwestie kwam onder de aandacht
1870: Parijs werd voor veel Europose steden een gidsplan voor uitbreidingen
1870-1900: revolutiebouw
1870-1900: verstedelijking van het landschap
1874: Invoering van de Vestingwet, die de ontmanteling van stadsvestingen in twaalf steden
mogelijk maakte.
1880-1920: Snelle groei van Nederlandse steden als gevolg van de industriële revolutie en
verstedelijking.
1900-1920: stadsontwikkeling nam verder toe, tuinstadbewegingen kwamen op gang,
monumentaliteit werd belangrijk
Rond 1900: Toenemende sloop en veranderingen in het stadsgezicht, inclusief citivorming en
stadsuitbreiding.
rond 1900: industriedorpen waren inspiratie bron voor alternatief van industriesteden: de
social city/ tuinsteden
Boek ruimtelijke ordening......................................................................................................................4
Jaartallen................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................7
1.1 Een land van ordening en planning...............................................................................................7
1.2 Grondgebruik als voetafdruk van sociale praktijken.....................................................................8
1.3 Plan, planning, ordening en beleid...............................................................................................9
1.4 Ruimtelijke ordening als institutie...............................................................................................10
Hoofdstuk 3 stadsontwikkeling als onderneming.................................................................................11
3.1 Een revolutionaire eeuw.............................................................................................................12
3.2 tussen particulier en publiek initiatief........................................................................................13
3.3 Stadsuitleg op vestinggronden....................................................................................................14
3.4 Het industriële stadsgezicht........................................................................................................15
3.5 Notabelen en fabrikanten hervormen........................................................................................17
3.6 stedenbouw schept stadsbeelden..............................................................................................19
3.7 Hedendaagse stedenbouw.........................................................................................................20
Hoofdstuk 4 Een modern land..............................................................................................................21
4.1 crisis, wederopbouw en welvaart...............................................................................................21
4.2 Planologie wordt een wetenschap..............................................................................................22
4.3 De gelede stad............................................................................................................................25
4.4 Het westen en overig Nederland................................................................................................29
4.5 een structuurschets voor Nederland..........................................................................................30
4.6 Het plan als ruimtelijk organisatiekader......................................................................................32
Hoofdstuk 5 Crisis en herstel................................................................................................................33
5.1 Stagnatie en hervorming.............................................................................................................34
5.2 Van onderhandelingsplanologie naar postmoderne planning....................................................35
5.3 De metamorfose van de stad......................................................................................................37
5.4 Van bloemkoolwijk naar Vinex-wijk............................................................................................39
5.5 Het landschap in de knel.............................................................................................................40
5.6 Van plan naar project..................................................................................................................41
Hoofdstuk 6 Een kwetsbare netwerksamenleving................................................................................42
6.1 Globalisering, crisis en structuurverandering.............................................................................42
6.2 Plaatsen en stromen...................................................................................................................44
6.3 decentralisatie voor de nationale ruimtelijke ordening..............................................................46
6.4 Netwerken, gebiedsplanning en probleemwijken.......................................................................47
6.5 Landelijk gebied in verandering..................................................................................................49
, 6.6 Institutionele vernieuwingen......................................................................................................50
Hoorcolleges strijd om de ruimte.........................................................................................................52
Samenvatting Oratie Edwin Buitelaar...................................................................................................70
Instituties: een inleiding...................................................................................................................70
Samenvatting raamwerk.......................................................................................................................73
Belangrijke personen............................................................................................................................74
Jaartallen................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................5
1.1 Een land van ordening en planning...............................................................................................6
1.2 Grondgebruik als voetafdruk van sociale praktijken.....................................................................6
1.3 Plan, planning, ordening en beleid...............................................................................................8
1.4 Ruimtelijke ordening als institutie................................................................................................9
Hoofdstuk 3 stadsontwikkeling als onderneming.................................................................................10
3.1 Een revolutionaire eeuw.............................................................................................................10
3.2 tussen particulier en publiek initiatief........................................................................................11
3.3 Stadsuitleg op vestinggronden...................................................................................................12
3.4 Het industriële stadsgezicht........................................................................................................14
3.5 Notabelen en fabrikanten hervormen........................................................................................16
3.6 stedenbouw schept stadsbeelden..............................................................................................18
3.7 Hedendaagse stedenbouw.........................................................................................................18
Hoofdstuk 4 Een modern land..............................................................................................................19
4.1 crisis, wederopbouw en welvaart...............................................................................................20
4.2 Planologie wordt een wetenschap..............................................................................................21
4.3 De gelede stad............................................................................................................................23
4.4 Het westen en overig Nederland................................................................................................28
Hoofdstuk 5 Crisis en herstel................................................................................................................29
5.1 Stagnatie en hervorming............................................................................................................30
5.2 Van onderhandelingsplanologie naar postmoderne planning....................................................31
5.3 De metamorfose van de stad......................................................................................................33
5.4 Van bloemkoolwijk naar Vinex-wijk............................................................................................35
5.5 Het landschap in de knel............................................................................................................36
5.6 Van plan naar project..................................................................................................................37
Hoofdstuk 6 Een kwetsbare netwerksamenleving................................................................................38
6.1 Globalisering, crisis en structuurverandering.......................................................................38
6.2 Plaatsen en stromen...................................................................................................................40
6.3 decentralisatie voor de nationale ruimtelijke ordening........................................................42
6.4 Netwerken, gebiedsplanning en probleemwijken.................................................................43
, 6.5 Landelijk gebied in verandering............................................................................................45
6.6 Institutionele vernieuwingen......................................................................................................46
Hoorcolleges strijd om de ruimte.........................................................................................................48
Samenvatting Oratie Edwin Buitelaar...................................................................................................66
Samenvatting raamwerk.......................................................................................................................69
Belangrijke personen............................................................................................................................71
Boek ruimtelijke ordening
Jaartallen
Hoofdstuk 3
1813: Na de Franse bezetting eind 1813 begon Nederland zich te herstellen van een
economische crisis.
1815: Het Congres van Wenen besliste dat de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden zouden
worden verenigd tot het Koninkrijk der Nederlanden, met Koning Willem I als eerste koning.
1830: Einde van de Belgische revolutie, waardoor België zich afscheidde van Nederland.
1830-1870: idealistische plannen; er werden omvangrijke stadsplannen met vernieuwende
elementen, zoals bevolkingsprognoses, ontworpen. Er kwamen boulevards met een leidende
rol voor de overheid van actief grondbeleid en planvaststelling.
1848 grondwet werd ingevoerd
1850: Trage economische groei in Nederland tot dit jaar.
1850- 1900: vooruitstrevende burgers en fabrikanten richten zich op fatsoenlijke huisvesting
voor de arbeidende klasse. er werden 5000 woningen door verenigingen en
volkswoningbouw gebouwd.
1851: Invoering van de Onteigeningswet in Nederland, die de positie van grondeigenaren
versterkte.
1858: Collpolderplan
1860: Drie voorwaarden voor grootschalige industrialisatie ontbreken in Nederland.
1860: stadsuitleg op vestinggronden
1870: Verbetering van hygiëne leidde tot een afname van ziekten en kindersterfte, en de
bevolking begon snel te groeien.
1870: sociale kwestie kwam onder de aandacht
1870: Parijs werd voor veel Europose steden een gidsplan voor uitbreidingen
1870-1900: revolutiebouw
1870-1900: verstedelijking van het landschap
1874: Invoering van de Vestingwet, die de ontmanteling van stadsvestingen in twaalf steden
mogelijk maakte.
1880-1920: Snelle groei van Nederlandse steden als gevolg van de industriële revolutie en
verstedelijking.
1900-1920: stadsontwikkeling nam verder toe, tuinstadbewegingen kwamen op gang,
monumentaliteit werd belangrijk
Rond 1900: Toenemende sloop en veranderingen in het stadsgezicht, inclusief citivorming en
stadsuitbreiding.
rond 1900: industriedorpen waren inspiratie bron voor alternatief van industriesteden: de
social city/ tuinsteden
